Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren bazı şirketlere kayyım atanmasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın GÜRLEK tarafından Anayasanın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

12 Haziran 2026 tarihinde kamuoyuna yansıyan bilgiler doğrultusunda; beyaz et sektöründe faaliyet gösteren ve Türkiye'nin tavuk eti üretiminin önemli bölümünü gerçekleştiren Banvit, Şenpiliç, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu, Hastavuk, Akpiliç ve diğer büyük şirketler hakkında yürütülen soruşturma kapsamında toplam 13 şirkete Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 133'üncü maddesi uyarınca denetim kayyımı atanmıştır.

Istanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan açıklamada söz konusu işlemin, beyaz et sektöründe yaşandığı ileri sürülen haksız fiyat artışları, fiyatlama davranışları, piyasa işleyişi ve rekabeti bozucu uygulamalara ilişkin soruşturma kapsamında gerçekleştirildiği ifade edilmiştir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bilindiği üzere Türkiye'de rekabet ihlallerine ilişkin temel idari mekanizma 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun kapsamında faaliyet gösteren Rekabet Kurumu ve Rekabet Kurulu'dur. Rekabet hukukunun yerleşik uygulamalarında kartelleşme, fiyat anlaşmaları, hâkim durumun kötüye kullanılması veya rekabeti bozucu davranışlar bakımından başvurulan temel araçlar; idari para cezaları, davranışsal tedbirler, yapısal düzenlemeler ve ilgili piyasa uygulamalarının sonlandırılmasına yönelik kararlardır.

Buna karşılık şirket yönetimine kayyım atanması tedbiri, Türk hukukunda ağırlıklı olarak örgütlü suçlar, terör finansmanı, kara para aklama ve suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerine ilişkin soruşturmalar kapsamında uygulanmış; ekonomik hayat bakımından oldukça istisnai nitelikte bir koruma tedbiri olarak değerlendirilmiştir.

Bu nedenle, beyaz et sektörünün en büyük üreticilerinin önemli bir kısmına aynı anda denetim kayyımı atanması, yalnızca ilgili şirketleri değil, ülkemizin gıda arz güvenliğini, üretim zincirini, yatırım ortamını, hukuk güvenliğini ve mülkiyet hakkına ilişkin algıyı da doğrudan etkileyebilecek sonuçlar doğurma potansiyeline sahiptir.

Öte yandan son yıllarda Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'nun (TMSF) kayyım olarak görev yaptığı şirket sayısındaki artış, çeşitli ekonomik sektörlerde yürütülen kayyım uygulamaları ve şirket yönetimlerine yönelik müdahaleler kamuoyunda geniş tartışmalara neden olmaktadır. Bu durum, ekonomik faaliyetlerin idari ve yargısal süreçler aracılığıyla yeniden şekillendirilmesi, belirli sektörlerde sermaye yapılarının değiştirilmesi veya piyasa aktörlerinin yeniden konumlandırılması yönünde endişelere yol açmaktadır.

Beyaz et sektörü, Türkiye'nin temel gıda güvenliği açısından stratejik öneme sahip sektörlerinden biridir. Sektörde faaliyet gösteren şirketler milyonlarca vatandaşın tüketimine konu olan ürünleri üretmekte, on binlerce kişiye doğrudan ve dolaylı istihdam sağlamakta, yem sanayiinden lojistiğe kadar geniş bir ekonomik ekosistemi etkilemektedir. Bu nedenle söz konusu soruşturmanın hukuki dayanaklarının, kayyım tedbirinin uygulanma gerekçelerinin, alınan kararların ekonomik etkilerinin ve kamu otoritelerinin bu süreçteki rolünün açıklığa kavuşturulması kamu yararı açısından zorunluluk arz etmektedir. Buna göre;

SORULAR

1. Beyaz et sektöründe faaliyet gösteren 13 şirkete kayyım atanmasına dayanak teşkil eden suç isnatları nelerdir?

2. Soruşturma kapsamında hangi Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanmaktadır?

3. Dosyada yalnızca rekabet ve fiyatlama davranışlarına ilişkin iddialar mı bulunmaktadır, yoksa başka suç isnatları da mevcut mudur?

4. Kayyım atanması kararı hangi mahkeme tarafından verilmiştir?

5. Mahkeme kararında kayyım atanmasını gerektiren somut gerekçeler nelerdir?

6. Şirketlerin yönetim organlarının delil kararttığına veya malvarlığını kaçırdığına ilişkin tespit bulunmakta mıdır?

7. Kayyım tedbiri uygulanmadan önce daha hafif koruma tedbirleri değerlendirilmiş midir?

8. Bu dosyada ölçülülük ilkesi bakımından hangi değerlendirmeler yapılmıştır?

9. Son 20 yılda rekabet ihlali veya piyasa bozucu davranışlar gerekçesiyle kayyım atanmış başka şirketler bulunmakta mıdır? Varsa bunların sayısı kaçtır?

10. Son 20 yılda CMK 133 kapsamında kayyım atanan şirketlerin suç türlerine göre dağılımı nedir?

11. Rekabet ihlali iddiasıyla yürütülen soruşturmalarda kayyım atanmasına ilişkin yerleşik bir yargı içtihadı bulunmakta mıdır?

12. Kayyım olarak görevlendirilen kişilerin seçiminde hangi kriterler esas alınmıştır?

13. Denetim kayımlarnn gürer y sekilen Delerdie?

14. Denetim kayyımlarının şirket yönetim kararlarını durdurma veya engelleme yetkisi bulunmakta mıdır?

15. Bu soruşturmada uygulanan denetim kayyımlığının ilerleyen aşamalarda yönetim kayyımlığına dönüştürülmesi ihtimali bulunmakta mıdır?

16. Son 10 yılda kayyım atanan şirketlerden kaç tanesi daha sonra TMSF yönetimine devredilmiştir?

17. Bakanlığınız bu uygulamanın mülkiyet hakkı ve hukuk güvenliği üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirme yapmış mıdır?

18. Beyaz et sektöründe uygulanan bu tedbir, rekabet ve fiyatlama davranışlarına ilişkin soruşturmalarda yeni bir uygulama modeli olarak mıdeğerlendirilmektedir? 16.06.2026