Son 5 yılda Diyarbakır'da faaliyetini sonlandıran esnaf ve sanatkar işletmelerine ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 22 Temmuz 2026 tarihinde 7/47071 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 27 gün sonra, 18 Ağustos 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Son 5 yılda Diyarbakır'da faaliyetini sonlandıran esnaf ve sanatkar işletmelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47071, 22 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47071-son-5-yilda-diyarbakir-da-faaliyetini-sonlandiran-esnaf-ve-sanatkar-isletmelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fa505571-05a5-4d69-831f-019f8e2f69b0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 27 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 18 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını an ederim.
Küçük esnaf ve sanatkârlar, yerel ekonominin canlılığını sağlayan, istihdam yaratan ve mahalle ölçeğinde ticari yaşamın devamlılığını güvence altına alan temel aktörlerdir. Ancak son yıllarda artan maliyetler, daralan talep, finansmana erişimde yaşanan güçlükler ve değişen piyasa koşulları nedeniyle çok sayıda küçük işletme faaliyetini sürdürmekte zorlanmaktadır. Diyarbakır'da faaliyet gösteren meslek örgütlerinin açıklamalarına göre son dönemde yüzlerce işletme kapanmış, birçok sektörde ticari faaliyetlerde önemli ölçüde daralma yaşanmıştır. Bunun yanında zincir marketlerin hızla yaygınlaşmasının mahalle esnafı üzerindeki etkisine ilişkin kamuoyunda ciddi tartışmalar bulunmaktadır. Küçük işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmesi, yerel ekonominin güçlendirilmesi ve ticari hayatın çeşitliliğinin korunması açısından Bakanlığınızın uyguladığı politikaların açıklığa kavuşturulması önem arz etmektedir. Bu kapsamda;
SORULAR
Son beş yılda Diyarbakır'da faaliyetini sonlandıran esnaf ve sanatkâr işletmesi sayısı kaçtır? Bu sayıların yıllara ve faaliyet kollarına göre dağılımı nedir?
Aynı dönemde Diyarbakır'da yeni açılan esnaf ve sanatkâr işletmesi sayısı kaçtır?
Açılan ve kapanan işletmeler birlikte değerlendirildiğinde ortaya çıkan net değişim nedir?
Bakanlığınız tarafından Diyarbakır'da faaliyet gösteren küçük esnaf ve sanatkârların karşı karşıya bulunduğu ekonomik sorunlara ilişkin hazırlanmış herhangi bir analiz, etki değerlendirmesi veya saha çalışması bulunmakta mıdır? Bulunuyor ise sonuçları nelerdir?
Son beş yılda Diyarbakır'da küçük esnaf ve sanatkârlara yönelik olarak Bakanlığınız tarafından sağlanan hibe, destek, eğitim, danışmanlık veya benzeri programlardan yararlanan işletme sayısı kaçtır? Sağlanan desteklerin toplam tutarı nedir?
Zincir marketlerin mahalle ölçeğinde yoğunlaşmasının küçük esnaf üzerindeki ekonomik etkilerine ilişkin Bakanlığınız tarafından hazırlanmış herhangi bir etki analizi bulunmakta mıdır?
Diyarbakır'da küçük esnafın rekabet gücünü artırmak, işletme kapanışlarını önlemek ve yerel ticareti güçlendirmek amacıyla Bakanlığınız tarafından yeni bir destek veya eylem planı hazırlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN tarafından verilen 7/47071 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Diyarbakır Milletvekili Sayın Serhat EREN'e Ait 7/47071 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
Esnaf ve Sanatkâr Bilgi Sistemi (ESBIS) kayıtlarına göre, Diyarbakır ilinde 01.01.2021- 04.08.2026 tarihleri arasında 24.713 esnaf ve sanatkâr tescil işlemi, buna karşılık 7.100 esnaf ve sanatkâr terkin işlemi gerçekleştirmiştir. Bununla birlikte, Diyarbakır ilinde esnat ve sanatkâra son 5 yılda Türkiye Halk Bankası tarafından 20.137 adet kullandırım kapsamında 9.228.440.653 TL tutarında Hazine destekli kredi sağlanmıştır.
Öte yandan, zincir mağazalar ve çevrim içi platformların artan piyasa gücü karşısında küçük işletmelerin rekabet gücünün korunması, Bakanlığımızın esnaf ve sanatkârlara yönelik çalışmalarında önem verilen hususlardan biridir. Bu kapsamda, perakende ticaret ve elektronik ticaret alanındaki mevzuat ve uygulamalar Bakanlığımızca takip edilmektedir. Esnaf ve sanatkârların adil rekabet koşulları içerisinde faaliyet gösterebilmeleri, piyasadaki rekabet koşullarının korunması ve dijitalleşmenin sunduğu imkânlardan yararlanabilmeleri amacıyla çalışmalar yürütülmektedir.
Diğer taraftan, 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili ikincil mevzuat kapsamında esnaf ve sanatkârlar ile küçük ölçekli işletmelerin rekabet gücünün korunmasına yönelik çeşitli düzenlemeler bulunmaktadır. Bu kapsamda, alışveriş merkezlerinde toplam satış alanının en az %S'inin esnaf ve sanatkâr işletmelerine ayrılması; kaybolmaya yüz tutmuş meslekleri icra edenlere belirli oranda yer ayrılarak bu yerlerin rayiç bedelin dörtte birini aşmayacak şekilde kiralanması, perakende işletmelerin çalışma gün ve saatlerinin, sektörün ve bölgenin özellikleri ile rekabet koşulları dikkate alınarak belirlenmesi, belirli tarım ve gıda ürünlerinde küçük işletmeler lehine ödeme sürelerine ilişkin sınırlamalar getirilmesi gibi düzenlemelerle küçük işletmelerin korunması ve adil rekabet koşullarının güçlendirilmesi amaçlanmaktadır.
Buna ek olarak esnaf ve sanatkârların rekabet güçlerinin artırılması, dijital pazarlara erişiminin geliştirilmesi hususları ilgili mevzuat çerçevesinde değerlendirilmektedir. Elektronik ticaret ekosisteminin geliştirilmesi ve esnaf ile sanatkârların dijital dönüşüme uyum sağlaması amacıyla Ticaret Bakanlığı tarafından uzun yıllardır çeşitli çalışmalar yürütülmektedir. Bu kapsamda, paydaş ilgili kurum ve kuruluşlarla esnaf ve sanatkârlara yönelik e-ticaret eğitimleri ve bilgilendirme faaliyetleri gerçekleştirilmiştir. Elektronik ticaret süreçlerine ilişkin farkındalığın artırılması ve etkin katılımı desteklemek amacıyla E-Ticaret Kılavuzu hazırlanarak esnaf ve sanatkârların kullanımına sunulmuştur.
Ayrıca, Ticaret Bakanlığı tarafından yürütülen, e-ticaret ekosisteminin öncü firmalarının sponsorluğunda hayata geçirilen "E-Ticareti Güçlendirme Projesi" kapsamında illerde eğitimler düzenlenmektedir. Türkiye genelinde esnaf ve sanatkârları, Küçük ve Orta Büyüklükteki Işletmeler (KOBİ) ve girişimcileri dijital ticaretin sunduğu yeni fırsatlarla buluşturmayı hedefleyen proje, e-ticaret alanında bilgi ve yetkinliklerin artırılmasına katkı sağlamayı amaçlamaktadır. E-Ticaret Uyum Endeksi analizleri doğrultusunda belirlenen illerde gerçekleştirilen eğitimler ile; Esnaf ve KOBİ'lerin dijital dönüşüm süreçlerinin hızlandırılması, kadın ve genç girişimcilerin e-ticaret ekosistemine daha güçlü şekilde dahil edilmesi ve bölgesel e-ticaret hacminin artırılması hedeflenmektedir.
Sonuç olarak; Bakanlığımızca esnaf ve sanatkârlarımızın karşılaştıkları sorunlara diğer kurum ve kuruluşlar ile iş birliği içerisinde çözümler sunulması için çalışmalara aralıksız şekilde devam edilmekte, sektörlerimizdeki tüm gelişmeler meslek kuruluşlarımızla koordineli şekilde yakından takip edilmekte, esnaf ve sanatkârlarımızca iletilen muhtelif ve talep ve öneriler, Bakanlığımızca titizlikle değerlendirilmektedir.