RTÜK tarafından yayını onaylanan bir kamu spotuna ilişkin
Kaynak göster
Saliha Sera Kadıgil (TİP), 12 Eylül 2023 tarihinde 7/4368 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 59 gün sonra, 10 Kasım 2023).
Saliha Sera Kadıgil (TİP, İstanbul). “RTÜK tarafından yayını onaylanan bir kamu spotuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/4368, 12 Eylül 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-4368-rtuk-tarafindan-yayini-onaylanan-bir-kamu-spotuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aa7bc500-5cfd-4439-94ef-018a92aeac5b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 59 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. A2 (091) 2073
Milletvekili
RTÜK, İstanbul Aile Vakfı'nın Saraçhanede düzenleyeceği "LGBT Propagandasına Dur" toplantı duyurusunun kamu spotu olarak televizyon kanallarında yayınlanmasına oy çokluğuyla karar vermiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Radyo ve Televizyonların Kuruluş Ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'unun 8/1-e hükmünde "Irk, renk, dil, din, tabiiyet, cinsiyet, engellilik, siyasi ve felsefi düşünce, mezhep ve benzeri nedenlerle ayrımcılık yapan ve bireyleri aşağılayan yayınları içeremez ve teşvik edemez" hükmü yer almasına rağmen LGBTİ* bireylere yönelik nefret ve ayrımcılık suçu içeren dezenformasyona dayalı bilgiler bulunan bu videonun yayınlanmasında nasıl bir kamu yararı gözetilmiştir?
RTÜK Kanunu'nun $[okunamadı]'inci maddesinin s bendinde "Yayın hizmetleri, toplumsal cinsiyet eşitliğine ters düşen, kadınlara yönelik baskıları teşvik eden ve kadını istismar eden programlar içeremez" hükmü yer almaktadır. Öte yandan söz konusu videonun çağrıcısı olan İstanbul Aile Vakfı'nın internet sitesinde ise "Toplumsal Cinsiyet Eşitliği' adı altında yaratılış gerçeği inkâr edilerek, cinsiyetsizlik dayatılmakta; toplumların temelleriyle oynanmakta, kültür, ahlak ve mahremiyet değerleri yıpratılmaktadır. Özellikle aile yapımız çok tutarsız, ideolojik ve dağıtıcı söylemler karşısında tehdit altındadır" ifadeleriyle toplumsal cinsiyet eşitliği hedef alınmaktadır. RTÜK Kanunu'na aykırı faaliyet gösteren bir oluşumun videosunu yayınlama kararının RTÜK üyeleri tarafından alınmasına yönelik değerlendirmeniz nedir?
LGBTİ bireylere nefret söylemi barındıran kaç video daha önce "kamu spotu" adı altındaki kategoride paylaşılmıştır? Bu ve buna benzer söylemler içeren, bir kişinin veya grubun din, dil, etnik kimlik, engellilik, yaş, cinsiyet, cinsel yönelimini hedef alan, önyargıya dayalı, olumsuz ve saldırgan ifadelerle hazırlanan daha kaç video kamu spotu olarak değerlendirilmiştir?
Geçen sene aynı şekilde kamu spotuyla çağrı yapılan ve 18 Eylül'de Saraçhane'de gerçekleştirilen "Büyük Aile Buluşması" sonrası LGBTİ*ların cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli ayrımcılık konulu başvuruları bir önceki aya göre "646, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği temelli şiddet konulu başvuruları "e 36 artmış, önceki yıla kıyasla ise ayrımcılık ve şiddet konulu başvurular 6 240 artmıştır. Bu duruma ilişkin kamu otoriteleri tarafından hangi önlemler alınmıştır? LGBTİ* yurttaşlar maruz kaldığı ayrımcılık ve ayrımcılık temelli şiddete karşı hangi mekanizmalara başvurabilmektedirler?
Geçen sene aynı şekilde kamu spotuyla çağrı yapılan ve 18 Eylül'de Saraçhane'de gerçekleştirilen "Büyük Aile Buluşması" isimli toplanmada "Sapkın LGBTİ örgütünün tüm faaliyetlerinin yasaklanması ve ceza kapsamına alınması" talep edilmiş, "LGBT'yi bu topraklardan söküp atana kadar durmayacağız!" denilmiş, LGBTİ* yurttaşlar hakkında "olmuyorsa "idam"a kadar yolu var" denmiştir. LGBTİ*lara yönelik nefret suçu oluşturan ve şiddete çağrı yapan bu söylemlere ilişkin herhangi bir cezai soruşturma yürütülmüş müdür? Benzer söylemlerin tekrarlanmasına karşı kamu otoritelerinin aldığı önlemler ve müdahale yöntemleri nelerdir?
RTÜK Başkanı Ebubekir Şahin başta olmak üzere söz konusu kararın altında imzası bulunan yetkililer herhangi bir idari ve cezai soruşturma başlatılmış mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız ilgili kurumu olan Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'ndan alınan yazıda;
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu, 6112 sayılı Radyo ve Televizyonların Kuruluş ve Yayın Hizmetleri Hakkında Kanun'un, 10"uncu maddesinin beşinci fıkrasında yer alan "Ücretsiz yayımlanan ve Üst Kurul tarafından tavsiye edilen kamu hizmeti duyuruları reklam sürelerine dâhil edilmez." hükmü doğrultusunda kamu kurum ve kuruluşları ile sivil toplum kuruluşlarının isteği üzerine kendilerince hazırlanan bilgilendirici ve eğitici kamu spotları niteliğindeki filmleri ilgili Kanun hükümleri doğrultusunda inceleyerek yayın ilkelerine uygun olanlar için yayımlanmasında kamu yararı bulunduğuna dair karar ihdas etmektedir.
İstanbul Aile Vakfının önergede sözü edilen spot filminde de, ilgili Kanuna ve Üst Kurulun 08.08.2012 tarihli ve 2012/45 sayılı toplantısında kabul edilerek yürürlüğe girmiş olan Kamu Spotları Yönergesi'ne aykırı hususların bulunmadığı düşünülerek tavsiye kararı verilmiştir.
Radyo ve Televizyon Üst Kurulunun görev, yetki ve sorumluluklarına ilişkin usul ve esaslar 6112 sayılı Kanun ile belirlenmiştir. 6112 sayılı Kanun, Türkiye Cumhuriyeti Devletinin yargı yetkisi altında, her türlü teknik, usul ve araçlarla ve her ne isim altında olursa olsun elektromanyetik dalgalar veya diğer yollarla yapılan radyo, televizyon ve isteğe bağlı yayın hizmetleriyle ilgili hususları kapsamaktadır.
Anılan Vakfın internet sitesinde yer alan ifadeler Üst Kurulun yetki ve sorumluluk alanında bulunmamaktadır. Üst Kurul, Kamu Spotları Yönergesi ile belirlenen usul ve esaslara göre başvurusu yapılmış yapımları değerlendirerek karar vermektedir.
"Bir kişinin veya grubun din, dil, etnik kimlik, engellilik, yaş, cinsiyet, cinsel yönelimini hedef alan, önyargıya dayalı, olumsuz ve saldırgan ifadeler" içerdiği düşünülen herhangi bir yapım hakkında tavsiye kararı verilmemiştir.
Mehmet Nuri ERSOYBakan