Diyarbakır'ın Bağlar ilçesinde hayatını kaybeden bir kız çocuğu hakkında yürütülen yargılama sürecine ilişkin

Narin Güran Davası o tarihten sonra ağır kamuoyu baskısı altında çok kısa sürede tamamlanmış, çocuğun cansız bedeninin bulunması ve ceza davasının başlamasını müteakip ilk duruşma, 7-9 Kasım 2024 tarihleri arasında Diyarbakır 8. Ağır Ceza Mahkemesi'nde |Ş görülmüştür. Ağır kamuoyu baskısı ve medya ilgisi altında davanın ikinci duruşması, bir buçuk 'Td'î ay sonra, 26-28 Aralık 2024 tarihlerinde yapılarak, ilk derece mahkemesinde sanıklarla ilgili hükmün kurulması tamamlanmıştır. Böylece, sanıklar Salim, Enes ve Yüksel Güran'a "iştirak halinde çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası, cesedi dereye taşıyan Nevzat Bahtiyar'a "suç delillerini yok etme" suçundan 4 yıl 6 ay hapis cezası verilmiştir.

Mayıs 2025'te Salim Güran, Yüksel Güran, Enes Güran ve Nevzat Bahtiyar'm cezaları istinaf sürecinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi tarafından oy çokluğu ile onandı ve dosya Yargıtay'a iletildi. İstinaf sürecinde mahkeme başkanı oy çokluğu ile çıkan karara çok ayrıntılı bir muhalefet şerhi verdi. Şerhte özetle, dosyada eksik inceleme olduğu, delillerin gereğince incelenmediği, kovuşturmanın usulüne uygun yürütülmediği, tanık beyanlarının doğrulanma ihtiyacı olduğu ve bu bağlamda keşiflerin layıkıyla gerçekleştirilmesi gerektiği ifade edilmişti. Mahkeme Başkanı şerhte, dosyanın Yargıtay yerine yeniden ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerektiğini belirtmiş ve "Akla, mantığa ve hayatın olağan akışına uygun düşmediği kanaatindeyim" sözleriyle dosyadaki teknik değerlendirmelere ve mevcut delil kurgusuna yönelik ciddi itirazlarını ortaya koymuştur.

Yargıtay 1. Ceza Dairesi, Diyarbakır'da 8 yaşındaki Narin Güran'ın öldürülmesine ilişkin tutuklu sanıklar anne Yüksel, ağabey Enes ve amca Salim Güran'a verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını ilk derece mahkemesi kararının birinci yıldönümünde 29 Aralık 2025'te dosyanın kendisine intikal etmesini müteakip çok kısa süre içinde onadı, Nevzat Bahtiyar'a verilen 4 yıl 6 ay hapis cezasını ise "eylemin nitelikli kasten öldürme suçuna yardım" kapsamında değerlendirilmesi adına bozdu. Nevzat Bahtiyar, Diyarbakır 8'inci Ağır Ceza Mahkemesi'nde 16 Nisan'da görülen duruşmada "Nitelikli olarak çocuğu kasten öldürmeye yardımı suçundan takdiri indirim olmaksızın 17 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Bugün gelinen son nokta itibarıyla, bu kez Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından Yargıtay'a temyiz başvurusu yapılmış bulunuyor. Başvuruda, Bahtiyar'ın "iştirak halinde çocuğa karşı kasten öldürme" suçundan, müşterek fail olarak cezalandırılması gerektiği belirtilmiştir. Dava sürecini bu şekilde özetleyebileceğimiz olayı müteakip, ilk derece mahkemesinde verilen kararların temel teknik dayanaklarından biri, Ulusal Kriminal Büro (UKB) tarafından hazırlanan görüntü analiz raporudur. Bu rapor, üç aile üyesine verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının -dar baz incelemesiyle birlikte- gerekçesini oluşturmuş ve süreçte belirleyici rol oynamıştır. Ancak kamuoyuna yansıyan teknik incelemeler, bağımsız uzman değerlendirmeleri ve uluslararası adli bilişim raporları, UKB tarafından hazırlanan bu raporun çok ciddi anlamda bilimsel, teknik ve metodolojik sorunlar barındırdığını ortaya koymaktadır. Her şeyden evvel, raporda kullanılan görüntü materyalinin orijinal çözünürlüğünün düşürülmesi ve kare hızının azaltılması veri kaybına yol açmıştır. Fiziksel mesafe, topoğrafik yapı ve zaman hesaplamalarında hatalar söz konusudur ve hayatın olağan akışına aykırı varsayımlarda bulunulmuştur.

Raporu hazırlayanlar, olay yerinde saha doğrulaması yapmaksızın yalnızca uzaktan analizle kesin kanaat oluşturmuş ve gözle ya da teknik yardımla vs. hiçbir şekilde seçilemeyecek çözünürlükteki karartı niteliğindeki bir görüntüden kayıp kişinin kimliğini (Narin Güran) teşhise gitmiştir.

Narin Güran'ın katli olayını makul biçimde açıklama yeteneğine sahip diğer ihtimalin (çocuğun evine hiç varamamış olması ve eve giden yol üstünde -çocuğun cansız bedenini bizzat kendi ahırında kendine ait çuvala koyarak aracına taşıyan ve dereyatağına götürerek oraya gizleyen, yani hakkında çocuğun cansız bedenine temas ettiğine dair somut delil bulunan tek

kişi tarafından- karşılanmasının akabinde katledilmesi ihtimalinin), hiçbir şekilde dikkate alınmaması ve rapor içindeki ciddi mantıksal çelişkiler, söz konusu incelemenin güvenilirliğini ciddi biçimde yok etmektedir. Bu durum aynı zamanda aile üyelerine verilen ağırlaştırılmış müebbet hapis cezalarının da haksız ve hukuksuz olduğu yönündeki kanaatleri çok güçlendirmektedir.

Bağımsız uluslararası raporlarda UKB analizinde derin hesaplama hataları bulunduğu, olay saatlerinde iddia edilen insan hareketliliğinin doğrulanamadığı ve raporun mahkemeye kesin kanaat sağlayacak bilimsel yeterlilikten uzak olduğu ifade edilmiştir. UKB raporunda insan olduğu ve küçük göründüğü için Narin olduğuna kanaat getirilen karartının orada olay öncesi ve sonrasında sabit bir karartı olduğu da uzman bilirkişi raporu ile tespit edilmiştir. Buna rağmen UKB raporunun daraltılmış baz analizleriyle birlikte ağırlaştırılmış müebbet hapis kararlarına esas alman iki temel teknik dayanaktan biri olması, adil yargılanma hakkı ve delil

güvenilirliği yaratmaktadır.

Ayrıca yakın dönemde, kimi ceza davalarında hazırladıkları ve ağır sonuçlar doğuran raporlarıyla belirleyici bir rol üstlenmiş olan UKB, özel bir şirkettir. Kamu kurumu niteliğini haiz olmayan ticari bir şirketin çok yoğun bir kamuoyu ilgisi ve dava üstündeki ağır siyasi baskı ortamında, sağlıklı ve güvenilir bir analiz yürütmede ısrarcı olmasını beklemek güçtür. Ticari faaliyet yürüten bir şirket tarafından hazırlanan raporların, hangi hukuki çerçevede ve olay yeri incelemeye ilişkin hangi liyakat çerçevesinde, ceza yargılamalarında delil niteliği kazandığı tartışma

Bundan da öte UKB'nin ulusal veya uluslararası akreditasyon süreçlerinden geçip geçmediği, hangi vasıfla ve hangi somut kriterlerle ceza davalarına esas teşkil eden incelemeler konusunda yeterlilik kazandığı ve bu yetkinliğinin hangi kurumlar tarafından tanındığı detaylı biçimde irdelenmemiştir. UKB'nin bugüne kadar hangi adli dosya ve davalarda bilirkişi, uzman görüşü ya da teknik inceleme mercii olarak görev aldığı ve faaliyetlerinin hangi idari veya bağımsız denetim mekanizmalarına tabi olduğu da belirsizliğini korumaktadır.

Bu nedenle, UKB'nin yalnızca mevcut davadaki rolü değil, geçmişten bugüne kamuoyunda geniş yankı uyandıran siyasi davalarda nasıl konumlandığı da dikkatle incelenmelidir. Medya görünürlüğü yüksek siyasi davalarda teknik rapor ve değerlendirmeler üzerinden kamuoyu tartışmalarının merkezine yerleşen şirketin, ticari faaliyet yürüten bir yapı olarak bu süreçlerde görünürlük kazanma çabası ciddi kuşkular doğurmaktadır. Hazırladığı teknik raporları objektif biçimde sunması beklenen bir yapının, siyasi davalarda güçlüden yana pozisyon aldığı yönündeki eleştiriler de bu tartışmaları derinleştirmektedir.

Yakın bir dönemde ise kamuoyunda geniş yankı uyandıran Gülistan Doku dosyasında da aynı özel şirketin adı yine sansasyonel biçimde öne çıkmıştır. Bundan da öte, UKB'nin sosyal medya ortamlarındaki paylaşımlarının ciddiyetten uzak hakaretamiz ve spekülasyona yatkın dili. Narin Güran olayı gibi çok ciddi ve hassas konulardaki bir soruşturmaya esas teşkil edecek mahiyette inceleme ve raporlama yapan bir kurum bakımından çok sorunludur.

Ulusal Kriminal Büro, ayrıca yakın zamanda yasa dışı bahis, nitelikli dolandırıcılık, rüşvet ve kara para aklama suçlamalarıyla yürütülen operasyon kapsamında gözaltına alınıp tutuklanan popüler medya figürü Rasim Ozan Kütahyalı ile ilgili süreçte de davaya doğrudan müdahil olmak istemiş, sosyal medya paylaşımlarında "Telefon şifresini UKB kırar" gibi dikkat çekici ve ciddiyetsiz ifadeler kullanmıştır. Uzman kişiler ise cep telefonu şifresi kırmanın mümkün olamayacağını ifade etmektedir. Hatırlanacağı üzere, Van'da şüpheli şekilde yaşamını yitiren Rojin Kabaiş'in Türkiye'de erişim sağlanamayan telefonu Ispanya'ya gönderilmiş fakat orada da telefona şifresini kırarak erişim sağlanması mümkün olmamıştı.

Her türlü şifreyi kıracağı iddiasında olan şirketin, Rojin Kabaiş'in telefonuna dair herhangi bir işlem gerçekleştirip gerçekleştirmediği ise bilinmiyor. Bu tablo, UKB'nin yalnızca teknik inceleme yapan sıradan bir özel şirket olmadığı, siyasi, adli ve medya boyutu güçlü dosyalarda maalesef sıkça iktidardan, kamuoyundaki genel ve birçoğu önyargılı kabullerden ya da yana pozisyon güçlendirmektedir.

Böylesine kritik dava süreçlerinde rol üstlenen özel bir şirketin, yalnızca bilimsel yeterliliğini ve teknolojik kapasitesini kanıtlamak değil, ticari görünürlük arayışı, faaliyet biçimi ve kamuoyu üzerindeki etkisi de hukuk güvenliği ile adil yargılanma ilkeleri açısından dikkatle sorgulanması gereken bir husustur. Bu durum, Türkiye'de yargı süreçlerinin kimlere emanet edildiği konusunda gerçek bir kaygıya ve güvensizliğe yol açmaktadır.

Bununla birlikte, dosyada yalnızca UKB tarafından yapılan görüntü iyileştirme çalışmaları değil, karar sürecinde etkili olan HTS daraltılmış baz raporu da ciddi tartışmalara konu olmuştur. Narin Güran dosyasında hükme esas alınan temel teknik dayanaklardan biri olan ve savcılık tarafından görevlendirilen bilirkişilerce sanıkların telefon verilerine dayanılarak hazırlandığı iddia edilen bu raporun, bilimsel, teknik ve hukuki açıdan önemli sorunları söz konusudur. Mevcut telekomünikasyon sistemleriyle kişilerin geçmiş günlerdeki belirli noktalardaki konumlarının oda oda, adım adım bir doğrulukla tespit edilmesinin teknik olarak kesinlikle mümkün olmadığı uzman bilirkişilerce defaatle ve ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Ayrıca kullanılan yöntemin uluslararası literatürde bir karşılığı bulunmamaktadır, bu iddianın hiçbir akademik dayanağı da yoktur. Bu yöntemin kullanılması ve özendirilmesinin, Türkiye'de yargının ağır biçimde siyasallaştığı, hukukdışılaştığı ve bilhassa siyasi davalarda kumpas niteliği kazandığı yönünde ciddi iddiaların gündeme geldiği de hatırlanırsa, demokratik siyaset kadar, kişilik haklarının ve özgürlüklerinin ihlali bakımından da nasıl vahim sonuçlar doğuracağı açıktır. HTS sinyallerinin teknik sınırları ve hata payları göz ardı edilerek mutlak doğruluk taşıyan kesin deliller gibi değerlendirilmesi, her yurttaşın yıllar sonra herhangi bir HTS kaydı üzerinden suçlamalarla karşı karşıya kalabilmesine yol açabilecek son derece tehlikeli bir yaklaşım yaratmaktadır. Üstelik teknik niteliği ve güvenilirliği tartışmalı bu veriler karşısında yurttaşların kendilerini savunabilecekleri, bağımsız denetim talep edebilecekleri ve raporlara etkili biçimde itiraz edebilecekleri güvenceler de mevcut koşullar altında giderek zayıflamaktadır.

Tekrar etmek gerekirse, söz konusu UKB şirketinin ve kurumsallığı problemli benzeri yapıların raporlarının ağırlaştırılmış müebbet gibi son derece ağır cezaların verilmesinde belirleyici rol oynaması, delil güvenilirliği, hukukun üstünlüğü ve en önemlisi kişilik hakları bakımından ciddi verici sonuçlar doğuracaktır.

Bu kapsamda, daraltılmış baz raporunu hazırlayan bilirkişilerin kimler olduğu, hangi kurumsal veya teknik yeterlilik kriterleri doğrultusunda görevlendirildikleri, daha önce hangi adli dosya, soruşturma veya davalarda benzer bilirkişilik faaliyetlerinde bulundukları, hazırladıkları önceki raporların yargı süreçlerindeki etkileri ve bu kişilerin uzmanlıklarının hangi bağımsız denetim veya akreditasyon mekanizmalarıyla değerlendirme altına alındığı hususunun da açıklığa kavuşturulması zorunludur.

Hem UKB raporu hem de HTS daraltılmış baz raporu etrafında oluşan bu ciddi teknik ve hukuki tartışmalar, ağır ceza yargılamalarında kullanılan bilirkişi ve uzman raporlarının şeffaflığı, bilimsel yeterliliği ve denetlenebilirliği konusunda kapsamlı bir inceleme yapılmasını zorunlu kılmaktadır. UKB'nin kendisinin de ayrıca çalışmalarının izlenmesinde ve faaliyetlerinin denetlenmesinden büyük yarar SÖz konusudur.

Sonuç itibarıyla, kamu kurumu niteliği taşımayan özel bir şirket tarafından hazırlanan teknik raporlar ile bilimsel yeterlilikleri, yöntemsel güvenilirlikleri, geçmiş adli dosyalardaki etkileri ve denetlenebilirlikleri kamuoyu açısından şeffaf olmayan bilirkişi değerlendirmelerinin, Narin Güran Davasında olduğu gibi, üç aile üyesinin ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla ömür boyu özgürlükten yoksun bırakılmalarına dayanak oluşturması, bir hukuk devletinde kabul edilemez bir durumdur. Bu durum verilen kararların meşruiyetini ciddi biçimde tartışmalı hale getirmekte ve Türkiye'de zaten zayıflamış olan yargıya duyulan toplumsal güveni daha da sarsmaktadır.

Bu bağlamda;