RTÜK tarafından yayını onaylanan bir kamu spotuna ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen soruların Adalet Bakanı Sayın Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98. ve
İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Buycugül ÇUBUK
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Dijital Mecralar Komisyonu Üyesi
Anayasa'da tanımlanan eşitlik, kişinin dokunulmazlığı, kişinin maddi ve manevi varlığı, özel hayatın gizliliği gibi haklar pek çok durumda yaşama hakkı kadar önemlidir. Bu hakların ihlali, yaşama hakkının ihlali anlamına gelebilir veya buna sebebiyet verebilir. Anayasa'nın 10'uncu, 17'nci ve 20'nci maddelerinin önemi, yasalarla da teyit edilmiştir: Türk Ceza Kanunu'nun 122'nci maddesi nefreti ve ayrımcılığı yasaklamıştır. Yine Türk Ceza Kanunu'nun 216'ncı maddesi halkı kin ve düşmanlığa tahrik etmeyi, halkın bir kesimini bölgesine, dinine, sosyal sınıfına, cinsiyetine dayanarak aşağılamayı suç saymıştır. Aynı şekilde 6112 Sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un 8. Maddesi de medya sağlayıcıların yayınlarının ilkesel sınırlarını çizmiştir: Yayınlar "Irk, dil, din, cinsiyet, sınıf, bölge ve mezhep farkı gözeterek toplumu kin ve düşmanlığa tahrik edemez veya toplumda nefret duyguları oluşturamaz." Aynı maddenin devamında da yayınların insan onuruna aykırı, küçük düşürücü, aşağılayıcı olamayacağı ve özel hayatın gizliliğine saygı göstermesi gerektiği vurgulanmıştır.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 6 Eylül 2023 tarihinde İstanbul Aile Vakfı adlı kurumun düzenlediği "LGBT propagandasına dur de" etkinliğinin duyurulması amacıyla hazırlanan ve ulusal televizyon kanallarında yayınlanması öngörülen bir kamu spotuna onay vermiştir. Söz konusu kamu spotu 12 Eylül 2023 tarihi itibarıyla yayınlanmaya başladı. Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun spotun yayınlanmasına dair kararı yukarıda sınırları tarif edilen hukuki çerçevenin dışında yer almaktadır.
Hukuka aykırıdır.
LGBTİ*lar sistematik olarak dışlanmakta, hedef gösterilmektedir.
Kaos GL Derneği'nin "Özgürlüğe Yürüyelim" üst başlığıyla yayımlanan "LGBTİ-ların İnsan Hakları 2022 Yılı Raporu"na göre, 2022'de 15 şehirde devlet koruması altında nefret mitingleri yapılırken, en az 571 LGBTİ aktivisti gözaltına alınmıştır. Türkiye'nin son on yılını değerlendiren raporda, devlet kurumları ve kamu görevlilerinin "LGBTİ*'ları kamusal alandan tasfiye etme" politikası, ihlalleri yaratan en önemli etmen olarak görülmüş ve sadece 2022 yılı boyunca 612 kişinin işkence ve kötü muameleye maruz bırakıldığı, 225 kişinin fiziksel şiddete uğradığı, 571 kişinin özgürlük hakkının ihlal edildiği belirtilmiştir. Yine Sivil toplum kuruluşu /nfernational Lesbian, Gay, Bisexual, Trans and Intersex Association'ın (UUGA-Europe) Mayıs 2023'te yayımladığı rapora göre, Türkiye LBGTİ- hakları konusunda,
50 ülke arasında en son sırada yer almaktadır.
LGBTİ* yurttaşlara yönelik dışlayıcı, aşağılayıcı, maddi ve manevi varlıklarını hedef alan her söylem, aynı zamanda yaşama haklarına da kastetme riski barındırmaktadır. Nitekim saldırılarda hayatını kaybeden veya ağır biçimde yaralananlar olmuştur. "Trans cinayetleri izleme projesi" (Trans Murder Monitoring — TMM) verilerine göre, Türkiye'de 2008"yılından bu yana en az 58 trans cinayeti işlenmiştir. Yine Bianet.org tarafından sistematik olarak güncellenen "erkek şiddeti çetelesine" göre, sadece 1 Temmuz 2011 — 30 Ekim 2015 tarihleri arasındaki 4,5 yılda, Türkiye'de 8 ilde 17 trans kadın öldürülmüştür. Bu yıl da 5 Ocak 2023 tarihinde trans kadın Ecem Seçkin, kendi evinde, 31 bıçak darbesiyle öldürülmüştür.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız kanunlara ve Anayasa'ya aykırı işlem tesis eden RTÜK hakkında işlem yapacak mıdır veya verilen hukuksuz, usulsüz kararı hakkında RTÜK'ten ve kararda imzası olan yetkililerden izahat talep edecek midir?
Söz konusu "LGBT propagandasına dur de" etkinliğiyle ilgili videoyu yayınlayanlar hakkında Türk
Ceza Kanunu'nun 122 ve Türk Ceza Kanunu"nun 216. Maddeleri uyarınca işlem yapılacak mıdır?
LGBTİ* yurttaşlar hakkında dezenformasyon yapmayı hedefleyen, İstanbul Aile Vakfı adlı kurumun hazırlattığı video nasıl bir "kamu yararı" ihtiva etmekte ve "kamu spotu" kategorisine nasıl alınmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1289696 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili Burcugül Çubuk tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4324 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden m7N1719B - İJWTWozt - trDİZOW - XmgEGg> ile erişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-753-3234/6096 Konu : Yazılı soru önergesi 19/11/2023
Sayın Burcugül ÇUBUK İzmir Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4324 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Anayasanın;
I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap gov.tr adresinden F#YOIf80 - 6ZbiB3b - ybgizMO - 6İVX9E- ileerişebilirsin Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine ait olup, gizli olarak yürütülen ve yargısal faaliyet kapsamında kalan soruşturma aşamasında ne tür işlemler yapıldığına dair Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır.
(- Anayasanın "Türkiye Büyük Millet Meclisinin bilgi edinme ve denetim yolları" kenar başlıklı 98. maddesinin beşinci fıkrasında, "yazılı soru"nun, yazılı olarak en geç onbeş gün içinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibaret olduğu, aynı maddenin son fıkrasında da yazılı soru ile ilgili önergelerin verilme şekli, içeriği ve kapsamı ile araştırma usullerinin Meclis İçtüzüğü ile düzenleneceğinin öngörüldüğü,
Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün, "Yazılı soru" kenar başlıklı 96. maddesinin birinci fıkrasında "yazılı soru'nun kısa, gerekçesiz ve kişisel görüş ileri sürülmeksizin, kişilik ve özel yaşama ilişkin konuları içermeyen bir önerge ile yazılı olarak cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibaret olduğu, "Sorulamayacak konular" kenar başlıklı 97. maddesinde de, başka bir kaynaktan kolayca öğrenilmesi mümkün olan konular ile tek amacı istişare sağlamaktan ibaret konularla ilgili soruların sorulamayacağının hükme bağlandığı,
Malumlarıdır.
Anayasanın ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün belirtilen bu hükümleri çerçevesinde, kişisel görüş ileri sürülmek suretiyle düşünce öğrenmeyi amaçlayan sair hususlara cevap verilmesine yasal imkân görülememiştir.
I- İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 13/10/2023 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen hususla ilgili herhangi bir soruşturma bulunmadığı bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden 1YO1f80 - 6ZbiB3b - ybg 1zM0 - 6GİVX9SE— ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan