Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumlara kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Heval Bozdağ (DEM Parti), 13 Eylül 2023 tarihinde 7/4325 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 168 gün sonra, 28 Şubat 2024).
Heval Bozdağ (DEM Parti, Ağrı). “Patnos L Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumlara kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4325, 13 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4325-patnos-l-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bazi-mahkumlara-kotu-muamelede-bulunuldugu-iddiasi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/86717fab-6347-4afa-849a-018a93b2abbf
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 168 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Heval BOZDAĞ Ağrı Milletvekili
SORULAR
08.2023 tarihinde Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda, daha önce tarafıma aktarılan işkence ve kötü muamele iddiaları ile cezaevinde yaşanan diğer sorunlara ilişkin görüşme gerçekleştirdiğim ziyaret sonrasında, kadın tutsakların bulunduğu koğuşta erkek infaz koruma memurları ile bir tartışma yaşanmıştır. Günlük sayıma erkek infaz koruma memurlarının da dahil olması üzerine çıkan tartışmada; Mizgin Kayıtbey, Lale Kabişen ve Nazlıcan Barışer isimli siyasi tutsaklar günlük sayıma erkek infaz koruma memurlarının katılmasına tepki göstermiş, tartışmada kadın tutsaklar özel eşyalarının ve kıyafetlerinin bulunduğu yaşam alanlarına erkek infaz koruma memurlarının giremeyeceğini söylemiş olmalarına rağmen erkek infaz koruma memurları günlük sayıma katılmışlardır. Kadın tutsaklarla cezaevinde görüşme gerçekleştiren avukatın aktarımlarına göre; 01.09.2023 günü kadın tutsaklara önceki gün yaşanan tartışmaya ilişkin bir tutanak tebliğ edilmek istenmiş, kadın tutsakların konuyla alakalı cezaevi savcısı ile görüşme talepleri reddedilmiştir. Bunun üzerine kapıya vurmak suretiyle bu durumu protesto eden kadın tutsaklara, infaz koruma memuru ve jandarmalardan oluşan yaklaşık 40 kişilik bir ekip koğuşa girip saldırmış, adı geçen kadın tutsakları darp etmeye başlamışlardır. Yaklaşık 40 dakika boyunca darp edilen kadın tutsaklar sonrasında domuz bağıyla bağlanıp mahkum bekletme odasına götürülmüş ve 4 saat boyunca burada bekletilmişlerdir. Bekleme sırasında kurumun 1. 2. ve 3. müdürleri tutsakların başında durmuş, kurumun 1. müdürü ise kadın tutsaklara "Siz misiniz buradaki sorunları dışarıya aktaran, sorunları dışarıya aktarırsanız durumunuz böyle olur" diyerek işkence tehditinde bulunmuştur. Tutsaklar hastaneye götürülürken cezaevi ring aracına kadar saçlarından tutulup sürüklenmiş ve ters kelepçeyle hastaneye götürülmüşlerdir. Hastanede üstün körü bir muayene sonucu cezaevine geri götürülmüşler, susmaları ve herhangi bir eylem yapmamaları konusunda da tehdit edilmişlerdir. Kadın tutsaklara yapılan bu saldırıya karşı erkek tutsakların kapıya vurma şeklinde bir eylemi gerçekleşmiş ve bu protesto neticesinde tüm erkek tutsaklara da 4 ayrı disiplin soruşturması başlatılmıştır. Kadın tutsakların vücutlarının bir çok yerinde darp ve şiddet görüntüsü gözle görülecek boyuttadır.
Bu bağlamda;
Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi*nde yaşanan darp, işkence ve kötü muamele iddialarından haberdar mısınız?
Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi"nde yaşanan keyfi ve hukuk dışı uygulamalardan haberdar mısınız?
Patnos | Tipi Kapalı Cezaevi yönetimi herhangi bir yönetmeliğe dolayısıyla Anayasa'da yazan işkence ve kötü muamale yasağına tabi değil midir? Cezaevini yönetme ve idare hangi kural, usul, yönetmelik, kanun ya da Anayasaya dayanmaktadır? Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi yönetilme esasları olarak özel bir rejime mi tabidir? Patnos Kapalı Cezaevi'nde bilinenin dışında geçerli olan başka kural ve yönetmelikler geçerli değil ise; yaşanan darp, işkence ve tehdit iddiaları sonrası Bakanlığınız tarafından herhangi bir açıklama gerçekleştirilecek midir?
Yaşanan darp, işkence ve tehdit iddiaları sonrası Bakanlığınızın cezaevi yönetimine dair herhangi bir soruşturması, olayın araştırılması ve sorumluların açığa çıkarılması için herhangi bir çalışması olacak mıdır?
Cezaevi'nin birinci, ikinci ve üçüncü müdürlerinin işkence sırasında kadın tutsakların başında durduğu, her şeyin bilgileri ve bizzat gözetimleri dahilinde olduğu iddialarına dair Bakanlığınızın yönetim ve sorumlularla ilgili herhangi bir soruşturması olacak mıdır?
Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde erkek infaz koruma memurlarının kadın tutsak koğuşlarının günlük sayımlarına dahil olması, kadın tutsakların özel eşyalarının bulunduğu alanlara müdahale etmesi nasıl mümkün olmaktadır?
Olayın ertesi günü kadın tutsaklara tebliğ edilmek istenen tutanağın içeriği nedir? Kadın tutsakların ilgili tutanağı kabul etmeyip, cezaevi savcısı ile görüşmek istemelerinin nedeni nedir? Cezaevi savcısı ile görüştürülmemelerinin nedeni nedir? 10. Patnos L Tipi Kapalı Cezaevi'nde cezaevi savcısı ile görüşmek istemek, tinfaz koruma memuru ve jandarmalardan oluşan yaklaşık 40 kişilik bir ekibin saldırısına mı tabidir?
Kadın tutsakların yaklaşık 40 dakika darp edildiği ve sonrasında "domuz bağı" ile bağlanıp, mahkum bekletme odasında 4 saat bekletildikleri iddialarına bir açıklamanız olacak mıdır?
Kadın tutsakların "domuz bağı" yöntemi ile işkence görmesine ilişkin faillerin tespitine dair Bakanlığınız tarafından bir soruşturma başlatılacak mıdır?
Kurumun 1. müdürü in kadın tutsaklara, cezaevi ziyaretimizi hatırlatarak "Siz misiniz buradaki sorunları dışarıya aktaran, sorunları dışarıya aktarırsanız durumunuz böyle olur" diyerek işkence tehditinde bulunduğu iddiaları doğru mudur? Kendisi hakkında herhangi bir soruştırma başlatılmış mıdır ya da başlatılacak mıdır?
Kadın tutsakların hastaneye götürülürken cezaevi ring aracına kadar saçlarından tutulup sürüklendikleri ve ters kelepçeyle hastaneye götürüldükleri iddiaları doğru mudur?
"Ters kelepçeyle hastaneye sevk" işkencesini yapan kurum ve jandarma personellerinin tespiti ve haklarında soruşturma açılması için Bakanlığınızın bir girişimi olşacak mıdır?
Hastanede üstün körü bir muayene sonucu cezaevine geri götürüldükleri ve susmaları, herhangi bir eylem yapmamaları konusunda tehditlerin devam ettiği iddiaları doğru mudur?
Kadın tutsakların vücutlarının bir çok yerinde darp ve şiddet görüntülerinin gözle görülecek boyutta olduğu görüşme gerçekleştiren avukat tarafından aktartılan bilgiler arasındadır. Gözle görülecek boyutta olan darp ve işkence izlerine dair kadın tutsakların götürüldükleri hastaneden aldıkları/alabildikleri herhangi bir darp ya da işkence raporu var mıdır?
Olay gerçekleştikten ve tarafıma aktarıldıktan sonra Patnos Cezaevi yönetimine hiçbir şekilde ulaşamamamız ve cezaevi yönetiminin görüşme taleplerimize cevap vermemesi nasıl mümkün olabilmektedir?
Bakanlığınıza bağlı cezaevi yönetimlerinin milletvekillerine bilgi verme ve görüşme isteklerini keyfi bir şekilde geri çevirme hakları mı vardır?
Olay sonrası ilgili Bakan Yardımcınıza da ulaşılamamasının ve tarafımıza geri dönüş yapılmamasının sebebi nedir?
Sorumluluğunuz altında bulunan yetkililerin Millletvekillerinin bilgi alma hakkını keyfi şekilde engellemesi nasıl mümkün olabilmektedir? İlgili duruma dair herhangi bir girişiminiz olacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1289696 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Ağrı Milletvekili Heval Bozdağ tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4325 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-754-3402/6351 Konu : Yazılı soru önergesi 29/92/2024
Sayın Heval BOZDAĞ Ağrı Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/4325 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi tutsak" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet. Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek. Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca Ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
IN- Patnos Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 06/10/2023 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçen ve Patnos L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümözlünün 19/09/2023 tarihinde Kayseri Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna, hükümlünün ise 20/09/2023 tarihinde Tarsus Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna nakledildiği, adı geçen tutuklunun da 14/09/2023 tarihinde tahliye edildiği,
B) Soru önergesinde bahsi geçen iddialara istinaden görevli personel hakkında başlatılan adli ve idari soruşturmaların devam ettiği,
C) Kurumda tüm uygulamaların mevzuat hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiği, Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden D /zApAk - ZdnEN9x - CyxFgil - 25UEZW- ile erişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan