Manisa'da bulunan Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı yakınında kurulması planlanan maden ocağının kültürel mirasa ve turizme etkilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri Ersoy tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Manisa'nın Kula ilçesi Kalınharman Mahallesi sınırlarında, Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı'nın yakınında manyezit ocağı, kırma-eleme, yıkama, kurutma ve zenginleştirme tesisi kurulması amacıyla ÇED süreci başlatıldığı kamuoyuna yansımıştır. Söz konusu alan, yalnızca bir maden sahası olarak görülemeyecek kadar büyük ve önemli bir doğal, kültürel, jeolojik ve turistik değere sahiptir. Türkiye'nin ilk ve tek UNESCO Küresel Jeoparkı olan Kula-Salihli Jeoparkı; volkanik mirası, lav akıntıları, peri bacaları, bazalt sütunları, jeolojik oluşumları, Çakallar insan ayak izleri, Sardes ve çevresindeki kültürel miras değerleriyle ülkemizin dünyaya tanıtabileceği en önemli doğa ve kültür turizmi alanlarından biridir.

Böylesine özel bir bölgenin yakınında patlatmalı madencilik ihtimali, ağır tonajlı kamyon trafiği, kırma-eleme tesisleri, toz, gürültü, titreşim, görsel kirlilik ve doğal peyzaj tahribatı yaratabilecek bir faaliyetin gündeme gelmesi, yalnızca çevresel bir mesele değildir. Bu girişim aynı zamanda Türkiye'nin kültür ve turizm politikası, UNESCO nezdindeki itibarı, jeoturizm hedefleri, yerel kalkınma modeli ve gelecek kuşaklara aktarılması gereken doğal miras sorunudur.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Kula-Salihli Jeoparkı'nın değeri, yer altındaki madenin parasal değeriyle ölçülemez. "Yanık Ülke" olarak bilinen bu coğrafya, milyonlarca yıllık jeolojik hafizayı, insanlık tarihinin izlerini, kültürel peyzajı ve bölge halkı için sürdürülebilir turizm potansiyelini bir arada taşımaktadır. Böyle bir alanın çevresinde maden faaliyetine kapı aralanması, kısa vadeli madencilik geliri uğruna uzun vadeli kültür, doğa ve turizm değerlerinin riske atılması anlamına gelmektedir.

Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın görevi yalnızca müzeleri, ören yerlerini ve turizm tesislerini yönetmek ya da biletli/ücretli etkinlikler düzenlemek değildir. Bakanlığınızın aynı zamanda Türkiye'nin kültürel mirasını, doğal mirasla bütünleşen turizm alanlarını, UNESCO statüsündeki değerlerini ve yerel kalkınma açısından büyük önem taşıyan turizm potansiyelini koruma sorumluluğu bulunmaktadır. Bu nedenle Kula-Salihli Jeoparkı'nın yakınındaki manyezit madeni girişiminde Bakanlığınızın görüşünün alınıp alınmadığı, alınmışsa ne yönde olduğu ve bölgenin turizm geleceğinin nasıl korunacağı açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu bağlamda;

I- Kula-Salihli UNESCO Küresel Jeoparkı'nın yakınında planlanan manyezit ocağı, kırma-eleme, yıkama, kurutma ve zenginleştirme tesisi projesi hakkında Bakanlığınızdan görüş istenmiş midir? Görüş istenmişse Bakanlığınız hangi tarihte, hangi kurum tarafından bilgilendirilmiş ve bu projeye ilişkin hangi yönde görüş bildirmiştir?

SORULAR

1. Görüş istenmemişse, Türkiye'nin ilk ve tek UNESCO Küresel Jeoparkı'nı ve bölgenin turizm potansiyelini doğrudan etkileyebilecek bir maden projesinde Kültür ve Turizm Bakanlığının sürece dahil edilmemesi nasıl açıklanmaktadır?

2. Proje alanının Kula-Salihli Jeoparkı, jeositler, kültürel miras alanları, arkeolojik değerler, turizm rotaları, yürüyüş güzergâhları, ziyaretçi merkezleri ve yerel turizm işletmeleri üzerindeki etkilerine ilişkin Bakanlığınızca yapılmış bir değerlendirme var mıdır?

3. Bakanlığınız, patlatmalı madencilik, ağır tonajlı nakliye, toz, gürültü, titreşim ve peyzaj tahribatı ihtimalinin Kula-Salihli Jeoparkı'nın jeoturizm potansiyeline zarar vereceğini değerlendirmekte midir?

4. Kula-Salihli Jeoparkı'nın UNESCO Küresel Jeopark statüsünün korunması için Bakanlığınız tarafından yürütülen özel bir izleme, koruma, tanıtım veya risk değerlendirme çalışması var mıdır?

5. Bu proje nedeniyle bölgenin UNESCO statüsünün, uluslararası tanınırlığının veya jeoturizm değerinin zarar görmemesi için UNESCO Türkiye Milli Komisyonu, Jeopark

   Belediyeler Birliği, yerel yönetimler ve bilim insanlarıyla ortak bir değerlendirme yapılmış mıdır?

6. Bakanlığınız, Kula-Salihli Jeoparkı ve çevresinde madencilik baskısının bölgenin turizm geleceğini tehdit ettiğini kabul etmekte midir? Kula-Salihli Jeoparkı çevresinde kültür, doğa ve jeoturizm faaliyetlerinin geliştirilmesi için Bakanlığınızın hazırladığı bir master plan, tanıtım stratejisi veya yatırım programı var mıdır?

7. Kısa vadeli maden faaliyetleri yerine bölge halkına kalıcı gelir sağlayacak jeoturizm, kültür turizmi, kırsal turizm ve doğa turizmi modellerinin geliştirilmesi için Bakanlığınız hangi somut adımları atacaktır?

8. Bakanlığınız, Kula-Salihli Jeoparkı ve çevresinde madencilik faaliyetlerine karşı kültür ve turizm koruma alanı, özel turizm gelişim bölgesi, jeoturizm koruma kuşağı veya benzeri bir koruma mekanizması oluşturmayı planlamakta mıdır?

9. Türkiye'nin ilk ve tek UNESCO Küresel Jeoparkı'nın yakınında maden faaliyeti yürütülmesine izin verilmesi halinde, bunun ülkemizin kültürel miras ve turizm politikası açısından yaratacağı tahribatın sorumluluğunu Bakanlığınız nasıl değerlendirmektedir?