Şanlıurfa'nın eğitim göstergelerinin yükseltilmesine yönelik çalışmalara ilişkin

b) 23.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1880873 sayılı yazınız.

c) 29.06.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1885357 sayılı yazınız. 7146099-46100 ¢) 01.07.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1887476 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazılarla iletilen Bartın Milletvekili Aysu BANKOĞLU'nun 7/45362, Şırnak Milletvekili Nevroz UYSAL ASLAN'ın 7/45681, Ankara Milletvekili Aylin YAMAN'ın 7/45978, İstanbul Milletvekili Doğan BEKIN'in 7/45982, İstanbul Milletvekili Özgül SAKİ'nin 7/45983, Şanlıurfa Milletvekili Mahmut TANAL'ın 7/46099 ve 7/46100, İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'In 7/46104, Gaziantep Milletvekili Sevda KARACA'nın 7/46105, İstanbul Milletvekili Celal FIRAT'In 7/46107, Bolu Milletvekili Türker ATEŞ'in 7/46108 ile Balıkesir Milletvekili Turhan ÇÖMEZ'in 7/46111 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

• ESNETERE MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI EĞİTİMİN

Bakanlığımızca zorunlu eğitim çağındaki çocukların eğitim hakkına erişiminin sağlanması, öğrencilerin okula devamının desteklenmesi, devamsızlık ve okul terk risklerinin azaltılması, eğitim ortamlarının güçlendirilmesi ve eğitim göstergelerinin iyileştirilmesi temel öncelikler arasında yer almaktadır.

Şanlıurfa'da eğitim altyapısı ve insan kaynağı bakımından 2002-2003 eğitim öğretim yılından bu yana önemli bir kapasite artışı sağlanmıştır. Buna göre örgün eğitimde öğrenci sayısı 301.694'ten 715.114'e yükselerek %137,0 oranında artmış; derslik sayısı 5.101'den 24.670'e çıkarak %383,6 oranında artış göstermiştir. Aynı dönemde öğretmen sayısı 8.222' den 36.708'e yükselmiş, artış oranı %346,5 olmuştur. Okul sayısı ise 1.391'den 2.874'e çıkarak %106,6 oranında artmıştır. Bu kapasite artışının sonucu olarak derslik başına düşen öğrenci sayısı ilköğretimde 62'den 30'a, ortaöğretimde 34'ten 25'e düşmüş; öğretmen başına düşen öğrenci sayısı ise ilköğretimde 38 iken 2024-2025 verilerine göre ilkokulda 26'ya, ortaokulda 17 ye, ortaöğretimde ise 23'ten 16' ya gerilemiştir.

Zorunlu eğitim süresi, okullaşma oranları, öğrencilerin eğitim kademelerine katılımı, devamsızlık, okul terki, açık öğretime yönlendirme, öğretmen ve derslik ihtiyacı gibi göstergeler; Bakanlığımızın resmî istatistikleri, e-Okul kayıtları, il/ilçe milli eğitim müdürlüklerinden alınan veriler ve ilgili izleme sistemleri üzerinden takip edilmektedir. Resmî İstatistik Programı kapsamında yayımlanan veriler, Bakanlığımızın "Milli Eğitim Örgün Eğitim İstatistikleri" adlı yayımında yer almakta olup il, eğitim kademesi ve okullaşma göstergelerine ilişkin değerlendirmeler bu veriler çerçevesinde yapılmaktadır.

Ortalama eğitim süresi, yalnızca mevcut eğitim öğretim yılına ilişkin okul kayıtlarını değil, nüfusun yaş yapısını, geçmiş yıllardaki eğitime erişim imkânlarını, sosyoekonomik koşulları, göç, kırsal yerleşim yapısı, mevsimlik hareketlilik, aile yapısı ve yetişkin nüfusun eğitim geçmişi gibi çok boyutlu demografik ve toplumsal etkenleri de yansıtan bir göstergedir. Bu nedenle söz konusu göstergenin değerlendirilmesinde yalnızca mevcut okul kapasitesi değil, öğrencilerin eğitime erişimi, devamı ve eğitim kademeleri arasında geçişinin desteklenmesine Bakanlığımızca okul dışı kalma ve okul terk risklerinin azaltılması amacıyla erken tespit, izleme, yönlendirme ve destekleme çalışmaları yürütülmektedir. Bu kapsamda öğrencilerin devamsızlık durumları, okula devam süreçleri, açık öğretime geçişleri ve eğitimden kopma riskleri ilgili sistemler üzerinden izlenmekte; riskli durumlarda okul yönetimleri, rehberlik servisleri, il/ilçe millî eğitim müdürlükleri ve ilgili kamu kurumlarıyla iş birliği içinde gerekli yönlendirme ve destek çalışmaları yapılmaktadır.

Ortaöğretim çağındaki öğrencilerin eğitim sistemi dışında kalmasını önlemek ve eğitim hayatlarına etkili biçimde devam etmelerini sağlamak amacıyla ilgili kurumlarla iş birliği ve UNICEF desteğiyle Eğitime Katılım ve Devamsızlığı İzleme Programı yürütülmektedir. Program kapsamında okul terk riskinin erken tespiti, öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun müdahale ve yönlendirme süreçlerinin geliştirilmesi, okul temelli önleme çalışmalarının güçlendirilmesi ve ilgili kurumlarla koordinasyonun artırılması hedeflenmektedir. Programın önemli bileşenlerinden biri olan erken uyarı sistemiyle öğrencilerin okul terk riski geç kalınmadan tespit edilerek gerekli destek mekanizmalarının işletilmesi amaçlanmaktadır.

Mevsimlik tarım işçiliği, göçer veya yarı göçer yaşam biçimi, ekonomik yetersizlikler ve benzeri sosyal nedenlerle eğitim hayatı kesintiye uğrama riski bulunan çocuklara ilişkin olarak Bakanlığımızca özel tedbirler uygulanmaktadır. Mevsimlik Tarım İşçileri ile Göçer ve Yarı Göçer Aile Çocuklarının Eğitime Erişimi" konulu 2024/52 sayılı Genelge kapsamında bu çocukların tespit, takip, nakil, devam ve telafi süreçlerine ilişkin iş ve işlemler tanımlanmış; il eylem planlarının hazırlanmasına yönelik çalışmalar yürütülmüştür.

Bu kapsamda mevsimlik tarım işçisi ve göçer aile çocuklarının eğitime erişimlerinin sağlanması, tespit ve takip çalışmalarının sistematik biçimde yürütülmesi amacıyla iMevsimlik Tarım İşçisi ve Göçer Çocuklarının Eğitimi Okul Tespit ve Takip Modülü" geliştirilmiştir. Böylece öğrencilerin tespit ve takip süreçleri kayıt altına alınmakta, ihtiyaç duyulan nakil işlemleri sistem üzerinden gerçekleştirilebilmekte ve öğrencilerin bulundukları yerlerde eğitim hizmetinden kopmamaları hedeflenmektedir.

Okul öncesi eğitime erişimin artırılması da eğitim göstergelerinin uzun vadeli iyileştirilmesi bakımından önemli görülmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim Kurumları Eğitime Erişim Modelleri Uygulama Yönergesi kapsamında evde okul öncesi eğitim modeli, geçici köy ana sınıfı modeli, mobil ana sınıfı modeli, mevsimlik tarım işçisi ile göçer ve yarı göçer ailelerin çocukları için erişim modeli, taşıma merkezinde ana sınıfı modeli ve yaz eğitimi modeli geliştirilmiştir.

Bakanlığımızca eğitim göstergelerinin iyileştirilmesine yönelik çalışmalar; okul ve derslik kapasitesinin artırılması, öğretmen ihtiyacının karşılanması, okullaşma ve devamsızlık verilerinin izlenmesi, mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocukları gibi risk gruplarına yönelik özel tedbirlerin uygulanması, okul terk riskine karşı erken uyarı ve yönlendirme mekanizmalarının geliştirilmesi, rehberlik ve destek hizmetlerinin güçlendirilmesi ile yerel ihtiyaçlara göre il düzeyinde yürütülen projelerin desteklenmesi yoluyla sürdürülmektedir.

Şanlıurfa Valiliğince konuya ilişkin olarak;

İlkokul ve ortaokul kademelerinde zorunlu eğitim süresinin 8 yıl olduğu, Şanlıurfa'da ilköğretim çağındaki öğrencilerin eğitim süreçlerine dâhil edilmesi amacıyla çalışmalar yürütüldüğü,

Il genelinde ilkokul ve ortaokullarda toplam 488.610 öğrencinin bulunduğu; 2025-2026 eğitim öğretim yılında yıl başından itibaren yürütülen çalışmalar sonucunda 25.851 öğrencinin okula tekrar devamının sağlandığı,

Okula devamı sağlanamayan öğrenciler bakımından adresine ulaşılamama, ilköğretim çağı dışına çıkma, yurt dışına yerleşme, bireysel ve çevresel nedenler ile motivasyon düşüklüğü gibi durumlarla karşılaşılabildiği,

Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği uyarınca öğrenim süresi içinde ikinci defa sınıf tekrarı durumuna düşen öğrencilerin ders yılı sonunda okulla ilişiğinin kesilerek veli ve öğrenci talebi de dikkate alınmak suretiyle Mesleki Eğitim Merkezine, Açık Öğretim Lisesine, Mesleki Açık Öğretim Lisesine veya Açık Öğretim İmam Hatip Lisesine yönlendirildiği, Okul terk riskleri bakımından toplumun eğitime bakış açısı, çok çocuklu aile yapısı, çocuğun iş gücü olarak görülmesi ve geleneksel yapı gibi etkenlerin de sahada gözlemlendiği, Mevsimlik tarım işçisi ailelerin çocuklarının eğitim süreçlerine dâhil edilmesi kapsamında Şanlıurfa'da METIP projesinin yürütüldüğü; bilgilendirme, önleme, tespit, takip ve telafi süreçlerini kapsayan bu çalışma ile öğrencilerin tespitinin yapılması, gittikleri yerlerde eğitim durumlarının takip edilmesi ve asıl ikametlerine döndüklerinde öğrenme kayıplarının giderilmesine yönelik telafi programlarının uygulanmasının amaçlandığı,

Şanlıurfa'da eğitim göstergelerini iyileştirmek ve eğitim kalitesini artırmak amacıyla BIGEP projesinin yürütüldüğü,

Son beş yılda Şanlıurfa'ya 17.991 öğretmen atandığı, 204 okul ve 3.305 derslik yapıldığı; derslik başına düşen öğrenci sayısı ile öğretmen başına düşen öğrenci sayısında azalma sağlandığı, bildirilmiştir.