TRT'de yayınlanan bazı dizilerdeki dekor ve kostümlerin müzelerde sergilendiği iddiasına ilişkin

Aşağıda yer alan sorularımın, Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Basında yer alan haberlerde, kamu yayıncılığı yapan TRT tarafından hazırlanan bazı tarih dizilerinde kullanılan dekor, kostüm ve kurgu unsurlarının, daha sonra "tarihi eser" niteliği taşıyormuş gibi müzelerde sergilendiği yönünde ciddi iddialar gündeme gelmiştir. Söz konusu haberlerde, dizilerde kullanılan sahne dekorlarının ve temsili objelerin, gerçek tarihsel bağlamlarından koparılarak müze envanterine dahil edildiği ve ziyaretçilere bu şekilde sunulduğu ifade edilmektedir.

Müzecilik faaliyetleri, bilimsel yöntemlere, tarihsel doğruluğa ve kültürel mirasın korunmasına ilişkin evrensel ilkelere dayanmak zorundadır. Bir objenin "tarihi eser" olarak kabul edilmesi; özgünlük, dönemsel aidiyet, belgelendirme ve bilimsel doğrulama süreçlerinden geçmesini gerektirmektedir. Buna karşın dizi prodüksiyonlarında kullanılan dekoratif unsurların bu kriterleri taşımadığı açıktır. Bu tür uygulamalar hem müzecilik disiplinine zarar verme hem de toplumsal hafızanın yanlış biçimde şekillendirilmesi riski doğurmaktadır.

Kültürel mirasın korunması, doğru aktarılması ve bilimsel esaslara göre sergilenmesi, başta 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu olmak üzere ilgili mevzuat kapsamında devletin temel sorumlulukları arasında yer almaktadır. Bu nedenle, müze envanterine alınan eserlerin niteliği, bu eserlerin hangi kriterlere göre değerlendirildiği ve kamuoyuna nasıl sunulduğu büyük önem taşımaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. TRT tarafından hazırlanan tarih dizilerinde kullanılan dekor, kostüm ve sahne objelerinin müzelerde sergilendiği yönündeki iddialar doğru mudur?

2. Söz konusu objeler müze envanterine dahil edilmiş ise bu eserler hangi kriterlere göre "tarihi eser" veya "sergilenebilir kültürel obje" olarak değerlendirilmiştir?

3. Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı müzelerde sergilenen eserlerin özgünlük, tarihsel doğruluk ve belgelendirme süreçleri nasıl işletilmektedir?

4. Kültürel mirasın korunması kapsamında, müzelerde sergilenen eserlerin bilimsel denetimi ve akademik değerlendirmesi hangi kurumlar veya uzmanlar tarafından yapılmaktadır?

5. TRT'nin tarih dizilerinde yer alan anlatıların tarihsel doğruluğu konusunda Bakanlığınızın herhangi bir danışma, denetim veya rehberlik mekanizması bulunmakta

6. Bakanlığınızın müzecilik uygulamalarında şeffaflığı artırmaya ve bilimsel standartları güçlendirmeye yönelik yeni bir düzenleme veya inceleme başlatma planı bulunmakta

7. Benzer durumların yaşanma ihtimali göz önünde bulundurularak, yakın döneme dair tarihi eserlere yönelik bir inceleme yapılacak mıdır?