Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin
Kaynak göster
Zeynel Emre (CHP), 6 Mayıs 2026 tarihinde 7/44321 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 19 Ağustos 2026).
Zeynel Emre (CHP, İstanbul). “Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/44321, 6 Mayıs 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-44321-madencilik-faaliyetleri-izin-yonetmeligi-nin-yururlukten-kaldirilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b03f8c58-2668-4a8c-9261-019e01803516
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 105 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 97 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Bu bağlamda;
SORULAR
. 25 Nisan 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırılmasının somut gerekçesi nedir? Bu karar alınmadan önce Bakanlığınız, MAPEG, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Orman Genel Müdürlüğü, DSİ, yerel yönetimler, meslek odaları, üniversiteler ve ilgili sivil toplum kuruluşlarından görüş alınmış mıdır?
. Yönetmeliğin kaldırılması sonrasında; orman alanları, tarım arazileri, meralar, zeytinlikler, su havzaları, sit alanları, kıyılar, :milli parklar ve özel çevre koruma bölgelerinde madencilik faaliyetleri için hangi izinler aranacaktır? Önceki yönetmelikte belirtilen izin, kurum görüşü, denetim, sınırlama veya koruma hükümlerinden herhangi biri kaldırılmış, daraltılmış veya başka bir mevzuata devredilmiş midir?
. Madencilik izin süreçlerinin Maden Kanunu ve Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında yürütüleceği belirtilmektedir. Bu yeni yapı, MAPEG'in izin süreçlerindeki merkezi rolünü nasıl çizmektedir? Yerel yönetimlerin, ilgili kamu kurumlarının, meslek odalarının ve yurttaşların görüş bildirme, itiraz etme ve dava açma süreçlerinde herhangi bir fiili veya hukuki sürecin yürütülmesi mümkün olacak mıdır?
. Tarım ve Orman Bakanlığınca verilen iznin ÇED yönünden uygun görüş olarak kabul edilmesi, ÇED sürecinin bağımsız çevresel denetim niteliğini zayıflatmayacak mıdır? Madencilik faaliyetlerinde ÇED sürecinin yalnızca şekli bir prosedüre dönüşmemesi için Bakanlığınız hangi güvenceleri öngörmektedir?
. MAPEG tarafından 2026 yılında ihaleye çıkarılan 485 maden sahasının kaçında yürürlükten kaldırılan yönetmelik kapsamında ayrıca izin, kurum görüşü veya koruma değerlendirmesi yapılması gerekmekteydi? Bu sahaların il ve ilçe bazında olmak üzere kaçı orman, tarım arazisi, mera, su havzası, zeytinlik veya koruma alanlarına denk gelmektedir?
. Yönetmeliğin kaldırılması sonrasında madencilik faaliyetlerinden kaynaklanabilecek çevresel tahribat, su kaynaklarına zarar, tarım arazilerinin üretim dışı kalması, mera ve orman kaybı ve yerel halkın yaşam alanlarının etkilenmesi gibi risklere karşı Bakanlığınızın güncel bir risk analizi ve çevre etki değerlendirmesi bulunmakta mıdır? Varsa bu değerlendirme raporları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
Istanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE'nin tarafıma tevcih ettiği 7/44321 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Içtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
3213 sayılı Maden Kanunu'nun 5177 sayılı Kanunla değişik 7'nci maddesine dayanılarak yürürlüğe konulan Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği, izne tabi alanlarda yürütülecek madencilik faaliyetlerine ilişkin usul ve esasları düzenlemek amacıyla hazırlanmıştır. Ancak, anılan Kanun hükmünün 15/01/2009 tarihinde Anayasa Mahkemesi tarafından "tabii servet ve kaynaklar ile bunlara ilişkin madencilik faaliyetlerine dair temel usul ve esasların yönetmelikle değil, doğrudan kanunla düzenlenmesi gerektiği" gerekçesiyle iptal edilmesi üzerine ilgili Yönetmeliğin dayanak norm ile olan hukuki bağlantı ve uygulanabilirliği ortadan kalkmıştır. Bu durum muvacehesinde ise ilgili bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarının da görüşleri alınarak Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik hazırlanmıştır.
Bununla birlikte söz konusu mülga Yönetmelikte düzenlenen hususlar, yürürlükte bulunan Maden Yönetmeliği'nin 114 ilâ 12l'inci maddeleri başta olmak üzere, Orman Kanunu'nun 16'ncı maddesinin Uygulanması Hakkında Yönetmelik, Mera Yönetmeliği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik, Çevresel Etki Değerlendirmesi Yönetmeliği ve ilgili diğer özel mevzuat hükümleri kapsamında varlığını devam ettirmekte olup, bu çerçevede Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırılması hususu, 3213 sayılı Maden Kanunu veya özel alanlara ilişkin mevzuatta yer alan izin, kurum görüşü, denetim, sınırlama ve koruma mekanizmalarında herhangi bir değişikliğe yol açmamıştır. Nitekim orman alanları, tarım arazileri, meralar, zeytinlikler, su havzaları, sit alanları, kıyılar, milli parklar ve özel çevre koruma bölgeleri gibi özel statülü alanlarda madencilik faaliyetlerinin yürütülebilmesi için ilgili idarelerin kendi mevzuatları uyarınca izin vermesi zorunluluğu devam etmekte; aynı şekilde Gayrisıhhî Müessese İzni (İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı), çevresel etki değerlendirmesine ilişkin belgeler ile mülkiyet ve kullanım durumuna bağlı diğer izinlerin alınmasına ilişkin yükümlülüklerde de herhangi bir değişiklik bulunmamaktadır.
Madencilik izin süreçlerinde son dönemde gerçekleştirilen yapısal düzenlemeler, Madencilik Faaliyetleri İzin Yönetmeliği'nin yürürlükten kaldırılmasından değil, 3213 sayılı Maden Kanunu'nda 7554 sayılı Kanun ile yapılan değişikliklerden kaynaklanmaktadır. Bu çerçevede Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG), ruhsat düzenlenmeden önce izne tabi alanlara ilişkin izin durumunu ilgili idarelerden talep etmekte, izin süreçlerine ilişkin bilgi ve belgeleri temin etmekte, ruhsatlandırma işlemlerini yürütmekte ve süreçler arasında koordinasyonu sağlamaktadır. Bu nedenle yerel yönetimlerin ve ilgili kamu kurumlarının kendi mevzuatlarından kaynaklanan görüş bildirme, itiraz etme ve yargı mercilerine başvurma haklarında herhangi bir fiilî veya hukuki sınırlama söz konusu değildir. 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesi uyarınca, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından verilen iznin çevresel etki değerlendirmesi yönünden uygun görüş olarak kabul edilmesine ilişkin düzenleme, çevresel etki değerlendirmesi süreçlerini ortadan kaldırmamakta veya bağımsız çevresel değerlendirme mekanizmalarını işlevsiz hale getirmemektedir. Söz konusu düzenleme, izin süreçlerinde aynı hususlara ilişkin mükerrer değerlendirmelerin önlenmesi ve süreçlerin daha etkin şekilde yürütülmesine yönelik olup, bu yönüyle mezkûr düzenleme, çevresel etkilerin izin süreçlerinin erken aşamalarında değerlendirilmesine ve madencilik faaliyetleri bakımından uygun olmayan alanların başlangıç aşamasında tespit edilmesine katkı sağlamaktadır.
Benzer şekilde 2026 yılında ihaleye çıkarılan maden sahaları bakımından ruhsatlandırma ve izin süreçleri de tamamen yürürlükteki mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmekte olup; 3213 sayılı Maden Kanunu'nun 7'nci maddesi uyarınca ruhsat düzenlenmeden önce ilgili idarelerden gerekli izinlerin alınması zorunluluğu devam etmektedir. Bu çerçevede orman, tarım arazisi, mera, su havzası, zeytinlik, sit alanı ve diğer özel statülü alanlarda ilgili kurumların izin ve değerlendirmeleri tamamlanmaksızın madencilik faaliyetine başlanması mümkün bulunmamaktadır.