Sayıştayın 2023 ve 2024 yılı denetim raporlarında Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü ile ilgili yaptığı bazı tespitlere ilişkin

HALKLARIN EŞİTLİK VE DENOKRASI PARTİSİ

• GRUP BAŞKANLIGI Sayi: 1 7284 Tarh: 03:04:2026

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim.

Son yıllarda tarım ve hayvancılık politikaları, üreticiyi koruyan kamucu bir yaklaşım yerine; ithalata dayalı, piyasa odaklı ve gıda alanında dışa bağımlılığı derinleştiren bir hatta sürüklenmiştir. Bu süreçte Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü, kamu yararını önceleyen bir düzenleyici kurum olmaktan uzaklaşarak, ithalat hacmi, alım-satım işlemleri ve fiyat regülasyonu üzerinden piyasa dengelerini belirleyen bir aktör hâline gelmiştir. Sayıştay Denetim Raporlarında yer alan bulgular; Kurumun faaliyetlerinin gıda egemenliğini zayıflattığını, küçük ve orta ölçekli üreticileri yoksullaştırdığını ve kamusal kaynakların şeffaf olmayan biçimde kullanıldığını ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğünün 2023 ve 2024 yıllarına ait Sayıştay Denetim Raporlarında yer alan mali tablolar dikkate alındığında, Kurumun her iki yıldaki net satış tutarları, toplam alım tutarları, üretim maliyetleri ve dönem kârı/zararı ne kadardır; bu kalemlerde 2023,2024 ve 2025 yılları arasında ortaya çıkan artış ve azalışların temel nedenleri nelerdir?

2. 2023 yılında yaklaşık 550 milyon TL olarak gerçekleşen dönem kârının, 2024 yılında 11 milyar TL'yi aşan bir seviyeye yükselmesinin gerekçesi nedir? Bu olağanüstü kâr artışı üretim faaliyetlerinden mi yoksa ithalat, alım-satım hacmi ve fiyatlandırma politikalarından mı kaynaklanmıştır?

3. 2024 yılında Et ve Süt Kurumu tarafından gerçekleştirilen toplam alımların yüzde kaçının yurt dışı alımlardan oluştuğu, bu alımların ürün bazında (karkas et, kasaplık büyükbaş hayvan, besilik hayvan, süt tozu vb.) miktar ve tutar dağılımı nedir? 4. 2023 ve 2024 yıllarında yapılan karkas et ve kasaplık büyükbaş hayvan ithalatlarının ülke/menşe bazında miktarı, toplam maliyeti ve birim fiyatları nedir? 5. 2023 ve 2024 yıllarında besilik ham dana ithalatı kapsamında Et ve Süt Kurumu ile özel sektör tarafından gerçekleştirilen ithalat miktarları ayrı ayrı ne kadardır? İthalat izinleri hangi firmalara, hangi kriterlere göre verilmiştir?

4. Besilik hayvan ve karkas et ithalatına ilişkin kararlar alınırken, yerli üreticinin maliyet yapısı, kırsal üretimin sürdürülebilirliği ve küçük üreticinin korunması yönünde herhangi bir önlem alınmış mıdır? Alınmış ise bu önlemler nedir?

5. 2023 ve 2024 yıllarında Et ve Süt Kurumu tarafından gerçekleştirilen şarta tabi hayvan kesimleri ile bu kapsamda tazminat ödenen hayvan sayıları ve toplam tazminat tutarları ne kadardır?

6. Şarta tabi kesimlerin Et ve Süt Kurumu kombinaları dışında gerçekleştirilmesinin gerekçesi nedir? Bu uygulamanın kamuya maliyeti hesaplanmış mıdır? Sayıştay raporlarında işaret edilen denetim zafiyeti ve özel sektör lehine oluşan mali sonuçlar 2024 yılında giderilmiş midir?

7. 2024 yılında bazı ürünlerde satış fiyatlarının maliyetlerin altında kaldığı belirtilmektedir. Zararına satış yapılan ürünler hangileridir? Bu satışlar nedeniyle oluşan toplam zarar tutarı ne kadardır?

8. 2024 yılı yatırım programında yer alan yatırımların hangileri yıl içinde tamamlanamamıştır?

9. Et ve Süt Kurumu Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin her biri için ayrı ayrı olmak üzere; aldıkları huzur hakkı, ücret, prim, ikramiye ve diğer tüm ödemelerin yıllık toplam tutarı ne kadardır?

10. Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin aynı dönemde başka kamu kurumlarında veya özel şirketlerde görev alıp almadıkları; bu görevlerden elde ettikleri ücret ve huzur haklarının toplamı ne kadardır?

11. 2023 ve 2024 yıllarında görev yapan Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin her biri hakkında bugüne kadar açılmış adli veya idari bir soruşturma bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa soruşturmanın konusu, aşaması ve sonucu nedir?

12. Kurumun Yönetim Kurulu Başkanı ve üyelerinin birinci ve ikinci derece akrabalık bağı bulunan yakınları kurumda veya başka bir Kamu İktisadi Teşebbüsünde herhangi bir görevde bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise hangi KIT'te ve görevi nedir? 15. Et ve Süt Kurumunun son 10 yıla ait (yıllar itibarıyla) kâr ve zarar durumu nedir? Zarar edilen yıllarda zararların temel nedenleri nelerdir?

13. Kurumun ithalat ve satış politikalarının, dar gelirli yurttaşların et ve süt ürünlerine erişimini artırıp artırmadığına ilişkin herhangi bir izleme veya etki değerlendirme çalışması yapılmış mıdır?