Gözaltına alınan bir kişiye kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 13.07.2026.

Mahir Can Ada isimli yurttaş, hakkında "örgüte katılacağı yönünde ihbar bulunduğu" gerekçesiyle 11 Temmuz 2026 tarihinde Şırnak'ın Cizre ilçesindeki bir kontrol noktasında gözaltına alınmıştır.

Ada'nın gözaltına alınmasının ardından zırhlı araç içerisinde yüzüstü yatırıldığı, kolluk görevlileri tarafından darbedildiği, ayak bileklerine basılarak yaralandığı ve ölümle tehdit edildiği kamuoyuna yansımıştır. Darp sırasında zırhlı aracın kamera sisteminin kapatıldığı yönündeki iddia ise olayın aydınlatılmasının engellenmiş ve olası suç delillerinin ortadan kaldırılmış olabileceği ihtimalini gündeme getirmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Gözaltı işleminin ardından Cizre Devlet Hastanesine götürülen Ada hakkında darp raporu düzenlenmediği belirtilmektedir. Ada'nın avukatından edindiğimiz bilgilere göre, vücudunda gözle görülür darp izleri ve sol bacağında ciddi bir yaralanma bulunmasına rağmen, bu bulgular ilk muayenede gereği gibi kayıt altına alınmamış ve sol bacağındaki yaralanmaya yönelik gerekli tıbbi müdahale yapılmamıştır.

Cizre Devlet Hastanesindeki ilk muayenenin ardından Şırnak merkeze götürülen Ada, Şırnak Devlet Hastanesinde yeniden muayene edilmiş; burada hakkında darp raporu düzenlenmiştir. 12 Temmuz günü sol bacağı aldığı darbelerden dolayı alçıya alınan Ada, Cizre Devlet Hastanesinde darp bulgularının raporlanmamasına ve sol bacağındaki yaralanmaya müdahale edilmemesine karşın, Şırnak Devlet Hastanesinde bacağının alçıya alınmasını gerektirecek ağırlıkta bir yaralanmanın tespit edilmiş olması, iki sağlık kuruluşunda gerçekleştirilen muayene ve işlemler arasındaki belirgin farklılığın açıklığa kavuşturulmasını zorunlu kılmaktadır.

Ada'nın vücudundaki gözle görülür darp izlerine ve sol bacağının alçıya alınmasını gerektirecek ağırlıktaki yaralanmasına rağmen etkili tıbbi müdahalenin 12 Temmuz 2026 tarihine bırakılması; sağlık hizmetine erişiminin geciktirildiği, işkence ve kötü muamele bulgularının zamanında ve eksiksiz biçimde kayıt altına alınmasının engellendiği yönündeki kuşkuları ağırlaştırmaktadır. Bu durum, gözaltında işkence ve kötü muamele iddialarının yanı sıra, söz konusu fiillere ilişkin tıbbi delillerin belgelenmesinin engellenmeye çalışıldığı yönünde ciddi kaygılar doğurmaktadır.

Öte yandan, Cizre'de son dönemde çok sayıda kişinin elektronik posta yoluyla yapıldığı belirtilen ihbarlar gerekçe gösterilerek gözaltına alındığı, ihbarların asılsız çıkmasına rağmen bu kişiler hakkında yurt dışına çıkış yasağı uygulandığı yönünde bilgiler bulunmaktadır. Bu durum, denetimsiz ihbar mekanizmasının yurttaşların özgürlük ve güvenlik hakkına yönelik sistematik bir müdahale aracına dönüştürülüp dönüştürülmediği sorusunu gündeme getirmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Mahir Can Ada'nın özgürlüğünden yoksun bırakılmasına dayanak gösterilen ihbarın tarihi, içeriği ve kaynağı nedir? İhbar dışında, Ada'nın gözaltına alınmasını haklı gösterecek hangi somut bilgi, belge veya delil bulunmaktadır?

2. Yalnızca kaynağı ve doğruluğu belirsiz bir ihbara dayanılarak Mahir Can Ada hakkında gözaltı işlemi yapılmasının hukuki ve fiili gerekçesi nedir? İhbarın doğruluğu gözaltı işleminden önce araştırılmış mıdır?

3. Mahir Can Ada'nın zırhlı araç içerisinde yüzüstü yatırıldığı, kolluk görevlileri tarafından darbedildiği, ayak bileklerine basıldığı ve ölümle tehdit edildiği iddiaları hakkında derhal idari ve adli soruşturma başlatılmış mıdır? Başlatılmamışsa gerekçesi nedir?

4. Ada'yı gözaltına alan, zırhlı araca bindiren, sevk eden ve gözaltı süresince nezaret altında tutan kolluk görevlilerinin kimlikleri tespit edilmiş midir? Bu personelden herhangi biri soruşturmanın selameti amacıyla görevden uzaklaştırılmış mıdır?

5. Mahir Can Ada'nın taşındığı zırhlı araçta iç ve dış kamera sistemi bulunmakta mıdır?

6. Kamera sistemi 11 Temmuz 2026 tarihinde hangi saatler arasında kayıt yapmıştır? Görüntü bulunmayan veya kaydın kesildiği bir zaman aralığı var mıdır?

7. Darp sırasında zırhlı aracın kamera sisteminin kapatıldığı veya kayıtların durdurulduğu iddiası doğru mudur? Kamera sistemine kimlerin müdahale yetkisi bulunmaktadır? Kamera kayıtlarını kapatan, silen veya değiştiren personel hakkında işlem yapılmış mıdır?

8. Kontrol noktası, çevredeki güvenlik kameraları, Kent Güvenlik Yönetim Sistemi, zırhlı araç kameraları, telsiz konuşmaları, görev çizelgeleri ve personelin haberleşme kayıtları delil olarak koruma altına alınmış mıdır? Kayıtların silinmesini, değiştirilmesini veya kaybolmasını önlemek için hangi tarihte hangi tedbirler alınmıştır?

9. Şırnak Devlet Hastanesinde düzenlenen adli muayene raporunda tespit edilen yaralanmalar, Ada'nın gözaltı sırasında darbedildiği iddiasının delili olarak soruşturma dosyasına alınmış mıdır? Rapordaki bulguların kolluk müdahalesiyle uyumlu olup olmadığı incelenmiş midir?

10. Ada'nın vücudunda gözle görülür darp izleri ve bacağının alçıya alınmasını gerektirecek bir yaralanma bulunmasına rağmen Cizre Devlet Hastanesinde bu bulguların raporlanmadığı iddiası hakkında Cumhuriyet Başsavcılığına bildirim yapılmış mıdır? Tıbbi delillerin kayıt altına alınmasının engellenmiş olabileceği araştırılmış mıdır?

11. Mahir Can Ada'nın gözaltına alındığı, hangi kolluk biriminde tutulduğu ve nereye sevk edildiği yakınlarına ve müdafiine hangi tarihte ve saatte bildirilmiştir? Gözaltı süresince avukatıyla gecikmeksizin ve gizlilik içinde görüşmesi sağlanmış mıdır?

12. İşkence ve kötü muamele iddialarına konu edilen kolluk görevlilerinin şikayetçiye, tanıklara, kamera kayıtlarına, sağlık raporlarına veya diğer delillere müdahale etmesini önlemek amacıyla hangi somut tedbirler alınmıştır? Soruşturma, olayla bağlantısı bulunmayan bağımsız bir birim tarafından mı yürütülmektedir?

13. 1 Ocak 2025 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Cizre'de elektronik posta, telefon veya kimliği belirsiz kişilerce yapılan ihbarlar gerekçe gösterilerek kaç kişi gözaltına alınmıştır? Bu gözaltıların kaçında ihbarı doğrulayan somut bir delile ulaşılmış, kaçında ihbarın asılsız olduğu anlaşılmış ve kaç kişi hakkında yurt dışına çıkış yasağı uygulanmıştır?

14. Asılsız ihbar yaptığı tespit edilen kişiler hakkında kaç adli işlem başlatılmıştır? Kaynağı ve doğruluğu teyit edilmemiş ihbarların gözaltı, adli kontrol ve yurt dışına çıkış yasağı gibi özgürlüğü sınırlayan işlemlere dayanak yapılmasını engelleyen bir denetim mekanizması var mıdır?

15. Şırnak ve ilçelerinde görev yapan kolluk personeli hakkında 1 Ocak 2020 tarihinden bu yana işkence, kötü muamele, darp, tehdit ve delillerin karartılması iddialarıyla kaç idari ve adli soruşturma başlatılmıştır? Bu soruşturmalardan kaçı kovuşturmaya yer olmadığı kararı, disiplin cezası, görevden uzaklaştırma ve kamu davası açılmasıyla sonuçlanmıştır?

16. Gözaltı ve sevk araçlarındaki kamera sistemlerinin görevli personel tarafından kapatılmasını engellemek, kayıtları bağımsız ve güvenli bir merkezde saklamak ve kayıt kesintisi hâlinde denetim birimlerine otomatik bildirim göndermek amacıyla bir düzenleme yapılacak mıdır?