İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/41888 GEÇ CEVAPLANDI · 44 GÜN

Türkiye ve İsrail arasındaki ticaret hacmine ilişkin

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 44 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98*inci ve İçtüzüğün 96'ıncı maddeleri gereğince arz ederim. (27/02/2026)

2 Mayıs 2024 tarihinde hükümet tarafından İsrail ile ticaretin durdurulduğu kamuoyuna açıklanmıştır. Ancak 2025 yılına ilişkin Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) dış ticaret verilerinde İsrail ülke kodunun yer almadığı görülmektedir. Buna karşılık, ticaret hacmi sıfır olan diğer ülkelerin isimleri istatistik tablolarında yer almaya devam etmektedir. TÜİK verilerinde "ticari sır" gerekçesiyle oluşturulan "Gizli Ülke" başlığı altında 2025 yılı için toplam 2,1 milyar dolar tutarında bir ticaret hacmi görünmektedir. Öte yandan İsrail Merkez İstatistik Bürosu (CBS) verilerine göre;

2025 Ocak—Aralık döneminde Türkiye'den İsrail'e yapılan ihracat 924,1 milyon dolardır. Sadece Aralık 2025'te ihracat 84,5 milyon dolardır.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Ocak 2026'da ise ihracat 82,1 milyon dolar olarak kaydedilmiştir.

Ayrıca İsrail'in resmi internet sitelerine Türkiye'den erişim mümkünken, İsrail Merkez İstatistik Bürosu'nun (CBS) dış ticaret verilerinin bulunduğu sayfalara Türkiye'den erişim engellenmiş durumdadır. Kamuya açık resmi istatistik verilerine erişimin engellenmiş olması ayrıca izaha muhtaçtır. CBS'nin tanım dokümanlarında Filistin Yönetimi ile yapılan ticaretin İsrail dış ticaret tablolarına dahil edilmediği açıkça belirtilmektedir. Dolayısıyla söz konusu rakamların üçüncü ülke ya da dolaylı ticaret değil, doğrudan Türkiye-İsrail ticaretine ait olduğu anlaşılmaktadır. 2025 yılında Türkiye'den İsrail'e yapılan ihracatın başlıca bazı kalemler şunlardır:

Baz metaller: 183,2 milyon $ Makine ve ekipman: 172,8 milyon $ Tekstil: 119,5 milyon $

Plastik ve mamulleri: 86,2 milyon $ Taşıt araçları: 38,3 milyon $

Gıda ürünleri: 45,7 milyon $ Kimyasal ürünler: 17,8 milyon $ Mineral ürünler: 15,3 milyon $

Türkiye'nin Bakü Tiflis Ceyhan Boru Hattı üzerinden İsrail'e devam petrol sevkiyatında varil başına 1,27 cent komisyon aldığı bilinmektedir. Bu bilgiler ışığında:

SORULAR

  1. 2 Mayıs 2024 tarihinde İsrail ile ticaretin durdurulduğu açıklanmış olmasına rağmen, 2025 ve 2026 yılı başı itibarıyla İsrail Merkez İstatistik Bürosu verilerinde Türkiye'den İsrail'e ihracat görünmesinin nedeni nedir?

  2. TÜİK dış ticaret istatistiklerinde İsrail ülke kodunun yer almamasının gerekçesi nedir? TÜİK"te yer alan "Gizli Ülke" başlığı altındaki 2,1 milyar dolarlık 2025 yılı ticaret hacmi hangi ülke veya ülkelere aittir?

  3. İsrail ile yapılan ticaret verileri "ticari sır" gerekçesiyle mi gizlenmektedir? Eğer öyleyse, bu gizlilik kararının hukuki dayanağı nedir?

  4. İsrail Merkez İstatistik Bürosu'nun (CBS) dış ticaret verilerine Türkiye'den erişimin engellenmesinin gerekçesi nedir?

  5. 2025 yılı Ocak—Aralık döneminde Türkiye'den İsrail'e yapılan 924,1 milyon dolarlık ihracat hangi firmalar ya da kamu kuruluşları aracılığı ile gerçekleşmiştir?

  6. Bu ticaret doğrudan mı yapılmıştır, yoksa serbest bölgeler veya üçüncü ülkeler üzerinden mi gerçekleştirilmiştir?

  7. İsrail'e yönelik ticaretin durdurulduğu yönündeki açıklamada istisna tutulan ürün grupları var mıdır?

  8. Hükümetin "ticaret kesildi" yönündeki açıklaması ile resmi istatistik verileri arasındaki çelişki nasıl açıklanmaktadır?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·

İlgi (o : 17.03.2026 tarihli ve 43452547-120.07.04-E.1817456 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Ankara Milletvekili Sayın Dr. Murat EMİR tarafından verilen 7/41888 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Prof. Dr. Ömer BOLAT

Bakan Ek: Soru Önergesi Cevabı ve Ekleri ( 3 Sayfa) Çankaya/ANKARA iş

Faks No: 03124491341 İnternet Adresi: www.ticaret.gov.tr Telefon No: 03124491334 ele.

TİCARET BAKANLIĞI

Ankara Milletvekili Sayın Dr. Murat EMİR"'e Ait 7/41888 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 9) Konuya ilişkin olarak Bakanlığımızın 30 Mart 2026 tarihli basın açıklamasında kamuoyuna bilgilendirme yapılmış olup, mezkur açıklamalar ekte yer almaktadır. 30 MART 2026 TARİHLİ BASIN AÇIKLAMASI

İSRAİL İLE TİCARETİN SÜRDÜĞÜNE DAİR ASILSIZ İDDİALAR HAKKINDA AÇIKLAMA

İsrail istihbaratına ve istatistiklerine dayandırılan Chp'li bazı milletvekillerinin "İsrail ile Ticaretin Sürdüğü" İddiaları yalandır.

Türkiye Cumhuriyeti'nin resmi istatistikleri ve devlet kurumlarının açıklamalarına rağmen Cumhuriyet Halk Partisi'nin bazı milletvekillerinin İsrail İstatistik Kurumu'na itibar etmeyi tercih ederek ortaya attıkları "İsrail ile Ticaretin Sürdüğü" iddiaları yalandır.

Türkiye Cumhuriyeti'nin 2 Mayıs 2024'te almış olduğu kararla, tam 23 aydır Türkiye'den İsrail'e bütün ürün gruplarında ihracat, ithalat, serbest bölge ve transit ticaret tamamen durdurulmuştur. Hatta Türk bayraklı ve İsrail bayraklı hava ve deniz ulaştırması bile yapılmamaktadır.

Gümrüklerde ve serbest bölgelerimizde İsrail ile ticaret işlemi yapılamaz. 2 Mayıs 2024'ten bu yana İsrail ile ticaret sıfırdır. Gümrük sistemi kapalıdır.

2 Mayıs 2024 tarihinden sonra ülkemizden İsrail'e yönelik ihracat ve ithalat için tescil edilmiş hiçbir gümrük beyannamesi, veyahut İsrail'den ülkemize ulaşan hiçbir İsrail sevkiyatı bulunmamaktadır.

İhracat ve ithalat rakamları her ay Ticaret Bakanlığımız ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından da şeffaf olarak yayınlanmaktadır. Diğer taraftan, 7 milyona yakın Filistinli"nin ölüm kalım mücadelesi verdiği ve kutsal toprakları savunduğu, hayatta kalmaya çalıştığı bir ortamda, ihtiyaç duydukları acil ürünler için, Filistin Milli Ekonomi Bakanlığı'nın tek tek yazılı onay verdiği ve Filistin topraklarındaki ihtiyaçlara yönelik sevkiyat, Filistin Milli Ekonomi Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığımızın kontrolünde ve ancak ithalatçısı ve Filistin varışlı olduğu teyit edilerek gerçekleşmektedir. 7 Haziran 2024'te Filistin Hükümeti ile varılan resmi anlaşma gereği, bu malların münhasıran Filistin tarafından kullanıldığı, Filistin Milli Ekonomi Bakanlığı tarafından da müteaddit defalar açıklanmış bulunmaktadır.

Bu rakamlar Ticaret Bakanlığı gümrük verileri ve TÜİK verileri ile sabittir. Diğer taraftan, Filistin toprakları ile yapılan ve ayda 50-60 milyon dolar civarındaki ticaret de, Filistin'in limanı, gümrüğü olmadığı için İsrail'in iki limanı üzerinden yapılabilmektedir. Bu gerçeği Chp'li milletvekilleri de bilmektedirler. Filistin'e yapılması zorunlu düşük rakamlı ihracatı da İsrail'e yapılıyor diye iftira atarak, Filistin'in can damarını kesmeye çalışma çabası içindedirler. Türkiye, İsrail'e ekonomik baskılar yaparak dünya ile birlikte Gazze'de ateşkesi sağlamak için 7 Ekim 2023'ten önce, aylık ortalama 600-700 milyon dolar ihracat yaptığı İsrail'e ihracatından 2 yıldır feragat etmiştir. Başka bir deyişle, bu iki yıllık dönemde toplam 13-14 milyar doları aşkın ihracattan Filistin davasını ve mazlum Filistinli kardeşlerimizi desteklemek için feragat etmiştir.

İsrail'in Gazze'de sürdürdüğü soykırım, masum sivilleri hedef alan insanlık dışı saldırıları ve uluslararası hukuku yok sayan zulmü karşısında, Türkiye devleti, hükümeti ve milleti olarak her daim Filistinli kardeşlerimizin yanında olmuştur. İsrail'e ekonomik ve ticaret ambargosu uygulayan yegane öncü ülke olmuştur. Türkiye, Gazze'ye, Gazze halkına, Batı Şeria'ya en çok yardım gönderen, tıbbi yardım sağlayan ülke olmuştur. Sayın Cumhurbaşkanımızın önderliğinde ülkemizin ve Hükümetimizin bu ilkeli duruşu, başta Filistinli kardeşlerimiz olmak üzere, tüm İslam dünyasından, hatta vicdanlı diğer milletlerden takdir görmüştür ve görmektedir. Chp'li bazı milletvekilleri de bu utanılacak iddialarına ve iftiralarına sarılmak yerine, Türkiye Cumhuriyeti'nin bu asil ve kararlı duruşundan gurur duyabilirler.

Defaeten açıklandığı üzere, çarpıtma haberler ve Chp'li bazı milletvekillerinin zaman zaman yaptığı bu açıklamalar, "Türkiye sanki halen İsrail'e ihracat yapıyormuş" algısı oluşturmaya yönelik bir iftira mahiyetindedir.

Bu yalanların, Türkiye'nin, hükümetimizin İsrail'in soykırımlarına karşı politika ve tedbirlerini itibarsızlaştırmayı ve düpedüz İsrail'in çıkarlarına hizmet etmeyi amaçladığı açıktır.

Filistinli vatandaşların yaralarının sarılması, temel ihtiyaçlarının karşılanması ve Gazze'ye insani yardımın kesintisiz ulaştırılması için tüm imkanlarımızı seferber etmeye, bu çerçevede hem

İsrail'in manipülasyonları hem de ona hizmet eden içerideki iftiracılarla mücadele etmeye devam edeceğiz. Tarih ve toplumsal vicdan, kimlerin mazlum Filistinlilerin yanında olduğunu, kimlerin de İsrail'in çıkarlarına hizmet ettiğini kaydetmektedir.

Bu itibarla, Hükümetimizin, Ticaret Bakanlığımızın, bu konudaki resmi, gerçek ve istatistiki verilere dayalı açıklamalarına itibar edilmesi, İsrail'e hizmet eden, İsrail istatistikleri ve istihbaratından Obeslenen yalanlara, çarpıtma haberlere itibar edilmemesi hususunu kamuoyumuzun dikkatine saygılarımızla sunarız.

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir