Beyaz et sektöründe yapılan denetimlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Saygılarımla, Gıda güvenliği, halk sağlığı ve adil piyasa düzeni devletin asli sorumluluk alanlarından biridir. Beyaz et gibi doğrudan vatandaşın mutfağını, çocukların beslenmesini ve aile bütçesini ilgilendiren bir sektörde denetimlerin tarafsız, sürekli, öngörülebilir ve şeffaf biçimde işlemesi gerekir. Ancak son günlerde beyaz et sektöründe 13 şirkete denetim kayyumu atanması ve 32 kişinin gözaltına alınmasıyla sonuçlanan operasyon, bu alandaki kamu denetiminin kriterlerinin sorgulanmasına sebep olmuş ve şeffaf bir süreç olmaması sektörde kaygılara sebep olmuştur. Eğer sektörde gerçekten piyasa bozucu, halkı mağdur eden veya kamu otoritesini harekete geçirecek düzeyde ağır bir tablo varsa. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın kendi denetim mekanizmalarınınbugüne kadar ne yaptığın da ortaya koyulması gerekmektedir.

Uşak açısından mesele daha da önemlidir. Tarım ve Orman BakanhğTnm 2025 Uşak Tarımsal Yatırım Rehberi'nde UşakTn Türkiye beyaz et üretiminin yaklaşık yüzde 7'sini karşıladığı. Gedik Piliç ve bölgedeki diğer firmaların kanatlı eti üretimine yönelik yatırımlar için kaynak ayırdığı görülmektedir. Yani Bakanlığınız bir yandan bu şirketleri ve sektörü stratejik üretim kapasitesi olarak tanımlamakta, diğer yandan sektör son derece sert bir müdahale süreciyle karşı karşıya kalmaktadır. Bu çelişkinin kamuoyu adına açıklığa kavuşturulması gerekir.

Uşak'ın üretim gücü, istihdam kapasitesi ve ihracat potansiyeli açısından beyaz et üretimi yapan firmalar yalnızca ticari işletmeler değil, aynı zamanda ilin ekonomik dengeleri bakımından kritik aktörlerdir. Böyle büyük bir üretim ve istihdam merkezine yönelik ağır müdahaleler söz konusu olduğunda, elbette hukuk işlemelidir; ancak hukukun yanında üretimin devamlılığı, çalışanların hakları, yetiştirici ağının korunması, ihracat kapasitesinin zedelenmemesi ve şehir ekonomisinin gereksiz biçimde yıpratılmaması da kamu otoritesinin sorumluluğudur. Uşak gibi üretimle büyüyen şehirlerde bir şirket dosyası yalnızca dosya değildir; fabrikadaki işçiden nakliyeciye, yetiştiriciden yan sanayiye kadar binlerce insanın geçimidir. Bu nedenle süreç hızlı, şeffaf, adil ve kamuoyunu tatmin edecek açıklıkta yürütülmelidir. Bu bağlamda,

SORULAR

1. Beyaz et sektörüne yönelik son operasyonda Tarım ve Orman Bakanlığı'nın rolü nedir?

2. Operasyona esas alınan süreçte Bakanlığınızın denetim, numune alma, laboratuvar inceleme veya teknik rapor katkısı olmuş mudur?

3. Soruşturmaya konu şirketler hakkında Bakanlığınızın 2024, 2025 ve 2026 yıllarında yaptığı denetimlerde halk sağlığı, gıda güvenliği, hayvan sağlığı veya mevzuata aykırılık yönünden herhangi bir ağır tespit yapılmış mıdır? Yapıldıysa bunlar nelerdir?

4. Uşak'taki Gedik Piliç hakkında Bakanlığınıza bağlı birimlerce son üç yılda kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimlerde hangi bulgulara ulaşılmıştır?

5. Bakanlığınızın kendi yatırım rehberinde Uşak'ın Türkiye beyaz et üretiminin yaklaşık yüzde 7'sini karşıladığı ve Gedik Piliç'in yatırım avantajı sunduğu belirtilirken, bugün gelinen noktada Uşak'taki bu üretim kapasitesinin zarar görmemesi için hangi önlemler alınmaktadır?

6. Beyaz et sektöründe kamu otoritesinin bu kadar sert müdahalesini gerektirecek bir tablo varsa, Tarım ve Orman Bakanlığınız neden daha önce önleyici, düzenleyici ve şeffaf bir denetim mekanizması işletememiştir?

7. Uşak'ta Gedik Piliç'e bağlı çalışan işçilerin, sözleşmeli yetiştiricilerin, taşımacılık ve yan sanayi paydaşlarının mağdur olmaması için Bakanlığınızın yürüttüğü özel bir çalışma var