Özel istihdam büroları aracılığıyla ülkemize getirilen yabancı işçilerin yaşadıkları mağduriyetlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından, Anayasa'nın 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96'ncı ve: 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Başta Nepal olmak üzere çeşitli ülkelerden Türkiye'ye getirilen göçmen işçiler, aracı şirketler ile işverenler arasında kurulan emek tedarik zinciri içinde ağır sömürü koşullarına sürüklenmektedir. İşçilerin borçlandırılması, çalışma izinlerinin belirli bir işverene bağlanması ve iş değiştirmelerinin güçleştirilmesi, göçmen işçileri işverenler ile aracı şirketlere bağımlı hâle getirmekte; hak arama imkânlarını ise fiilen ortadan kaldırmaktadır. Özel istihdam büroları veya aracı şirketler, bu işleyiş içinde göçmen işçileri ülkeler arasında pazarlayan bir modern kölelik mekanizmasına dönüşmektedir.

Bu mekanizmanın somut örneklerinden biri, Evrensel Gazetesi'nin 23 Temmuz 2026 tarihli haberinde aktarılan Nepalli işçilerin çalışma ve barınma koşullarıdır. Özel istihdam bürosu olarak faaliyet yürüttüğü belirtilen Euro Nepal, Türkiye'deki işverenlere Nepal'den "her türlü nitelik ve niceliktei işçi temin ettiğini, iş sözleşmeleri ile çalışma izni işlemlerini yürüttüğünü açıklamaktadır. Euro Nepal ile işçilerin Nepal'den temin edilmesine aracılık eden BKS adlı acentenin Binod Kumar Şah'a ait olduğu; şirketin Türkiye'deki adresinin ise Şah'ın çocuk muayenehanesiyle aynı olduğu aktarılmaktadır. Böylece işçiler, henüz Nepal'deki işe alım aşamasından itibaren aynı kişinin denetimindeki şirketler aracılığıyla iki ülke arasında kurulan bir emek tedarik zincirine dâhil edilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Nepalli işçiler; günde 12, hafta sonlarında ise 16 saate varan sürelerle çalıştırılmakta, fazla çalışma ücretlerini alamamakta, pasaportlarına el konulmakta ve işten ayrılmaları hâlinde borçlandırılmakla tehdit edilmektedir. İşçiler, fabrika içindeki kalabalık prefabrik yapılarda barındırılmakta; işyerleri ile yaşam alanları kesintisiz kamera gözetimi altında tutulmaktadır. Bu uygulamalar, Uluslararası Çalışma Örgütünün zorla çalıştırma göstergeleriyle örtüşmekte ve insan ticareti bakımından incelenmesi gereken ağır hak ihlallerine işaret etmektedir.

Bu işleyiş, göçmen emeğinin ucuz iş gücü olarak kullanılmasının ötesinde, ülkeler arasında örgütlenmiş bir emek sömürüsü mekanizmasıdır. Patronların ucuz ve örgütsüz iş gücü ihtiyacı için Türkiye'ye getirilen işçilerin çalışma izinleri ve yasal statüleri işverenle kurdukları ilişkiye bağımlı hâle getirilirken, barınma ve hareket özgürlükleri de işveren denetimine bırakılmaktadır. Böylece işçinin emeği ve yaşamı üzerinde kurulan çok yönlü tahakküm, uluslararası ölçekte kölelik koşullarını yeniden üretmektedir.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 2017 yılından bu yana Euro Nepal ile diğer özel istihdam büroları ve aracı şirketler üzerinden Türkiye'ye kaç göçmen işçi getirilmiş ve işyerlerine yerleştirilmiştir? Bu işçilerin yıllara, uyruklarına, aracılık faaliyetini yürüten kurumlara ve çalıştırıldıkları şirketlere göre dağılımı nedir?

2. Özel istihdam büroları ve aracı şirketlerin, işçiyi belirli bir süre aynı işyerinde kalmaya zorlayan, ayrılması hâlinde borçlandırılmasını veya yerine bedelsiz yeni bir işçi sağlanmasını öngören sözleşmeler kullandığı Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Bu sözleşmeler hakkında bugüne kadar hangi işlemler yapılmıştır?

3. Euro Nepal'in bir çocuk muayenehanesiyle aynı adreste iş ve işçi bulma faaliyeti yürüttüğü Bakanlığınızın bilgisi dâhilinde midir? Şirketin özel istihdam bürosu izin durumu nedir; şirket bugüne kadar kaç kez denetlenmiş ve hakkında hangi işlemler yapılmıştır?

4. Son beş yılda özel istihdam büroları ve aracı şirketler üzerinden getirilen göçmen işçilerin çalıştırıldığı işyerlerinde kaç denetim yapılmıştır? Bu denetimler sonucunda ücret gaspı, yasal çalışma sürelerinin aşılması, pasaporta el koyma, borçlandırma, kötü barınma koşulları veya sendikal hakların engellenmesi nedeniyle kaç işveren ve aracı hakkında hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

5. Özel istihdam büroları ile işverene bağlı çalışma izni sistemi, göçmen işçileri patronlara ucuz, örgütsüz ve hak araması engellenmiş iş gücü olarak sunan bir modern kölelik düzenine dönüşmemiş midir? Göçmen işçileri işverene bağımlı kılan bu sisteme son verilmesine yönelik herhangi bir çalışma planlanmakta mıdır?