Nepal'den getirilen göçmen işçilerin yaşadıkları mağduriyete ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM Iç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İktidarın uyguladığı ucuz iş gücü ve güvencesizleştirme politikaları, sermayenin kâr arzusu uğruna uluslararası boyutta bir insan ticareti ve modern kölelik düzenine kapı aralamaktadır. Evrensel gazetesinin 23 Temmuz tarihli manşet haberine göre; Doktor Binod Kumar Şah Ankara'da açtığı muayenehane içinde işlettiği kiralık işçi şirketi aracılığıyla, Nepal'den Türkiye'ye işçi taşınmaktadır. Getirilen göçmen işçiler mobilya, gıda, inşaat, turizm, maden ve tekstil gibi pek çok sektörde faaliyet gösteren işyerlerinde insanlık dışı koşullarda çalıştırılmakta ve ağır bir sömürü cenderesine sokulmaktadır.

Evrensel Gazetesi'nin "Euro Nepal" isimli şirketten doğrudan edindiği bilgilere göre Dr. Binod Kumar Şah hem Nepal'deki gönderici acente ile Türkiye'deki aracı kurumun sahibi olup hem işçilerden hem de patronlardan çifte kazanç sağlamaktadır. Euro Nepal, Nepal haricinde Hindistan ve çevre ülkelerden, Avrupa ülkelerinden (Polonya, Macaristan, Hırvatistan, Portekiz vb.) ve firmaların faaliyet yürüttüğü Afrika Ülkelerinden (Cezayir, Mısır gibi) de işçi taşımaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Iş gücü sevkiyatını Ankara dışında da sürdüren Euro Nepal, 120'ye yakın şirkete işçi tedarik ettiğini belirterek, Petlas, Hidromek, Kumtel, Mitaş, Astor, Alpin Çorap, Duyar Vana, Quick China, Doraglass'a ve toplamda yaklaşık 4 bin 500 Nepalli işçi sağlandığını ve "insan kaynağı" akışının kesintisiz olarak devam ettirdiğini de belirtmiştir. Şirket aynı zamanda işçilerin en az 2 yıl süreyle çalıştırılmasını da taahhüt etmektedir.

Gazetenin ulaştığı bilgilere göre, Hidromek'ten ayrılan işçilerin Kasım 2025'te aldıkları ücret asgari ücretin altındadır ancak buna rağmen Ocak 2026'da Nepal'den Hidromek'e 8, Fernas Inşaat'a 400 kamyon şoförü daha getirilmiştir. Dünyaca ünlü tekstil devlerine üretim yapan Alpin Çorap isimli fabrikada çalışan 500'e yakın Nepalli işçinin ise 5'er kişilik odalarda yangın merdivensiz bir otelde barındırıldığı da gazetenin ulaştığı bilgiler arasındadır.

İletişim : 0312 420 60 22-23 Adres : Halkla Ilişkiler Binası 2. Kat B Blok Oda No: 22 TBMM/ANKARA

Safir Tuz ve Çelikler Holding'de çalışan Nepalli işçiler ise;

• Nepal'den büyük vaatlerle getirilen işçiler, hafta sonları 16, hafta içi 12 saati bulan ağır vardiyalarla çalıştırıldıklarını ve fazla çalışma ücreti almadıklarını,

• Işçiler, kendilerine imzalatılan sözleşmeler gereği en az 2 yıl boyunca işten ayrılamayacaklarını, ayrılmak istemeleri durumunda Nepal'deki ailelerini de kapsayacak boyutta fahiş tazminat cezaları ve borçlandırmalarla tehdit edildiklerini,

• Sadece fabrikada değil, başlarını soktukları yatakhanelerde, yemekhane ve ortak yaşam alanlarında dahi 24 saat boyunca kameralarla izlendiklerini ve 4 ya da 8'er kişi olarak konakladıklarını,

• Nepal'den Türkiye'ye gelebilmek için aracı ajanslara yüksek miktarlarda borçlandırıldığı, Türkiye'ye geldiklerinde ise pasaportlarına el konularak hareket ve seyahat özgürlüklerinin tamamen gasp edildiğini anlatmaktadır.

Hem şirket yöneticilerinin beyanları hem de işçilerin tanıklıkları uluslararası sözleşmeler, Anayasa ve mevzuatla kesin olarak yasaklanan "zorla çalıştırma", "insan ticareti" suçlarını oluşturmanın yanı sıra Türkiye'de bir "modern kölelik" modelinin uygulandığını açıkça ortaya koymaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Haberde bahsi geçen ve Nepal'den işçi getirerek 12 saat vardiyalı çalıştıran, 2 yıl zorunlu çalışma dayatan ve 24 saat kameralarla izleyen şirket ve tesisler Bakanlığınızca tespit edilmiş midir? Bu yerler hakkında bir inceleme ve soruşturma başlatılmış mıdır?

2. Aracı ajanslar üzerinden kurulan bu ithal iş gücü sistemi Bakanlığınızın onayından ve denetiminden geçmiş midir?

3. İşçilerin beyanlarında yer alan 2 yıl işten ayrılamama şartı içeren sözleşmeler ve pasaportlara el konulması uygulamaları Iş Kanunu ve ILO sözleşmelerine açıkça aykırı olmasına karşın işçileri borçlandırma ile çalıştığı yere bağlayan patronlar ve aracı kurumlar hakkında adli ve idari işlem yapılmış mıdır?

4. İşçilerin kaldığı yatakhanelere ve özel yaşam alanlarına kamera kurdurarak 24 saat izleyen ve bu insanlık dışı gözetim uygulamasıyla açıkça suç işleyen şirkete herhangi bir yaptırım uygulanacak mıdır?

5. Türkiye genelinde Nepal ve benzeri ülkelerden getirilen kaç göçmen işçi bulunmaktadır? Bu işçilerin çalışma izinleri, fiili çalıma süreleri, barınma koşulları ve ücret ödemeleri Bakanlığınızca hangi sıklıkla denetlenmektedir?

6. Türkiye'nin sermaye için bir "ucuz ve hak gaspına açık köle iş gücü cenneti" haline getirilmesine; hem yerli hem de göçmen işçilerin çalışma standartlarının bu yolla geriye çekilmesine karşı Bakanlığınız acil bir önlem planı hazırlamakta mıdır?

   TBMM İletişim : 0312 420 60 22-23