İran'da eğitim görmekteyken savaş nedeniyle Türkiye'ye dönmek zorunda kalan öğrencilere ilişkin
Kaynak göster
Metin Ergun (İYİ Parti), 16 Nisan 2026 tarihinde 7/43532 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 23 Haziran 2026).
Metin Ergun (İYİ Parti, Muğla). “İran'da eğitim görmekteyken savaş nedeniyle Türkiye'ye dönmek zorunda kalan öğrencilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43532, 16 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43532-iran-da-egitim-gormekteyken-savas-nedeniyle-turkiye-ye-donmek-zorunda-kalan-ogrencilere-il (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e64fee3a-9a13-4310-bc66-019d9b607c69
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 68 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Milli Eğitim Bakanı Sn. Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Prof. Dr. Metin Ergun
28 Şubat 2026 tarihinde ABD ve İsrail'in İran'a yönelik geniş çaplı hava saldırılarıyla. başlayan ve şu an itibariyle ateşkes evresinde olan savaş, İran'da eğitim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olan öğrencilerin can güvenliğini ve eğitim hakkını doğrudan tehdit etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Tahran, Tebriz, İsfahan ve diğer şehirlerde başta tıp, diş hekimliği, eczacılık, hemşirelik, hukuk ve mühendislik olmak üzere çeşitli programlarda öğrenim gören çok sayıda Türk öğrenci; güvenlik riskleri, patlamalar ve eğitim faaliyetlerinin kesintiye uğraması nedeniyle mağduriyet yaşamaktadır.
Daha önce 2022 yılında Rusya-Ukrayna savaşı nedeniyle Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK), 28 Mart 2022 tarihli Genel Kurul kararıyla Ukrayna'da okuyan öğrencilere yatay geçiş ve özel öğrencilik imkânı sağlamış, üniversiteler kontenjan açmış ve somut başvuru takvimleri ilan etmiştir. Bu uygulama, "şiddet olayları ve insani kriz" durumlarında Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'ndeki esneklik hükümlerine dayandırılmıştır. Ancak İran'daki savaşın başlamasının üzerinden bir aydan fazla süre geçmiş olmasına rağmen YÖK, 10 Mart 2026 tarihinde yaptığı açıklamada yalnızca "savaş durumu devam ettiği süre zarfında mevzuatın öngördüğü şartlar dairesinde eğitimlerinin aksamaması için gerekli çalışmalar Kurulumuzca yapılmaktadır" ifadesini kullanmıştır. Somut bir yatay geçiş kontenjanı, başvuru takvimi, özel öğrenci statüsü veya Ukrayna modeline benzer bir düzenleme kamuoyuna duyurulmamıştır. Öğrenciler, "özel öğrenci" statüsünün yetersiz olduğunu, çünkü İran'daki üniversitelerin bu dersleri saymayabileceğini ve savaş sonrası tekrar okumak zorunda kalabileceklerini belirterek gerçek yatay geçiş hakkı talep etmektedir. Anayasa'nın 42. maddesiyle güvence altına alınan eğitim hakkı kapsamında, savaş gibi olağanüstü durumlarda devletin gençlerin öğrenim hakkını koruması zorunludur. Bu çerçevede aşağıdaki soruların cevaplandırılmasını arz ederim.
. 28 Şubat 2026 tarihinde başlayan savaş nedeniyle İran'da öğrenim gören Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğrencilerin sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin bölümlere göre dağılımı nedir
Ukrayna-Rusya savaşı sırasında uygulanan yatay geçiş ve özel öğrencilik modelinin (28 Mart 2022 YÖK Genel Kurul kararı) İran'daki Türk öğrenciler için de uygulanması | planlanmakta mıdır? Eğer planlanmıyorsa, gerekçesi nedir? |
SORULAR
. YÖK tarafından "gerekli çalışmalar yapılmaktadır" açıklamasının üzerinden yaklaşık bir ay geçmişken, 9 Nisan 2026 tarihine kadar somut olarak hangi adımlar atılmıştır?
YÖK tarafından denkliği tanınan İran üniversitelerinde okuyan öğrencilere, Ukrayna örneğinde olduğu gibi üniversite bazında kontenjan ayrılması ve başvuru takvimi ilan edilmesi düşünülmekte midir?
. Öğrencilerin "özel öğrenci" statüsüyle eğitim almasının, İran'daki üniversiteler tarafından tanınmama riski ve dolayısıyla tekrar ders alma zorunluluğu konusunda YÖK'ün bir değerlendirmesi var mıdır? Bu konuda, İran makamlarıyla herhangi bir görüşme yapılmış mıdır?
28 Şubat 2026 tarihli yeni yatay geçiş yönetmeliği değişiklikleri (yurtdışında devam zorunluluğu, alt sınıfa geçiş yasağı vb.) savaş mağduru öğrenciler için esnetilecek midir, yoksa standart hükümler mi uygulanacaktır?
İran'dan Türkiye'ye dönmek zorunda kalan öğrencilerin denklik işlemleri ve intibak süreçlerinde herhangi bir hızlandırma yapılmakta mıdır?
Konuyla ilgili olarak Dışişleri Bakanlığı ile ortak bir kriz masası veya çalışma grubu kurulmuş mudur? Öğrencilerin can güvenliği ve olası tahliye süreçlerinde ne gibi adımlar atılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 24.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805220 sayılı yazınız.
c) 25.02.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1805887 sayılı yazınız. 7)41615 64119
ç) 11.03.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1815214 sayılı yazınız.
d) 21.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1842012 sayılı yazınız. 7141617 (4119
e) 24.04.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1845089 sayılı yazınız.
f) 07.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1851528 sayılı yazınız. 7/43265 54 143
g) 07.05.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1852133 sayılı yazınız. 6 143 Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d-e-f-g)'de kayıtlı yazılarla iletilen Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/40268 ve 7/40270, Bursa Milletvekili Yüksel Selçuk TÜRKOĞLU'nun 7/40693, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7/40830, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/41615, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/41617, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/43265, 7/43269 ve 7/43987, Muğla Milletvekili Metin ERGUN'un 7/43532, Mersin Milletvekili Mehmet Emin EKMEN'in 7/43871 ile Batman Milletvekili Zeynep ODUNCU KUTEVİ'nin 7/43886 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Elektronik Ag: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 35444 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
YIK T.C.
Sayı : E-57802651-610-35444 Konu : Soru Önergeleri - 7/43532
7-43532 Esas Sayılı Soru Önergesinin 1. Sorusunun Cevabına İlişkin Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının 2547 sayılı yükseköğretim kanunu kapsamındaki yükseköğretim eğitimleri Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı (YÖK) tarafından izlenmektedir. Ancak gerek 2547 sayılı kanun dahilinde olmayan uluslararası yükseköğretim kurumlarında öğrenim görmekte olan öğrenciler, gerekse Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yurt dışı lisansüstü öğrenim bursu ile öğrenim görmekte olan (bir kısmı yurt içindeki üniversitelerde çalışan) öğrencilerin verisi Yükseköğretim Bilgi Sistemi (YÖKSİS)'nde tutulmamaktadır. Normal şartlarda yurt dışında öğrenim gören Türk vatandaşlarının, söz konusu ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti konsolosluklarına öğrenim gördüklerine dair bilgiyi paylaşmaları beklenmektedir. Paylaşılan bilgilerin Dışişleri Bakanlığı tarafından izlenebileceği değerlendirilmektedir.
7-43532 Esas Sayılı Soru Önergesinin 7. Sorusunun Cevabına İlişkin Yurt dışında görülen ön lisans, lisans ve yüksek lisans düzeyindeki öğrenimlerin ardından alınan diplomaların denklik talepleri, 2547 sayılı Kanun ve bu Kanun'a bağlı olarak çıkarılan "Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliği" hükümleri çerçevesinde Kurulumuz Başkanlığınca ilgili komisyon ve kurullar tarafından münferiden değerlendirilmektedir.
İran'daki süreç Kurulumuzca yakından takip edilmekte olup gelişmelere bağlı olarak gerektiğinde denklik işlemleri bağlamında değerlendirmeler yapılacaktır.
7-43532 Esas Sayılı Soru Önergesinin 2., 3., 4., 5., 6., ve 8. Sorularının Cevabına İlişkin Yurtdışında bulunan yükseköğretim kurumlarından yurdumuzda bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçişler 24/04/2010 tarih ve 27561 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında On Lisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlararası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik hükümleri uyarınca yapılmakta olup, söz konusu yönetmeliğin Yurtdışı yükseköğretim kurumlarından yurtiçindekilere yatay geçiş bölümünün 14 üncü maddesinde; "(1) Üniversite senatoları tarafından yurtdışındaki yükseköğretim kurumlarından yapılacak yatay geçişler için kontenjan belirlenebilir. Kontenjan belirlenmesi halinde her bir program için kurumlar arası yatay geçiş kontenjanının yarısını aşmayacak şekilde belirlenen yurt dışı yükseköğretim kurumları kontenjanları ile üniversite senatosu tarafından belirlenen başvuru şartları, kurumlar arası yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kuruluna en geç Haziran ayının otuzuncu günü mesai saati bitimine kadar bildirilir. Yükseköğretim Kurulu internet sayfasında tüm yükseköğretim kurumlarının yurt dışı öğrenci kontenjanları ile başvuru şartları ve değerlendirme takvimi ilan edilir.
(2) Yabancı ülkelerdeki yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına geçiş için, öğrencinin bu Yönetmeliğin (Değişik ibare:RG-10/6/2020-31151) 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirlenen kurumlar arası yatay geçiş başarı şartları aranır. (3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte öğrencinin yatay geçiş yapmak istediği yükseköğretim kurumundaki diploma programının ilgili sınıfına öğrenci kabulündeki taban puana sahip öğrenciler, yurt dışında yükseköğrenim gördüğü tüm derslerden başarı şartı aranmaksızın yatay geçiş başvurusu yapabilirler. Bu yolla başvuran öğrencilerin yatay geçiş başvurusu üniversite senatosu tarafından belirlenen esaslar çerçevesinde yurt dışı yatay geçiş kontenjanı kapsamı dışında değerlendirilir.
(4) Yurt dışı üniversitelerden yapılan başvurularda öğrencinin yurt dışında öğrenim gördüğü yükseköğretim kurumunun ve eğitimin yapıldığı programın ön lisans veya lisans diploma vermeye yetkili bir kurum olarak Yükseköğretim Kurulu tarafından tanınması ve kayıtlı olduğu diploma programının, yatay geçiş için başvurduğu önlisans veya lisans diploma programına eşdeğerliğinin ilgili üniversite tarafından kabul edilmesi şartı aranır. (5) Yurtdışında yükseköğretime başlayan öğrencilerin Türkiye'deki yükseköğretim programlarına geçiş başvurularının değerlendirilmesinde kullanılacak olan, Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavlarındaki asgari puanlar ile bunlara eşdeğerliği kabul edilen sınavlar ve puanları, üniversiteler tarafından belirlenen yurtdışı yatay geçiş kontenjanları ile birlikte Yükseköğretim Kurulu tarafından ilan edilir. Adayların, yatay geçiş başvurusu yapabilmeleri için en az ilan edilen puanlara veya üzerindeki puanlara sahip olması gerekir.
(6) (Ek:RG-18/3/2016-29657) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarından yatay geçişte, yurt dışındaki aynı yükseköğretim kurumundan bir programın her bir sınıfına geçiş yapabilecek öğrenci sayısı o programın ilgili sınıfının yurt dışı kontenjanının yüzde 15'ini geçemez. Yüzde 15'in hesaplanmasında l'in altındaki sayılar l'e tamamlanır. Virgülden sonraki kısım 5'ten küçükse alttaki tam sayıya, 5 ve yukarısında ise bir üst tam sayıya tamamlanır. (7) (Ek:RG-21/12/2019-30985) Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti dâhil yurt dışında kurulmuş olan yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarının başarı sıralaması şartı aranan programlarına yatay geçişe ilişkin olarak Yükseköğretim Kurulu, bu Yönetmelik hükümleri dışında ilave şartlar belirleyebilir. (Ek ibare: RG-9/4/2021-31449) Yurt dışındaki bir yükseköğretim kurumundan ülkemizdeki başarı sıralaması şartı aranan bir programa yatay geçiş yapılabilmesi için;
a) (Ek:RG-9/4/2021-31449) (Değişik:RG-16/7/2023-32250) Öğrencinin yükseköğrenimine başladığı yıl, kayıtlı olduğu üniversitenin Yükseköğretim Kurulu tarafından esas alınan sıralama kuruluşlarının (Times Higher Education (THE), QS World University Rankings, Academic Ranking of World Universities (ARWU) CWTS Leiden Ranking) en az üçünde ilk dört yüzlük dilim içerisinde yer alması ve bu Yönetmeliğin dönem/sınıf ve başarı şartlarını taşıması, b) (Ek:RG-9/4/2021-31449) Ilk dört yüzlük dilim dışında kalan bir üniversitede kayıtlı olunması halinde;
1. Ortaöğretimini Türkiye'de tamamlayanların, her halükarda merkezi yerleştirme sınavına girmiş ve kayıt yılı itibarıyla başarı sıralaması şartı aranan programın ilgili puan türünde başarı sıralaması şartını sağlamış olması,
2. (Mülga: RG-28/2/2026-33182) gerekir.
(8) (Ek:RG-28/2/2026-33182) Yurt dışında açık ve uzaktan eğitim gibi devam zorunluluğu bulunmayan öğretim programlarında okuyan öğrenciler yurt içindeki örgün öğretim programlarına yatay geçiş müracaatında bulunamaz.
(9) (Ek:RG-28/2/2026-33182) Yurt dışı yükseköğretim kurumlarından yurt içindeki yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş müracaatında bulunan öğrencilerin öğrenim süresince ilgili ülkede kaldığını pasaport, emniyet müdürlükleri, e-Devlet ve benzeri yerlerden alınan resmi belge ile belgelemeleri gerekiri hükümleri yer almaktadır.
Yurtdışında bulunan yükseköğretim kurumlarından yurdumuzda bulunan yükseköğretim kurumlarına yatay geçiş işlemlerinde ilgili yılın ÖSYS/YKS Yükseköğretim Programları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan duyurudaki açıklamalar dikkate alınarak işlemlerin yürütülmesi gerekmekte olup söz konusu duyuruya ÖSYM Başkanlığının internet sayfasında Sınavlar başlığı altında ÖSYS/YKS Kılavuzu sekmesinden ulaşılabilmektedir. Ayrıca söz konusu Yönetmelik'in değişim programları ve özel öğrenci olarak ders alma bölümünün 22 nci maddesinde:
"(1) Yurt içinde veya yurt dışında bir yükseköğretim kurumuna kayıtlı olan öğrencinin, ulusal ve uluslararası öğrenci değişim programları kapsamında veya özel öğrenci olarak aynı düzeyde başka bir yükseköğretim kurumundan aldığı ders veya uygulamaların kredileri, ilgili yönetim kurulu kararı ile kayıtlı olduğu diploma programındaki yükümlülüklerinin yerine sayılabilir.
(2) Öğrencinin özel öğrencilikte ve değişim programında geçirdiği süre, öğretim süresine dahildir.
(3) (Mülga: RG-2/5/2014-28988) (4) (Değişik:RG-26/9/2023-32321)(s) Özel öğrencilik ve değişim programındaki öğrenciler öğrenim ücreti/katkı payını kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumuna öder. Ancak, vakıf yükseköğretim kurumlarında kayıtlı öğrencilerin ödemiş olduğu öğrenim ücretinin %80'i kayıtlı olduğu vakıf yükseköğretim kurumu tarafından özel öğrenci olarak öğrenim görmekte olduğu yükseköğretim kurumuna aktarılır.
(5) Özel öğrenci olarak yaz okullarına katılacak öğrenciler, yaz okulu ücretini dersi aldıkları yükseköğretim kurumuna öderler.
(6) Öğretim dili Türkçe olan programlarda öğrenim gören öğrencilerin öğretim dili yabancı dil olan programlardan da ders alabilmeleri için yabancı dil düzeylerinin yeterli olduğunu belgelemeleri gerekir.
(7) (Ek:RG-17/4/2021-31457) 3) Özel öğrencilik imkanından bir program süresince en fazla iki dönem yararlanılır. Bu süre, öğrencinin talebi ve ancak aşağıdaki şartlar çerçevesinde Yükseköğretim Kurulunun kararıyla uzatılabilir:
a) Öğrencinin, yükseköğretim kurumuna yerleşmesinden sonra eğitimi sebebiyle ikamet edilen ilde tedavisi mümkün olmayan ciddi bir hastalık teşhisi konulduğunun ya da var olan hastalığın ilerlediğinin devlet hastanesi veya devlet üniversitesi hastanesinden alınmış sağlık kurulu raporu ile belgelenmiş olması.
b) Öğrencinin, maruz kaldığı darp, şiddet gibi fiiller sebebiyle öğrenimini kayıtlı olduğu yükseköğretim kurumunda devam ettirmesinin mümkün olmadığına ilişkin üniversite yönetim kurulunun teklifinin olması.
(8) (Ek:RG-17/4/2021-31457)3) Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla dönem yararlanabilir." hükümleri yer almaktadır.
Yatay geçiş kontenjanları ve takvimi her yıl temmuz ayında Kurulumuzun www.yok.gov.tr genel ağ sayfasında yayımlanmaktadır. Söz konusu öğrencilerin anılan Yönetmelik'te ve ilgili yılın kılavuzunda yer alan şartları sağlamaları durumunda yatay geçiş için ilgili yükseköğretim kurumuna başvurmaları gerektiği, anılan Yönetmelik'in 22 nci maddesi sekizinci fıkrasında yer alan "Yurt dışındaki yükseköğretim kurumlarında eğitim alan Türk vatandaşı öğrenciler, özel öğrencilik imkanından en fazla iki dönem yararlanabilir." hükmü uyarınca ilgili yükseköğretim kurumuna başvurabilecekleri, bahse konu öğrencilerin anılan Yönetmelik hükümleri uyarınca özel öğrencilik imkanından yararlanabilmeleri için İran'daki Üniversitelerde kayıtlı öğrenci olmaları gerektiği, özel öğrenci olarak eğitim alanların intibak işlemlerinin kayıtlı oldukları İran'daki üniversiteler tarafından değerlendirilmektedir.
Yusuf TEKİNMilli Eğitim Bakanı