İran'da eğitim görmekteyken savaş nedeniyle Türkiye'ye dönmek zorunda kalan öğrencilere ilişkin
Kaynak göster
Mahmut Tanal (CHP), 12 Mart 2026 tarihinde 7/42072 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 81 gün sonra, 1 Haziran 2026).
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “İran'da eğitim görmekteyken savaş nedeniyle Türkiye'ye dönmek zorunda kalan öğrencilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/42072, 12 Mart 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-42072-iran-da-egitim-gormekteyken-savas-nedeniyle-turkiye-ye-donmek-zorunda-kalan-ogrencilere-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fc8f84da-f0b6-46ff-a1c5-019ce6047ff6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 81 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 76 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)çok sayıda Türk vatandaşı güvenlik gerekçesiyle Türkiye?'ye dönmek zofuĞ ürk öğrenci de bulunmaktadır.
Söz konusu öğrenciler, bölgede giderek artan savaş riski ve güvenlik tehdidi nedeniyle
Gerekçenin tamamını göster (18 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
. eğitimlerini sürdürdükleri şehirleri terk ederek Türkiye'ye dönmek zorunda kalmışlardır.
Öğrencilerin beyanlarına göre bu dönüş keyfi bir tercih değil, doğrudan can güvenliği kaygısıyla alınmış zorunlu bir karardır. Ancak öğrenciler Türkiye'ye döndükten sonra diploma tanınması ve denklik süreçleri bakımından ciddi bir hukuki belirsizlikle karşı karşıya kalmaktadır.
Yükseköğretim Kurulu'nun (YÖK) denklik mevzuatı uyarınca yurt dışında öğrenim gören öğrencilerin belirli süreler boyunca eğitim gördükleri ülkede fiilen bulunmaları ve öğrenim faaliyetlerini o ülkede sürdürmeleri gerekmektedir. Öğrencilerin uzun süre Türkiye'de kalmaları hâlinde diplomalarının tanınması veya denklik verilmesi sürecinde sorun yaşanabileceği ifade edilmektedir.
Nitekim İran'dan dönen bazı öğrencilerin YÖK'e yaptıkları başvurularda, "herhangi bir resmi tahliye kararı bulunmadığı için ileride denklik konusunda sorun yaşanabileceği ve bu hususta garanti verilemeyeceği" yönünde cevaplar aldıkları ifade edilmektedir.
Bu durum, savaş ve güvenlik riski nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kalan öğrencilerin eğitim haklarının ciddi biçimde riske girmesine yol açmaktadır.
Oysa geçmişte Ukrayna ve Filistin'de yaşanan savaş ve çatışmalar nedeniyle eğitimleri yarım kalan Türk öğrenciler için özel düzenlemeler yapılmış, bu öğrencilerin Türkiye'de uygun üniversitelerde eğitimlerine devam edebilmeleri sağlanmış ve denklik süreçlerinde mağduriyet oluşmasının önüne geçilmiştir.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 42'nci maddesi, eğitim ve öğrenim hakkını güvence altına almakta ve devlete bireylerin eğitim hakkını koruma ve gerekli tedbirleri alma yükümlülüğü yüklemektedir.
Savaş ve güvenlik riski nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kalan öğrencilerin eğitim haklarının bürokratik uygulamalar nedeniyle zarar görmesi, hukuk devleti ilkesi ve sosyal devlet anlayışıyla bağdaşmamaktadır.
Bu nedenle İran'da eğitim görmekteyken savaş ve güvenlik riskleri nedeniyle Türkiye'ye dönmek zorunda kalan öğrencilerin yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi için gerekli düzenlemelerin yapılıp yapılmayacağı hususu kamuoyu açısından önem taşımaktadır.
Bu bağlamda;
İran'da üniversite eğitimi görmekteyken bölgede yaşanan askeri gerilim ve güvenlik riski nedeniyle Türkiye?ye dönmek zorunda kalan Türk öğrenci sayısı kaçtır?
İran'da eğitim görmekteyken savaş ve güvenlik riski nedeniyle Türkiye'ye dönen öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmeleri ve denklik süreçlerinde mağduriyet yaşamamaları amacıyla Bakanlığınız veya Yükseköğretim Kurulu tarafından herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?
Bu öğrencilerin Türkiye'de kalmak zorunda olmaları nedeniyle YÖK denklik mevzuatında yer alan "yurt dışında bulunma süresi" şartının ihlal edildiği gerekçesiyle diplomalarının tanınmaması ihtimali söz konusu mudur?
İran'da eğitim gören Türk öğrencilerin savaş ve güvenlik gerekçesiyle Türkiye?de bulunmak zorunda kaldıkları sürelerin, denklik sürecinde dikkate alınmaması veya öğrenciler açısından mağduriyet yaratmaması için özel bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
Daha önce Ukrayna ve Filistin'de yaşanan savaşlar nedeniyle Türkiye'ye dönen öğrenciler için uygulanan geçiş ve uyum programlarının, İran'da eğitim gören öğrenciler için de uygulanması gündemde midir?
İran'dan dönen öğrencilerin Türkiye'de uygun görülecek üniversitelere yerleştirilerek eğitimlerine devam edebilmeleri için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
İran'da eğitim görmekte olan Türk öğrencilerin güvenliğinin ve eğitim haklarının korunması amacıyla Dışişleri Bakanlığı, Yükseköğretim Kurulu ve Milli Eğitim Bakanlığı arasında herhangi bir koordinasyon çalışması yürütülmekte midir?
Savaş ve güvenlik riski nedeniyle ülkesine dönmek zorunda kalan öğrencilerin eğitim haklarının zarar görmemesi amacıyla acil bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?
SORULAR
032.
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 30/03/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1826809 sayılı yazınız. 7/4372? ©
c) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1841955 sayılı yazınız.
ç) 21/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız.
d) 24/04/2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1843513 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazıyla iletilen Bursa Milletvekili Kayıhan PALA'nın 7/41863, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL"'ın 7/42072, Hakkari Milletvekili Vezir Coşkun PARLAK'"'ın 7/42074, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/43023 ve 7143272 ile İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/43527 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Milli Eğitim Bakanı Ek: Bilgi (54 Sayfa)
Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr Faks: (0312)418 7539
7142072 cx 130 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI 00 EĞİTİMİN Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI yaa YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 31588 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
7 XX YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI
Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı
Sayı (O :E-57802651-610-31588 Konu : Soru Önergeleri - 7/42072
MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞINA (Strateji Geliştirme Başkanlığı)
İlgi (o :31.03.2026 tarihli ve E-32661919-610-156821687 sayılı yazınız. ©
Şanlıurfa Milletvekili Av. Mahmut TANAL tarafından very esas numaralı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup, ilgili sol, öfergesine ilişkin cevap ekte sunulmaktadır.
7/42072 esas numaralı soru önergesi cevabı
Yurtdışında oObulunan oyükseköğretim (kurumlarından (yurdumuzda O bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçişler 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Ön Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılmakta olup, söz konusu yönetmeliğin Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş bölümünün 14 üncü maddesinde;
"(I) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafindan belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir.
(2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-10/6/2020-31151) LI inci maddesinin ikinci fikrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır.
(3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yalay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir.
(4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır.
(0) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafindan ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.
(6) (Ek:RG-18/3/2016-29657) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte, yurt dışındaki aynı yükseköğretim kurumundan bir programın her bir sınıfına geçiş yapabilecek öğrenci sayısı o programın ilgili sınıfının yurt dışı kontenjanının yüzde 15'ini geçemez. Yüzde 15'in hesaplanmasında I'in altındaki sayılar 1'e tamamlanır. Virgülden sonraki kısım 5'ten küçükse alttaki tam sayıya, 5 ve yukarısında ise bir üst tam sayıya tamamlanır.
(7) (Ek:RG-21/12/2019-30985) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dâhil yurt dışında kurulmuş olan yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarının başarı sıralaması şartı aranan programlarına yatay geçişe ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu, bu Yönetmelik hükümleri dışında ilave şartlar belirleyebilir. (Ek ibare:RG-9/4/2021-31449) Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumundan ülkemizdeki başarı sıralaması şartı aranan bir programa yatay geçiş yapılabilmesi için;
a) (Ek:RG-9/4/2021-31449) (Değişik:RG-16/7/2023-32250) Öğrencinin yükseköğrenimine başladığı yıl, kayıtlı olduğu üniversitenin Yükseköğretim Kurulu tarafından esas alınan sıralama kuruluşlarının (Times Higher Education (THE), 0S World University Rankings, Academic Ranking of World Universities (ARWU) CWTS Leiden Ranking) en az üçünde ilk dört yüzlük dilim içerisinde yer alması ve bu Yönetmeliğin dönem/sınıf ve başarı şartlarını taşıması,b) (Ek:RG-9/4/2021-31449) İlk dört yüzlük dilim dışında kalan bir üniversitede kayıtlı olunması halinde;
) Ortaöğretimini Türkiye'de tamamlayanların, her halükarda merkezi yerleştirme sınavına girmiş ve kayıt yılı itibarıyla başarı sıralaması şartı aranan programın ilgili puan türünde başarı sıralaması şartını sağlamış olması,
2) (Mülga:RG-28/2/2026-33182) gerekir.
(8) (Ek:RG-28/2/2026-33182) Yurt dışında açık ve uzaktan eğitim gibi devam zorunluluğu bulunmayan öğretim programlarında okuyan öğrenciler yurt içindeki örgün öğretim programlarına yatay geçiş müracaatında bulunamaz.
(9) (Ek:RG-28/2/2026-33182) Yurt dışı yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş müracaatında bulunan öğrencilerin öğrenim süresince ilgili ülkede kaldığını pasaport, emniyet müdürlükleri, e-Devlet ve benzeri yerlerden alınan resmi belge ile belgelemeleri gerekir." hükümleri yer almaktadır.
Yurtdışında Obulunan Oyükseköğretim (kurumlarından (yurdumuzda O bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerinde ilgili yılın ÖSYS/YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan duyurudaki açıklamalar dikkate alınarak işlemlerin yürütülmesi gerekmekte olup söz konusu duyuruya ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında Sınavlar başlığı altında ÖSYS/YKS Kılavuzu sekmesinden ulaşılabilmektedir.
Ayrıca söz konusu Yönetmelik'in değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma bölümünün 22 nci maddesinde:
"(1) Yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrencinin, ulusal ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında veya özel öğrenci olarak aynı düzeyde başka bir yükseköğretim kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredileri, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabilir.
(2) Öğrencinin özel öğrencilikte ve değişim programında geçirdiği süre, öğretim süresine dahildir.
(3) (Mülga:RG-2/5/2014-28988)
(4) (Değişik:RG-26/9/2023-32321)9) Özel öğrencilik ve değişim programındaki öğrenciler öğrenim ücreti/katkı payını kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumuna öder. Ancak, vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin ödemiş olduğu öğrenim ücretinin 2680'i kayıtlı olduğu vakıf yükseköğretim kurumu tarafından özel öğrenci olarak öğrenim görmekte olduğu yükseköğretim kurumuna aktarılır.
(3) Özel öğrenci olarak yaz okullarına katılacak öğrenciler, yaz okulu ücretini dersi aldıkları yükseköğretim kurumuna öderler.
(6) Öğretim dili Türkçe olan programlarda öğrenim gören öğrencilerin öğretim dili yabancı dil olan programlardan da ders alabilmeleri için yabancı dil düzeylerinin yeterli olduğunu belgelemeleri gerekir.
(7) (EK:RG-17/4/2021-31457)© Özel öğrencilik imkanından bir program süresince en Jazla iki dönem yararlanılır. Bu süre, öğrencinin talebi ve ancak aşağıdaki şartlar çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun kararıyla uzatılabilir:
a) Öğrencinin, yükseköğretim kurumuna yerleşmesinden sonra eğitimi sebebiyle ikamet edilen ilde tedavisi mümkün olmayan ciddi bir hastalık teşhisi konulduğunun ya da var olan hastalığın ilerlediğinin devlet hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelenmiş olması.
b) Öğrencinin, maruz kaldığı darp, şiddet gibi filler sebebiyle öğrenimini kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumunda devam ettirmesinin mümkün olmadığına ilişkin üniversite yönelim kurulunun teklifinin olması.
(8) (Ek:RG-17/4/2021-31457)) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanabilir." hükümleri yer almaktadır.
Yatay geçiş kontenjanları ve takvimi her yıl temmuz ayında Kurulumuzun www.yok.gov.tr genel ağ sayfasında yayımlanmaktadır. Söz konusu öğrencilerin anılan Yönetmelik'te ve ilgili yılın kılavuzunda yer alan şartları sağlamaları durumunda yatay geçiş için ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerektiği, anılan Yönetmelik'in 22 nci maddesi sekizinci fıkrasında yer alan "Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanabilir." hükmü uyarınca ilgili yükseköğretim kurumuna başvurabilecekleri, bahsekonu öğrencilerin anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca özel öğrencilik imkanından yararlanabilmeleri için İran'daki Üniversitelerde kayıtlı öğrenci olmaları gerektiği, özel öğrenci olarak eğitim alanların intibak işlemlerinin kayıtlı oldukları İran'daki üniversiteler tarafından değerlendirilmesi gerekmektedir.
Diğer taraftan, yurt dışında görülen ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyindeki öğrenimlerin ardından alınan diplomaların denklik talepleri, 2547 sayılı Kanun ve bu Kanuna bağlı olarak çıkarılan "Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde Kurulumuz Başkanlığınca ilgili komisyon ve kurullar tarafından münferiden değerlendirilmektedir.
İran'daki süreç Kurulumuzca yakından takip edilmekte olup gelişmelere bağlı olarak gerektiğinde denklik işlemleri bağlamında değerlendirmeler yapılacaktır.
Ayrıca, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının 2547 sayılı yükseköğretim kanunu kapsamındaki yükseköğretim eğitimleri Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK) tarafından izlenmektedir. Ancak gerek 2547 sayılı kanun dahilinde olmayan uluslararası yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler, gerekse Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yurt dışı lisansüstü öğrenim bursu ile öğrenim görmekte olan (bir kısmı yurt içindeki üniversitelerde çalışan) öğrencilerin verisi Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS)'nde tutulmamaktadır.
Normal şartlarda yurt dışında öğrenim gören Türk vatandaşlarının, söz konusu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarına öğrenim gördüklerine dair bilgi paylaşımları yapılması halinde, (o paylaşılan (o bilgilerin (oo Dışişleri (o Bakanlığı (o tarafından (oo izlenebileceği değerlendirilmektedir.