Vize randevusu hizmeti sunan işletmelerin denetlenmesine ilişkin
Kaynak göster
Sururi Çorabatır (CHP), 27 Nisan 2026 tarihinde 7/43929 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 19 Haziran 2026).
Sururi Çorabatır (CHP, Antalya). “Vize randevusu hizmeti sunan işletmelerin denetlenmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43929, 27 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43929-vize-randevusu-hizmeti-sunan-isletmelerin-denetlenmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/10a53995-078a-41e5-855b-019dd82f08c9
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 53 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 43 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Son dönemde vize randevu süreçlerine ilişkin yaşanan aksaklıklar; vatandaşların seyahat planlarını, tüketici haklarını ve yasal çerçevede faaliyet gösteren seyahat acentalarını etkileyen önemli bir sorun alanı haline gelmiştir.
Kamuoyuna yansıyan bilgi ve iddialar ile dijital mecralarda yer alan çeşitli içerikler; İDATA, VFS Global, BLS International ve Kosmos Vize gibi aracı yapılar etrafında şekillenen randevu sistemine erişim, şeffaflık ve uygulama birliği konularında bazı soru işaretleri bulunduğunu göstermektedir.
Bu kapsamda, tüketicinin korunması, aldatıcı ticari uygulamaların önlenmesi ve piyasa işleyişinin sağlıklı biçimde sürdürülmesi açısından Ticaret Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmaların açıklığa kavuşturulması önem arz etmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınıza son üç yıl içerisinde vize randevu süreçlerine ilişkin olarak, randevulara erişimde zorluk yaşandığı ve bu süreçte tüketicilerin yanıltıldığı iddialarına dair kaç başvuru veya şikayet ulaşmıştır? Bu başvuruların ne kadarı aracı hizmet sağlayıcılarla bağlantılıdır?
Söz konusu şikayetler doğrultusunda Bakanlığınız tarafından resen veya başvuru üzerine yürütülen inceleme ve denetim faaliyetleri bulunmakta mıdır? Bulunmakta ise kapsamı ve sonuçları hakkında bilgi verilebilir mi?
Dijital platformlarda yer alan "garantili vize", "hazır randevu", "randevu satışı"/'"öncelikli tarihi gibi ifadelerle sunulan hizmetler, Bakanlığınızca aldatıcı reklam veya haksız ticari uygulama kapsamında değerlendirilmekte midir? Bu çerçevede Reklam Kurulu tarafından yürütülen işlem ve uygulamalar var mıdır?
Vize randevusu temini amacıyla faaliyet gösteren kişi ve kuruluşların mevzuata uygunluğu (ticari kayıt, yetki belgesi, vergi yükümlülükleri vb.) bakımından bir denetim yapılmakta mıdır?
Bakanlığınız, ilgili aracı hizmet sağlayıcılardan randevu sistemlerinin işleyişi, kapasite yönetimi ve tüketici şikayetlerine ilişkin veri veya açıklama talep etmiş midir?
Yasal ve belgeli seyahat acentalarının süreçte karşılaştığı sorunlara ilişkin Bakanlık kayıtlarına yansıyan hususlar bulunmakta mıdır? Bu kapsamda TÜRSAB ve ilgili paydaşlarla herhangi bir istişare yürütülmüş müdür?
Konunun çok boyutlu yapısı dikkate alınarak, ilgili kamu kurumlarıyla (örneğin BTK, KVKK, Rekabet Kurumu ve diğerleri) bir eşgüdüm veya ortak çalışma mekanizması oluşturulmuş mudur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Antalya Milletvekili Sayın Sururi ÇORABATIR tarafından verilen 7/43929 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Antalya Milletvekili Sayın Sururi ÇORABATIR'a Ait 7/43929 Savılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
Türkiye'de vize başvurusu aracılığı hizmeti sunan kuruluşların kayıt altına alınmasına ilişkin olarak Bakanlığımıza görev veya yetki tanınmamıştır. Diğer taraftan, bu şirketlerin tüketicilere sunmuş oldukları hizmetler, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun ayıplı hizmet ve temel ilkeler başta olmak üzere genel hükümlerine tabidir.
Öte yandan, vize başvurularının alınması amacıyla büyükelçilikler veya başkonsolosluklar tarafından yetkilendirilen kurumlar dışında; başvuru sahibi adına vize başvurularının yapılması ya da randevu oluşturulması gibi hizmetleri sunan ve danışmanlık adı altında faaliyet gösteren bazı firmaların olduğu da bilinmektedir.
Konuya ilişkin olarak Bakanlığımıza ulaşan başvurular, Bakanlığımızın görev alanında bulunan mevzuat kapsamında incelenmekte, uyuşmazlıkların çözümü için başvuru sahipleri ilgili mercilere yönlendirilmektedir.
Türkiye'de vize danışmanlık hizmeti sunan şirketlerin hizmetlerine ilişkin olarak, 6502 sayılı Kanunun 61'inci ve 62'nci maddeleri kapsamında aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalar kapsamında Reklam Kurulunca gerek başvuru üzerine gerek re'sen inceleme yapılmaktadır. 2023 yılı itibarıyla, 6502 sayılı Kanunun 61'inci maddesi kapsamında tüketicileri aldatıcı-yanıltıcı reklamlara yer verdiği değerlendirilen bir şirket hakkında anılan reklamları durdurma, bir diğer şirket hakkında da anılan reklamları durdurma ile birlikte idari para cezaları uygulanmasına karar verilmiştir.
Bununla birlikte, vize başvuru aracılığı hizmeti sunan firmaların hizmet ve tanıtımlarına ilişkin olarak, Reklam Kurulu tarafından altısı re' sen incelemeye alınan toplam yedi farklı şirket hakkında, 6502 sayılı Kanunun 61'inci ve 62'nci maddeleri kapsamında incelemeler devam etmektedir.
Vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumların sundukları hizmetlerin fiyatlandırılması, iade koşulları ve bilgilendirme yükümlülükleri bakımından tüketicinin korunması mevzuatında genel hükümler olduğu için, bu spesifik konuya mahsus özel bir düzenleme bulunmamaktadır.
Öte yandan, vize hizmetleri de dahil tüketicilere sunulan tüm hizmetler, 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmet ve temel ilkeler başta olmak üzere genel hükümleri kapsamında yer aldığından, tüketici uyuşmazlıklarının çözüm merci parasal sınırlar dikkate alınarak tüketici hakem heyetleri veya tüketici mahkemeleridir. Bakanlığımıza intikal eden tüketici şikayetleri bu kapsamda, uyuşmazlık çözüm mercilerine yönlendirilmektedir.
Tüketiciler tarafından Bakanlığımıza; Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi (CİMER), Alo 175 Tüketici Danışma Hattı, tüketici hakem heyetleri, elektronik devlet (e-Devlet kapısı), Bakana Ulaşın gibi kanallar aracılığıyla başvurular iletilmektedir. Son beş yıllık dönemde e-Devlet üzerinden vize başvuru aracılığı hizmetlerine ilişkin 143 adet CİMER ve 10 adet e-Devlet başvurusu iletilmiş olup, uyuşmazlıkların çözülmesi amacıyla söz konusu başvurular 6502 sayılı Kanun kapsamında hak arama yollarına yönlendirilmiştir.
Diğer taraftan, bu işlemlerde IBAN bilgileri aracılığıyla şahsi hesaba ödeme alınması ve fatura verilmemesi gibi iddiaları içeren başvurular Hazine ve Maliye Bakanlığına ve ayrıca Dışişleri Bakanlığına da iletilmiştir.
Bilindiği üzere, e-Devlet üzerinden Tüketici Bilgi Sistemi (TÜBİS) kanalıyla, şahsen veya posta yoluyla tüketici hakem heyetlerine başvuru yapılabilmektedir. 2026 yılı için tüketici hakem heyetleri başvuru parasal sınırı 186.000 TL olup, bu değerin üzerindeki uyuşmazlıklar için tüketici mahkemeleri görevlidir. Bu kapsamda, TUBIS üzerinde yapılan incelemede, vize başvuru aracılığı hizmeti sunan kurumlara yönelik son beş yılda tüketici hakem heyetlerine 1.187 adet başvuru yapıldığı tespit edilmiştir.
Sektörün tüketiciye yönelik uygulamaları, 6502 sayılı Kanunun ayıplı hizmet ve temel ilkeler başta olmak üzere genel hükümlerine tabi olup, bu hizmeti sunan şirketlerin kuruluş ve yetkilendirilmelerine ilişkin iş ve işlemler Bakanlığımızın görev ve yetki alanında bulunmamaktadır.
Son olarak, dijital aracılık hizmetleri de dâhil olmak üzere tüketicilere yönelik hizmet sunumunda şeffaflığın artırılması, fiyatlandırma süreçlerinde öngörülebilirliğin sağlanması ve haksız ticari uygulamaların önlenmesine yönelik ilave düzenleyici tedbirlerin alınıp alınmaması hususu, diğer ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri de dikkate alınarak değerlendirilmektedir.