Bakanlık envanterinde bulunan bir askeri nakliye uçağının Gürcistan hava sahasında düşmesi ile ilgili iddialara ilişkin
Kaynak göster
Turhan Çömez (İYİ Parti), 13 Nisan 2026 tarihinde 7/43278 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 15 Mayıs 2026).
Turhan Çömez (İYİ Parti, Balıkesir). “Bakanlık envanterinde bulunan bir askeri nakliye uçağının Gürcistan hava sahasında düşmesi ile ilgili iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43278, 13 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43278-bakanlik-envanterinde-bulunan-bir-askeri-nakliye-ucaginin-gurcistan-hava-sahasinda-dusmesi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8db8ebb4-6aea-437d-bbc9-019d8b10cd40
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 32 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 24 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince, Milli Savunma Bakanı Sayın Yaşar GÜLER tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Millî Savunma Bakanlığı envanterinde bulunan bir Lockheed C-130 Hercules tipi askeri nakliye uçağının Gürcistan hava sahasında düşmesine ilişkin yapılan açıklamalar, kazanın nedenine dair ciddi çelişkiler ve cevaplanmamış sorular barındırmaktadır.
Bakanlık açıklamalarında uçuş esnasında tüm sistemlerin normal çalıştığı, motor ve pervanelerde arıza bulunmadığı, patlayıcı bulgusuna rastlanmadığı, ifade edilmesine rağmen; uçağın kuyruk konisi bölümünün gövdeden ayrıldığı, kara kutu kayıtlarının kabloların
Bu durum, yapısal bir kopmanın herhangi bir ön belirti olmaksızın gerçekleştiği iddiasını gündeme getirmekte olup, havacılık güvenliği açısından son derece olağandışı bir tabloyu işaret etmektedir.
Bu bağlamda aşağıdaki sorularımın cevaplandırılması önem arz etmektedir.
SORULAR
Uçağın kuyruk konsinin gövdeden ayrılmasına neden olan spesifik yapısal hasar veya kırılma noktası nedir? Bu parçanın teknik adı ve fonksiyonu nedir?
Söz konusu kırılmanın meydana geldiği bölgede son bakımda hangi işlemler yapılmış, hangi parçalar değiştirilmiş veya kontrol edilmiştir?
Son bakım işlemini gerçekleştiren birim, personel ve denetim sorumluları kimlerdir?
Bu kişiler hakkında idari veya adli soruşturma başlatılmış mıdır?
Uçağın son bakımında tahribatsız muayene (NDT) yöntemleri uygulanmış mıdır?
Uygulandıysa hangi teknikler kullanılmıştır?
Bakanlık açıklamasında "yorulma yok ancak gevrek yorgunluk davranışı vardır" ifadesi kullanılmıştır. Bu teknik olarak çelişkili ifade ne anlama gelmektedir?
Uçağın yük manifestosu nedir? Taşınan yükün ağırlığı, türü ve uçağa yerleşim planı
Yük sabitleme sistemleri (cargo restraint system) uçuş öncesinde kontrol edilmiş midir? Bu kontrolleri yapan personel kimlerdir?
Uçuş sırasında yük kayması ihtimali değerlendirilmiş midir? Bu yönde herhangi bir bulgu mevcut mudur?
Kuyruk konsinin kopmasının kara kutu kayıtlarını tamamen kesmesi teknik olarak nasıl açıklanmaktadır? FDR ve CVR sistemlerinin kablo güzergahı neresidir?
Uçakta kuyruk dışında başka yapısal kopma veya parçalanma meydana gelmiş midir?
Radar, telsiz ve transponder kayıtlarına göre uçağın son saniyelerine ilişkin irtifa, hız ve manevra verileri nelerdir?
Uçuş mürettebatının son anda herhangi bir anormallik bildirdiğine dair kayıt var
Uçağın EFH değeri 17.000-18.000 olarak belirtilmiştir. Bu seviyedeki bir uçakta bu tür bir yapısal kopma normal midir?
Modernizasyonu tamamlanmış bir uçakta bu tür bir yapısal arıza meydana gelmişse, benzer risk taşıyan diğer uçaklar için herhangi bir acil kontrol veya uçuş kısıtlaması uygulanmış mıdır?
Kazanın gerçek nedenine ilişkin nihai teknik rapor ne zaman açıklanacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yaşar Güler, Milli Savunma Bakanı ·
Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/43278 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
C-130 uçaklarına hat, birlik ve fabrika olmak üzere üç seviyede periyodik bakım yapılmakla birlikte, tüm bakım kademelerinde üretici firma teknik dokümanlarına göre gövde, motor ve pervaneler detaylı bir şekilde kontrol edilmekte, koruyucu ve düzeltici işlemleri yapılmaktadır. Hava Kuvvetleri Komutanlığı envanterinde bulunan tüm uçak ve motorlarına ait bakımlar titizlikle yapılarak üretici firma teknik emirleri takip edilmekte; kullanıcı ülkelerde yaşanan aksaklıklara ilişkin düzeltici tedbirler de zamanında alınarak uçuş emniyeti en yüksek seviyede tutulmaktadır. Uçakların üretici firmaları ve uluslararası askeri havacılık uygulamalarına uyumlu bir bakım konsepti dahilinde bakım faaliyetleri yürütülmektedir. Bahse konu uçak kazası öncesi yapılan son teknik muayenede herhangi bir arıza, uyarı veya kayıt altına alınmış olağan dışı bir bulgu görülmemiş olup kazaya yönelik hava aracının emniyet incelemesi çalışmaları halen titizlikle devam etmektedir.
Havacılık teamüllerine göre yaşanan her havacılık kazası sonrasında olayın aydınlatılması için envanterde bulunan aynı tipteki hava araçları teferruatlı kontrol ve bakım sürecinden geçirilmektedir. Bu kapsamda tedbir amaçlı uçuşu durdurulan uçaklarda periyodik olarak zamanında gerçekleştirilmiş olan Reduction Gear Box (RGB) cıvatalarının tork kontrolü, FS 737'deki ana bağlantı cıvatalarının ve dikey stabilize bağlantı cıvatalarının kontrolleri, tüm gövde, kuyruk ve iniş takımı ana bağlantı cıvatalarının apa tasta kontrolleri, pervane palelerinin çatlak ve korozyon kontrolleri ile motor erişim kapakları bağlantı elemanları, atık kilit ve kapakların çatlak/kırık kontrolleri yapılmış olup uçaklar üzerinde genel kapsamlı
Güvenevler Mah.Kuzgun Cad. No:51 Aşağı Ayrancı/ANKARA Şube Müdür Vekili Santral: (0312) 466 07 37 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 Telefon No: Dahili 2211 İnternet Adresi:www.msb.gov.tr
Yaşar GÜLERBakan