RTÜK Başkanı tarafından yapılan bir açıklamaya ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 104 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)© Aşağıdaki sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim. 24/03/2025
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, radyo ve televizyon faaliyetlerini düzenlemek ve denetlemekle görevli, Anayasanın 133. maddesi kapsamında üyeleri TBMM Genel Kurulunca seçilen, özerk ve tarafsız bir kamu tüzel kişiliğidir. Üst Kurul, Türkiye Büyük Millet Meclisince seçilen dokuz üyeden oluşur. Üst Kurul üyelerinin görev süresi altı yıldır. e Üyelerin üçte biri iki yılda bir yenilenir. Üst Kurul üyeleri, kendi aralarından bir başkan ve bir başkan vekili seçer. Başkanlık süresi iki yıldır.
19 Mart 2025'te başlayan, Saraçhane ve Ankara'daki eylemlerin kanallarda engellenmesi üzerine açıklamalarda bulunan RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin 'Daha önce de belirttiğimiz üzere; İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı/mızca yürütülen soruşturmalarla ilgili medyamızın itidal ile hareket etmesi, Taraflı ve gerçek dişı haberlere değil yetkililerden gelen resmi bilgi ve açıklamalara yer vermeleri, kanun ve ilke kararlarına uygun yayıncılık yapmaları hususunda gerekli uyarıları yapmış, akabinde de kanunlara uyumayan yayıncı kuruluşlarla ilgili ilk Üst "Kurul toplantımızda en üst sınırdan program durdurmalara varan müeyyideler uygulamıştık. Belirtmek isterim ki; Radyo ve Televizyon Üst Kurulu olarak kanun dışında yayın yapan, halkı sokağa davet eden, illegal örgütlerin sözcüsü gibi beyanlarda bulunan yorumcuları ekrana taşıyan, kişi haklarına aykırı . taraflı yayıncılık faaliyeti gösteren, devlet büyüklerine, soruşturmayı yürüten yargı mensuplarına, emniyet personeli ile kolluk kuvvetlerine hakaret hatta tehditlere varan ifade ve yayınlara yer veren yayıncı kuruluşlarla ilgili uzun süreli yayın durdurma dahil, en nihayetinde lisans iptallerine varabilecek müeyyideler uygulanacağı önemle ve tekraren duyurulur.' ifadelerini kullanmıştır.
Bu bağlamda,
SORULAR
RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin tarafsız olması gereken bir kurumun başında görev yaparken "bundan sonra uyarılar yapılmayacak" gibi tehdit içerikli konuşmaları hangi yetki ve görev tanımı gereği yapmaktadır?
Anayasanın 26. maddesinin 1. fıkrasına göre "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar." Bu çerçevede RTÜK hangi kapsamda ulusal basın mensuplarını ve basın organlarını tahdit etmektedir?
RTÜK, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Sayın Ekrem İmamoğlu'nun henüz kesinleşmiş suçu bulunmazken Sayın İmamoğlu suçluymuşçasına haber yapan, toplumu yanlış yönlendiren ve yargı süreçlerine doğrudan müdahalede bulunan gazete ve televizyon kanallarıyla ilgili ne yapacaktır? RTÜK ve RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin yasal süreçler tamamlanmadan kanun dışında yayın yapan gazete ve televizyonlar hakkında niçin açıklama yapmamaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız İlgili Kurumu Olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulundan Alınan Yazıda;
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu görsel-işitsel iletişim alanında düzenleme ve denetleme yetkisi olan bir kamu otoritesidir. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanı yetkisini kamu yararı adına kullanmaktadır. Nitekim 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 37'nci maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine göre "...ortak denetim, özdenetim ve ortak düzenleme mekanizmalarını belirlemek..." Üst Kurulun görev ve yetkilerinden birisidir. Bu bağlamda medyanın dördüncü kuvvet olarak görüldüğü bir toplumda milli güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği sebepleriyle ve olağanüstü dönemlerde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu Başkanının medya kuruluşlarına özdenetim sorumluluğuna ve kamusal yayıncılık ilkelerine bağlı kalmaları yönünde sağduyu çağrısı yapması olağandır. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu denetimlerini kanunların verdiği yetki ve görev kapsamında ve tam anlamıyla toplumsal sorumluluk ve kamu hizmeti anlayışıyla sürdürmektedir.
Tüm temel hak ve özgürlüklerde olduğu gibi ifade özgürlüğünün kullanım alanının sınırları hukuki düzenlemelerle açık ve net olarak belirlenmiştir. İfade özgürlüğü, demokratik bir toplumun temel unsurlarını oluşturan çoğulculuk, hoşgörü ve açıklık ilkelerinin var olması açısından vazgeçilmez bir insan hak ve özgürlüğü olma özelliği taşımakla birlikte, ulusal ve uluslararası hukuk belgelerinde bu hakkın kullanılmasının belirli sınırları bulunmaktadır.
Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin ifade özgürlüğünü düzenleyen 10'uncu maddesinin birinci fıkrası ifade özgürlüğü hakkının herkes için geçerli olduğunu, ikinci fıkrası ise bu hakkın sınırlandırılabilmesinin koşullarını düzenlemiştir. Söz konusu maddenin ikinci fıkrası uyarınca basın, ifade özgürlüğünü kullanırken görev ve sorumluluklarına uygun davranmak durumundadır.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti" başlıklı 26"ncı maddesinin birinci fıkrası "Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir. Bu hürriyet resmi makamların müdahalesi olmaksızın haber veya fikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar. Bu fıkra hükmü, radyo, televizyon, sinema veya benzeri yollarla yapılan yayımların izin sistemine bağlanmasına engel değildir." şeklinde düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise "Bu hürriyetlerin kullanılması, milli güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, suçluların cezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerin açıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarının yahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama görevinin gereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir." ifadesi yer almaktadır. Böylece, düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetinin kullanılmasının serbest olduğu, fakat yukarıda sayılan "milli güvenlik, kamu düzeni, kamu güvenliği" gibi nedenlerle bu serbestinin kanunla sınırlandırılabileceği düzenlenmiştir.
Bu bağlamda ifade hürriyetinin başka özgürlüklerin kullanılmasını kısıtlayacağı (o ve/veya zarar Ogörmesine oOneden olacağı (o durumlarda sınırlandırılabileceği, dolayısıyla sınırsız olmadığı, ulusal ve uluslararası hukuk metinlerinden sarih olarak anlaşılmaktadır.
6112 sayılı Kanun'un 37'nci maddesi Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun görev ve yetkilerini düzenlemiştir. 37'nci maddenin birinci fıkrasının (e) bendi "Türkiye Cumhuriyeti topraklarında yerleşik medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetlerini, bu Kanun hükümlerine ve Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalara uygunluğu açısından izlemek ve denetlemek." şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre Radyo ve Televizyon Üst Kuruluna verilen bu görev ve yetki kapsamında, tüm medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetleri, Türkiye Cumhuriyeti'nin taraf olduğu uluslararası antlaşmalara, 6112 sayılı Kanun ve bu Kanun'a dayanılarak çıkarılan yönetmelikler ile diğer kanunlara uygunluğu açısından izlenir, değerlendirilir ve sonuçları Üst Kurula sunulur. İhlal tespit edildiğinde ise kanuni müeyyidelerin uygulanması Üst Kurula teklif edilir ve nihai yaptırım kararı Üst Kurulca alınır. Bu bağlamda bütün medya hizmet sağlayıcılarının yayın hizmetleri 6112 sayılı Kanun kapsamında büyük bir titizlikle izlenmekte ve değerlendirilmektedir. Sonuç olarak herhangi bir medya hizmet sağlayıcının yayın hizmetlerinde ihlal tespit edildiği takdirde kanuni müeyyideler uygulanmaktadır.
Mehmet Nuri ERSOYBakan