MESEM kapsamında çalışırken iş kazası geçiren öğrencilere ilişkin

b) 10.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1871834 sayılı yazınız. 7165859 64178

c) 23.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1880873 sayılı yazınız. 7165863 56178

g) 25.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1882753 sayılı yazınız. 7/ 45864 GK 178

d) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç-d)'de kayıtlı yazılarla iletilen Tunceli Milletvekili Ayten KORDU'nun 7/45032, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/45256, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'In 7/45679 ve 7/45856, Diyarbakır Milletvekili Adalet KAYA'nın 7/45689, Antalya Milletvekili Mustafa ERDEM'in 7/45859, Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLIOGLU'nun 7/45863, 7/45864 ve 7/45865 ile Muş Milletvekili Sümeyye BOZ'un 7/45980 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler El'te sunulmuştur.

SARTMITE * T.C.

KOCAELİ MİLLETVEKİLİ ÖMER FARUK GERGERLİOĞLU'NUN 7/45864

Mesleki Eğitim Merkezi Programı; kökleri Ahilik kültürüne dayanan, iş yeri tabanlı mesleki eğitimi örgün eğitim sistemi içinde kayıtlı, denetimli ve sosyal güvenceye bağlı şekilde yürüten bir mesleki ve teknik eğitim programıdır. Program, 02.12.2016 tarihli ve 6764 sayılı Kanun ile zorunlu örgün ortaöğretim kapsamına alınmış olup öğrenciler teorik eğitimlerini okulda, uygulamalı mesleki eğitimlerini ise işletmelerde usta öğretici gözetiminde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolünde almaktadır.

Mesleki eğitim merkezi programında amaç, öğrencilerin eğitimden kopmadan mesleki bilgi, beceri ve yetkinlik kazanmalarını, bir mesleği iş başında öğrenmelerini ve eğitim-istihdam bağının güçlendirilmesini sağlamaktır. Bu programda öğrenciler, Bakanlığımızca belirlenen haftalık ders çizelgeleri ve öğretim programları doğrultusunda okula ve beceri eğitimi aldıkları işletmeye devam etmekte; isteyen öğrenciler fark derslerini de tamamlayarak mezuniyetlerinde ustalık belgesi yanında ortaöğretim diploması alabilmekte ve yükseköğrenimlerine devam edebilmektedir.

Mesleki eğitim merkezi öğrencileri de dâhil olmak üzere mesleki ve teknik ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler, okulda ve işletmede yaptıkları mesleki eğitim süresince iş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sigortalanmakta; bu öğrencilerin sigorta primleri Bakanlık bütçesinden karşılanmaktadır. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitimi, okul, işletme ve öğrenci arasında yapılan sözleşmeye dayalı olarak yürütülmekte; işletmede eğitim yapılacak alan, öğrencinin görev ve sorumlulukları ile uygulamanın kapsamı bu süreçte belirlenmektedir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu ve Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği hükümleri gereğince, öğrencilere işletmelerde mesleki eğitim yaptırılabilmesi için iş yerinde usta öğretici bulunması zorunludur. Öğrencilerin işletmede aldıkları beceri eğitiminin öğretim programına uygunluğu, ilgili okul müdürlüklerince görevlendirilen koordinatör öğretmenler tarafından haftalık olarak takip edilmektedir. Öğrencilerin işletmede yaşadığı sorunlar koordinatör öğretmen, okul yönetimi ve okul rehberlik servisi iş birliğiyle ele alınmakta; gerekli hâllerde işletme ile yapılan sözleşme sonlandırılarak öğrencilerin farklı işletmelerde beceri eğitimlerine devam etmeleri sağlanmaktadır.

Mesleki eğitim merkezi öğrencileri Bakanlıkça belirlenmiş olan meslek alanlarında eğitim almaktadırlar. Öğrencilerin işletmelerde yaptıkları mesleki eğitim uygulamaları öğretim programının bir parçasını oluşturmakta ve bu beceri eğitimleri işletmelerde görevli ve iş pedagojisi eğitimi almış usta öğreticiler nezaretinde ve koordinatör öğretmenlerin kontrolü altında işletme, okul ve öğrenci ve veli arasında yapılan işletmelerde beceri eğitimi/staj sözleşmesine dayalı olarak yapılmaktadır. İşletmelerde yapılan beceri eğitimleri mesleki eğitimin tamamlayıcısı olarak ulusal mevzuata ve uluslararası sözleşmelerde belirtilen şartlara uygun olarak gerçekleştirilmektedir. Uluslararası Çalışma Örgütünün (ILO) 138 No'lu Asgari Yaş Sözleşmesinin 6'ncı maddesi asgari yaşa ilişkin hükümlerin mesleki eğitimin ayrılmaz bir parçası olan işlerde uygulanmayacağını ortaya koymaktadır. Bu doğrultuda öğrencilerin mesleki eğitim kapsamında işletmelerde bulunması ve burada beceri eğitimi almaları çocuk işçiliği kapsamında değerlendirilmemektedir.

İşletmede mesleki eğitim yapılacak işletmelerin eğitim uygulamaları yönüyle uygun olup olmadığı, il ve ilçelerde oluşturulan işletme belirleme komisyonları aracılığıyla

değerlendirilmektedir. Öğrencilerin bir işletmeye yerleştirilmesi; valilikler, il istihdam ve mesleki eğitim kurulları, ilgili oda ve birlik temsilcileri, il/ilçe millî eğitim müdürlükleri ve işletme belirleme komisyonlarının değerlendirmeleri doğrultusunda yürütülen çok aşamalı bir süreçtir.

3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanunu'nun 41'inci maddesi gereğince işletmelerde yapılan mesleki eğitimin eğitim yönüyle denetimi Bakanlığımızca; iş ortamı, sosyal güvenlik, iş güvenliği ve sağlık şartları bakımından denetimi ise Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yürütülmektedir. İşletmelerin iş sağlığı ve güvenliği kapsamındaki yükümlülükleri 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde belirlenmektedir. İş kazası yaşanan işletmelere yönelik cezai yaptırım süreçleri ise ilgili mevzuat ve yargı mercilerinin görev alanı kapsamında yürütülmektedir.

İşletmelerde eğitim gören öğrencilerin iş sağlığı ve güvenliğini korumak ve güçlendirmek amacıyla 02.02.2024 tarihinde "Mesleki Eğitimde İş Sağlığı ve Güvenliği" konulu 2024/36 sayılı Genelge yayımlanmıştır. Genelge kapsamında işletme denetimlerinin artırılması, işletmelerin beceri eğitimi için uygunluğunun iş güvenliği uzmanlarının desteğiyle değerlendirilmesi, uygun olmayan işletmelere öğrenci gönderilmemesi, işletmelerde öğrencinin eğitiminden sorumlu usta öğretici bulundurulması ve öğrencilere iş sağlığı ve güvenliği bilincinin kazandırılmasına yönelik tedbirler belirlenmiştir.

Bu kapsamda 2024 yılı sonunda 253.940 işletme incelenmiş, uygun bulunmayan 23.252 işletmeyle yapılan sözleşme sonlandırılmış ve 2025 yılında uygun bulunmayan işletmelerle yeni sözleşme yapılmamıştır.

MESEM Programı kapsamında 2025 yılı Haziran ayına kadar 13'ü ölümlü 3.080 iş kazası meydana gelmiş, bu kazalarda öğrencilerin %96'dan fazlası ayakta tedavi edilmiş veya tedaviye ihtiyaç duyulmamıştır.

Yusuf VEKINMilli Eğitim Bakanı