RTÜK tarafından gençlerin sosyal medya kullanımına dair yapılan bir çalışmaya ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Yeni Yol), 9 Mart 2026 tarihinde 7/41852 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 148 gün sonra, 4 Ağustos 2026).
Mustafa Bilici (Yeni Yol, İzmir). “RTÜK tarafından gençlerin sosyal medya kullanımına dair yapılan bir çalışmaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/41852, 9 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-41852-rtuk-tarafindan-genclerin-sosyal-medya-kullanimina-dair-yapilan-bir-calismaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8103dd7f-f9e8-4f44-be89-019cd6a11b22
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 148 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
RTÜK tarafından gerçekleştirildiği belirtilen bir araştırmada, gençlerin yüzde 82'sinin sosyal medya hesaplarını ailelerinden gizlediği yönünde veriler kamuoyu ile paylaşılmıştır. Söz konusu araştırmanın kamuoyuna sunuluş biçimi ve içeriği, özellikle gençlerin sosyal medya kullanımını bir "sorun alanı" olarak çerçeveleyen yaklaşımı nedeniyle tartışmalara yol açmıştır. Son yıllarda sosyal medya platformlarına yönelik erişim engelleri, içerik kaldırma kararları ile dijital alanın giderek daha fazla denetim altına alındığı yönünde kamuoyunda yaygın bir algı oluşmuştur. RTÜK tarafından yapılan bu tür araştırmaların sosyal medyaya yönelik daha sıkı denetim ve sansür politikalarını meşrulaştırmaya yönelik bir zemin oluşturma amacı taşıyabileceği yönünde eleştiriler dile getirilmektedir.
Bu bilgilendirme ışığında:
SORULAR
RTÜK tarafından kamuoyuna açıklanan söz konusu araştırma hangi kurum veya kuruluşlarla iş birliği yapılarak gerçekleştirilmiştir? Araştırmanın yürütülmesinde görev alan akademik kurumlar, araştırma şirketleri veya danışmanlar kimlerdir?
Bu araştırmanın toplam maliyeti ne kadardır ve hangi bütçe kaleminden karşılanmıştır?
Radyo ve televizyon yayınlarını düzenlemek ve denetlemekle görevli olan RTÜK'ün gençlerin sosyal medya kullanımına ilişkin kapsamlı araştırmalar yürütmesi Kurumun görev ve yetkileri kapsamında mıdır?
Söz konusu araştırmanın hazırlanmasındaki temel amaç nedir? Araştırma sonuçlarının sosyal medya platformlarına yönelik yeni düzenleme veya denetim mekanizmalarına dayanak oluşturması planlanmakta mıdır?
RTÜK'ün son yıllarda sosyal medya içeriklerine yönelik artan denetim ve yaptırım uygulamaları dikkate alındığında, bu tür araştırmaların toplumda sosyal medya kullanımını sorunlu göstererek sansür politikalarını meşrulaştırma amacı taşıdığı yönündeki eleştiriler hakkında Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
RTÜK'ün görev alanının radyo ve televizyon yayıncılığı ile sınırlı olduğu dikkate alındığında, sosyal medya alanında yürütülen bu tür araştırmaların ve çalışmaların hangi hukuki yetkiye dayanılarak gerçekleştirildiği açıklanacak mıdır?
E-mail: mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda;
"Gençlerin Medya Kullanımı ve Dijital Okuryazarlık Araştırması 2022", Ağustos-Ekim 2021 tarihleri arasında, 26 ilde 15-21 yaş grubunda yer alan 6.626 bireyle bilgisayar destekli yüz yüze anket yöntemi (CAP) kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırmaya ilişkin harcamalar, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu bütçesinde yer alan araştırma ve geliştirme giderleri ödeme kaleminden karşılanmış; tüm süreçler kamu mali yönetimi ilkeleri doğrultusunda, saydamlık ve hesap verebilirlik esaslarına uygun şekilde gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda yapılan giderler, denetime açık olup ilgili mali mevzuat çerçevesinde kayıt altına alınmaktadır.
Üst Kurul tarafından çeşitli hedef kitlelere yönelik medya kullanımı, medya okuryazarlığı ve dijital okuryazarlık gibi konulara ilişkin farklı dönemlerde araştırmalar yürütülmektedir. Bu araştırmalardan hiç birisinin ana hedefi sosyal medya kullanımı olmamakla birlikte medya alanındaki mecralardan birisi olması nedeniyle araştırmalarda genel kullanım durumlarının tespitleri yapılarak medya alanında geniş bir yelpazede veri üretilmesi amaçlanmaktadır. Bu çerçevede, internet kullanımı ve sosyal medya kullanımı da zaman zaman destekleyici veri konumunda kullanılmaktadır. Tüm bunlara ek olarak, mecralar arası karşılaştırma yapılabilmesi için internet ve sosyal medya kullanımlarına ilişkin veriler üretilmekte ve böylece değişen izleme ve dinleme eğilimlerine yönelik çıkarımlar yapılmaktadır.
6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un "Görev ve Yetkiler" başlıklı 37'nci maddesinde, Üst Kurulun görev ve yetkileri arasında (1) bendinde ifade edildiği üzere, "Yayın hizmetlerine ilişkin kamuoyu araştırmaları yapmak veya yaptırmak ve bu araştırmaların sonuçlarını ilgili taraflar ve kamuoyuyla paylaşmak." ve Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Teşkilatı ile Hizmet Birimlerinin Görev, Yetki ve Sorumluluklarına Dair Yönetmeliğin &[okunamadı]'inci maddesi (c) bendinde Kamuoyu, Yayın Araştırmaları ve Ölçme Dairesi Başkanlığı görevleri arasında, "Radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleri alanındaki gelişmeleri izlemek, yayın hizmetlerine ilişkin kamuoyu araştırmaları yapmak veya yaptırmak için gerekli çalışmaları planlamak ve bu araştırmaların sonuçlarını ilgili taraflar ve kamuoyuyla paylaşmak üzere, sonuçları ve önerileri Üst Kurula sunmak" hükmü yer almaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan