Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında TMO Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Toprak Mahsulleri Ofisi Genel Müdürlüğü'nün (TMO) 2023 ve 2024 yıllarına ilişkin Sayıştay Denetim Raporları incelendiğinde; 2023 yılında 229.885.000 TL dönem kârı açıklayan Kurumun, 2024 yılında satış gelirleri artmasına rağmen 12.096.138.158 TL tutarında yüksek bir dönem zararı açıkladığı, bu zarar büyüklüğünün bütçe hedefleriyle açık biçimde çeliştiği görülmektedir. Sayıştay raporlarına göre 2023 yılında gerçekleşen net satışlar 72.913.655.000 TL'den 2024 yılında 84.874.282.000 TL'ye yükselmiş olmasına rağmen, başta depolama giderleri, kredi faizleri ve hizmet alımlarındaki artışlar nedeniyle Kurumun mali yapısının hızla bozulduğu anlaşılmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2019-2026 yılları arasında, yıllar itibarıyla dönem kârı veya zararı ne kadardır?

2. 2023 yılında kâr açıklayan Kurumun 2024 yılında 12 milyar TL'yi aşan bir zarara sürüklenmesinin temel mali ve idari nedenleri nedir?

3. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporu'nda, 2024 yılı için başlangıçta 372 milyon TL, revize bütçede ise 425 milyon TL kâr öngörülmesine rağmen yıl sonunda zarar oluştuğu tespit edilmiştir. Bütçe tahminlerinin bu denli isabetsiz olmasının kurum açısından yarattığı mali riskler nelerdir?

4. 2024 yılında kurum ciddi anlamda zarara uğramışken yönetim kurulu üyelerine yapılan ödemelerin 2023 yılında 1.698.000 TL'den 2024 yılında 3.172.000 TL'ye çıkarılmasının nedeni nedir?

5. 2024 yılında mal alımları düşerken hizmet alımlarının artmasının, TMO'nun asli görevi olan piyasa düzenleyici rolü ile çeliştiği yönündeki Sayıştay değerlendirmeleri dikkate alınmış mıdır? Kurumun asli faaliyeti dışında artan hizmet alımlarının, TMO'yu fiilen bir lojistik ve taşeron hizmetleri bütçesine dönüştürmemekte midir? 6. IMO Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin her birinin, 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında TMO dışında herhangi bir kamu kurumu, kamu şirketi, iştirak, fon, kurul, komisyon, birlik, oda, vakıf, dernek veya özel şirket/kuruluşta görev almakta mıdır? Görev aldıysa; her bir kişi için ayrı ayrı olmak üzere görev aldığı yer, görevin niteliği, görev süresi ve bu görevlerden elde ettiği ücret/huzur hakkı/prim/ikramiye toplamı kaç TL'dir?

6. Söz konusu yönetim kurulu başkan ve üyeleri hakkında bugüne kadar açılmış herhangi bir idari veya adli soruşturma bulunmakta mıdır? Bulunuyor ise bu soruşturmaların konusu, kapsamı ve mevcut durumu nedir?

7. 2024 yılında ortaya çıkan bu ağır zararın, doğrudan çiftçiyi desteklemek ve piyasayı düzenlemekle görevli bir kamu iktisadi teşebbüsünün toplumsal işlevini zayıflattığı açıkken, TO'nun yönetim yapısının, bütçe disiplininin ve denetim mekanizmalarının yeniden düzenlenmesine yönelik Bakanlığınızca alınması planlanan somut tedbirler nelerdir?

8. TMO Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin birinci ve ikinci derece akrabalık bağı bulunan yakınları TMO veya başka bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde herhangi bir görevde bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise hangi KIT'te ve görevi nedir?