Mersin ilindeki lojistik sektöründe yaşanan daralmaya ilişkin

İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Mehmet Emin EKMEN'e ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

7/43603 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Mehmet Emin EKMEN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

12. Kalkınma Planı, 2025-2027 ve 2026-2028 Orta Vadeli Programlar çerçevesinde vergi sistemimiz, gelir dağılımını iyileştiren ve yatırım ortamını güçlendiren bir araç olarak kullanılmakta, vergi politikalarımız ile mali disiplin ve sosyal adalet ilkeleri ekseninde yatırım, üretim, ihracat ve rekabet ortamı güçlü bir şekilde desteklenmektedir. Ülkemizde cari açığın azaltılarak ithalat bağımlılığı yüksek olan ara malı ve ürünlerin üretiminin artırılması, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, teknolojik dönüşümü sağlayacak yüksek ve orta-yüksek teknoloji içeren, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek yatırımların desteklenmesi, en az gelişmiş bölgelere sağlanan yatırım desteklerinin artırılması, bölgesel gelişmişlik farklılıklarının azaltılması, destek unsurlarının etkinliğinin artırılması ile kümelenme faaliyetlerinin desteklenmesi amacıyla çok kapsamlı bir teşvik sistemi tasarlanmış olup, bu çalışmalar Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.

Uygulanmakta olan teşvik sistemi Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi, Sektörel Teşvik Sistemi Uygulamaları ve Bölgesel Teşvikler ana başlıkları altında yenilenerek bölgelere, konulara ve yatırımlara farklı yoğunlukta teşvikler sağlanmıştır. Teşvik unsurları; KDV iadesi ve indirimi, gümrük vergisi muafiyeti, vergi indirimi, sigorta primi işçi ve işveren hissesi desteği, faiz ve kar payı desteği, yatırım yeri tahsisi, enerji tüketim harcamalarının karşılanması, ücret desteği sağlanması, yatırıma ortak olunması, alım garantisi, alt yapı yatırım desteği, faiz hibe desteği gibi birçok bileşenden oluşmaktadır. Sağlanan teşviklerden olan indirimli kurumlar vergisi ile yatırımcılara, yatırım yapılan bölgeye, yatırım büyüklüğüne ve yatırım konusuna göre farklı oranlarda destek sağlanmaktadır. Gelir vergisi mükellefleri de ilgili şartları sağlamaları koşuluyla bu teşvikten yararlanabilmektedir.

Öte yandan, ülkemizin mevcut veya gelecekte ortaya çıkabilecek ihtiyaçlarını karşılayacak, arz güvenliğini sağlayacak, dışa bağımlılığı azaltacak, teknolojik dönüşümünü sağlayacak, yenilikçi, Ar-Ge yoğun ve katma değeri yüksek yatırımlar proje bazlı olarak desteklenmekte ve bu yatırımlara diğer yatırımlara göre daha fazla vergisel teşvikler sağlanmaktadır.

Bununla birlikte, Orta Vadeli Programda, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı kapsamında, teknolojik dönüşüm, ihracat ve istihdam odaklı bölgesel düzeyde belirlenen yatırım ihtiyaçlarına ilişkin özel sektör yatırımlarının destekleneceği ve yatırım teşvik Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 sisteminin seçici, süreli, proje odaklı ve bölgesel gelişmişlik düzeyini gözeten bir çerçevede uygulanacağı belirtilmiş olup söz konusu hususlara ilişkin yapılan çalışmalar ve alınan tedbirler Cumhurbaşkanlığı yıllık programlarında kamuoyuna açıklanmaktadır.

Ayrıca, son dönemde dünyada yaşanan olumsuz durumlardan kaynaklı olarak ham petrolde arz yönlü yaşanan sıkıntıların etkisiyle petrol ürünleri fiyatlarında meydana gelen artışların yurtiçi piyasalara yansımalarının sınırlandırılması, yine lojistik sektörünün önemli girdilerinden olan akaryakıt fiyatlarının dengelenmesi amacıyla "Eşel-Mobil Sistemi" uygulamaya alınmıştır. Bu kapsamda, benzin, motorin ve LPG ürünlerinin özel tüketim vergisi tutarları, bu ürünlerin yurtiçi rafineri çıkış fiyatlarında meydana gelen artışlar dikkate alınarak azaltılmak suretiyle hızlı/yüksek fiyat oluşumlarının önüne geçilmektedir.

Bakanlığımız tarafından yürütülen Hazine destekli kefalet sistemi (Sistem) ile, KOBİ'lerimiz öncelikli olmak üzere finansmana erişim sorunu yaşayan işletmelere güncel ekonomik ihtiyaçlar doğrultusunda destek sağlanmaktadır. Sistem kapsamında halihazırda 21 adet destek paketi yürürlükte olup, söz konusu destek paketleri kapsamında 05.06.2026 tarihi itibarıyla 135,6 milyar TL kefalet karşılığı 157,9 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Halihazırda kullandırılabilecek 135,9 milyar TL kefalet karşılığı 163,4 milyar TL kredi imkânı bulunmaktadır. Ilgili mevzuat ve söz konusu paketlerde belirlenen şartların karşılanması halinde Mersin'de faaliyet gösteren şirketler de anılan desteklerden faydalanabilmektedir. Bunun yanında, Sistem kapsamında Mersin ilinde faaliyet gösteren KOBİ ve KOBİ dışı vasfını haiz işletmelere son 5 yılda 8,6 milyar TL kredi kullandırılmıştır. Bununla birlikte, Bakanlığımıza iletilen muhtelif talepler ve güncel ekonomik ihtiyaçlar Bakanlığımızca sürekli olarak değerlendirilmekte olup, Sistem kapsamında yürürlüğe alınan destek paketleri özelinde gerekli güncellemeler yapılmakta ve gerekli olması halinde yeni destek paketleri hayata geçirilebilmektedir.

Diğer taraftan, yabancı yatırımcıların menkul kıymet işlemlerine ilişkin bilgiler Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından "Menkul Kıymet İstatistikleri" başlığıyla, "https://www.tcmb.gov.tr/wps/wcm/connect/TR/TCMB+TR/Main+Menu/İstatistikler/Parasal + ve + Finansal+ İstatistikler/Menkul+ Kıymet+ İstatistikleri/" internet adresinde, Merkezi Kayıt Kuruluşu tarafından ise "https://www.vap.org.tr/" internet adresinde düzenli olarak yayınlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEKBakan