Küçük esnaf ve işletmelerden talep edilen yüksek telif ücretlerine ilişkin
Kaynak göster
Talat Dinçer (CHP), 1 Temmuz 2026 tarihinde 7/46311 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 5 Ağustos 2026).
Talat Dinçer (CHP, Mersin). “Küçük esnaf ve işletmelerden talep edilen yüksek telif ücretlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/46311, 1 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-46311-kucuk-esnaf-ve-isletmelerden-talep-edilen-yuksek-telif-ucretlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e49cfcd1-f1fd-4cbc-97d8-019f1df3412a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 19 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımı Ticaret Bakanı Prof. Dr Sn: Ömer BOLAT tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İçtüzüğü'nün maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Türkiye'nin dört bir yanında faaliyet gösteren küçük işletmeler, esnaflar, kafeler, restoranlar, oteller, düğün salonları ve özellikle kıyı turizmi bölgelerinde hizmet veren işletmeler, artan maliyetler nedeniyle ayakta kalma mücadelesi vermektedir. Kira, personel
E SETE giderleri, enerji maliyetleri, vergiler ve SGK yükleri her geçen gün artarken, işletmelerin karşısına bir de yüksek telif ücretleri çıkmaktadır. Hiç kimse sanatçının, bestecinin, söz yazarının ve eser sahibinin hakkına karşı değildir. Sanatçının emeği korunmalıdır. Ancak bugün yaşanan sorun, telif hakkının uygulanış biçimidir. Esnaf ve işletmeler MESAM, MSG, MÜYORBİR, MÜZİKBİR ve benzeri kuruluşların her biri tarafından ayrı ayrı ödeme talep edilmesi, kurum tarafından ayrı ayrı ücret talepleriyle karşı karşıya kalmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İşletmelerden metrekare başına yıllık 6 bin TL'ye kadar telif ücreti talep edilmekte, bu rakam 100 metrekarelik bir işletmede yıllık 600 bin TL'ye kadar ulaşabilmektedir. Üstelik bu ücret tek bir kurum için değil, farklı meslek birlikleri ve kuruluşlar tarafından ayrı ayrı talep edilebilmektedir. Bu durum küçük işletmeler için çok daha ağır ve sürdürülemez bir mali yük oluşturmaktadır. Zaten yüksek kira, personel maaşı, elektrik, doğalgaz, vergi ve diğer işletme giderleri altında ezilen esnaf; aynı hizmet için birden fazla telif bedeli ödemek zorunda kalmaktadır. Küçük bir mahalle kafesi, aile işletmesi olan bir restoran veya sezonluk çalışan bir sahil işletmesi, bu yüklerin altında büyük işletmelerle aynı şartlarda mücadele etmeye zorlanmaktadır.
Bu mağduriyet özellikle kıyı turizmi bölgelerinde daha fazla hissedilmektedir. Sezonu birkaç ay süren işletmeler, yılın büyük bölümünde sınırlı gelir elde ederken yıllık telif ücretleriyle karşı karşıya kalmaktadır. Yaz sezonunda ayakta kalmaya çalışan küçük oteller, plaj işletmeleri, kafeler ve restoranlar, yüksek maliyetler nedeniyle zorlanırken birden fazla kurumun ayrı ayrı talep ettiği telif bedelleri işletmelerin geleceğini tehdit etmektedir. Buradaki sorun sanatçı ile esnaf arasında değildir. Sorun, şeffaflığı ve denetimi yeterli olmayan sistemdedir. İşletmeler hangi eserin ne kadar kullanıldığını, ödedikleri ücretlerin nasıl hesaplandığını ve hangi oranlarda dağıtıldığını net olarak bilmek istemektedir. Ne sanatçının emeği görmezden gelinsin, ne de küçük işletmeler ağır ve belirsiz yüklerin altında ezilsin.
Bu bilgiler doğrultusunda :
SORULAR
Esnaf aynı müzik için neden birden fazla kuruma ayrı ayrı telif ödüyor?
Küçük işletmeler bu ağır telif yükünü nasıl taşıyacak? 3. 100 metrekarelik bir işletmeye 600 bin TL'ye ulaşan telif bedeli adil mi? 4. Mahalle esnafı ile büyük işletmeler neden aynı yükle karşı karşıya? 5. Kıyı turizmindeki sezonluk işletmeler bu maliyetlerle nasıl ayakta kalacak? 6. Esnafın ödediği telif ücretlerini kim, nasıl denetliyor? 7. Şeffaf olmayan bu telif sistemi ne zaman değişecek?
Sanatçının hakkı korunurken esnafın hakkı neden korunmuyor? 9. Bakanlık, esnafı koruyacak yeni bir düzenleme yapacak mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
• Ilgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER tarafından verilen 7/46311 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mersin Milletvekili Sayın Talat DİNÇER'e Ait 7/46311 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 9) Esnaf ve sanatkârlarımızın finansmana erişimlerindeki en önemli seçenek, Bakanlığımız görev alanında yer alan Esnaf ve Sanatkârlar Kredi ve Kefalet Kooperatifleri (ESKKK) kefaletiyle sağlanan Hazine destekli kredilerdir. 2026 yılının ilk 6 ayında esnaf ve sanatkârlarımıza ülkemiz genelinde 98.678 adet kullandırım kapsamında 74,8 milyar TL'yi aşan tutarda uygun geri ödeme koşullu finansman sağlanmış olup, Türkiye genelinde 2002 yılından 30.06.2026 tarihine kadar olan dönemde esnaf ve sanatkârlara sağlanan Hazine destekli kredilerin toplam tutarı; 4.697.089 adet kullandırım kapsamında 814,6 milyar TL olmuştur. Söz konusu finansman imkânlarımız sayesinde esnaf ve sanatkârlarımız, her dönemde kesintisiz şekilde desteklenmeye devam edilmektedir.
Öte yandan, soru önergesinde yer alan telif hakkı konusunun Kültür ve Turizm Bakanlığının 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve alt mevzuatlarına ilişkin olduğu değerlendirilmekle beraber, yürüttüğümüz rutin iş ve işlemlerin yanında esnaf ve sanatkârlarımızın karşılaştıkları sorunlara diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği içerisinde çözümler sunulması için çalışmalara aralıksız şekilde devam edilmekte, sektörlerimizdeki tüm gelişmeler meslek kuruluşlarımızla koordineli şekilde yakından takip edilmektedir.