Ülkemiz kıyılarının işgali nedeniyle yapılan denetimlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Anayasa'nın 43'üncü maddesi uyarınca kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılardan yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir. 3621 sayılı Kıyı Kanunu da kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olduğunu hüküm altına almaktadır. Buna karşın son yıllarda kıyılara serbest erişimin engellendiği, kıyıların şezlong ve benzeri uygulamalarla fiilen işgal edildiği, kıyı kenar çizgisine aykırı yapılaşmalar bulunduğu ve kamusal kullanım hakkının sınırlandırıldığı yönündeki iddialar kamuoyunda giderek artmaktadır. Antalya, Aydın, Muğla ve İzmir başta olmak üzere çok sayıda kıyı ili ve tatil beldesinde benzer uygulamalara ilişkin haberler ve yurttaş başvuruları basına yansımaktadır. Bu tablo, sorunun tek bir bölgeyle sınırlı olmadığını, ülke genelinde denetim ve uygulama bakımından yapısal bir sorun bulunduğunu göstermektedir.

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulu, halk plajında denize girmek isteyen bir yurttaşın kıyıyı ücretsiz kullanmasını engelleyen işletme görevlileri hakkında verilen mahkûmiyet kararını onayarak kıyıların herkesin ortak kullanımına açık olduğu yönündeki hukuki ilkeyi bir kez daha ortaya koymuştur. Buna rağmen benzer uygulamaların farklı kıyılarda devam ettiğine ilişkin haberler kamuoyuna yansımaktadır. Öte yandan Muğla'nın Akyaka Mahallesi ve çevresinde kıyı işgali, kıyı kenar çizgisi ihlalleri, kaçak yapılaşma ve kamusal kullanım hakkının engellendiği iddialarıyla çok sayıda suç duyurusunda bulunulduğu basına yansımıştır. Sayıştay raporlarında da kıyı yönetiminde yetki ve sorumlulukların farklı kurumlar arasında dağılması nedeniyle etkin koordinasyon ve denetim sağlanamadığı yönünde tespitlere yer verilmiştir. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bakanlığınızın koordinasyonunda 2020-2026 yılları arasında kıyı işgali, kıyı kenar çizgisi ihlali, kaçak yapılaşma veya kıyılara serbest erişimin engellenmesi iddialarıyla ilgili Bakanlığınıza, valiliklere, il müdürlüklerine ve belediyelere toplam kaç ihbar ve şikâyet ulaşmıştır? Bunların kaçı sonuçlandırılmıştır?

2. Aynı dönemde belediyeler, valilikler ve Bakanlığınıza bağlı birimler tarafından kıyı alanlarında kaç denetim gerçekleştirilmiştir? Bu denetimler sonucunda kaç idari yaptırım uygulanmış, kaç aykırılık giderilmiş ve kaç dosya adli mercilere intikal ettirilmiştir?

3. Yargıtay Ceza Genel Kurulunun kıyıların kamusal kullanım hakkına ilişkin emsal kararının ardından Bakanlığınız tarafından valiliklere, il müdürlüklerine veya ilgili idarelere uygulama birliğinin sağlanması amacıyla herhangi bir genelge, talimat veya koordinasyon yazısı gönderilmiş midir?

4. Bakanlığınız bünyesinde kıyı işgalleri, kıyı kenar çizgisi ihlalleri ve kamusal kullanım hakkının engellenmesine ilişkin ülke genelini kapsayan güncel bir veri tabanı veya ‚envanter bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa kamuoyuyla neden paylaşılmamaktadır?

5. Muğla'nın Akyaka Mahallesi ile Antalya, Aydın ve İzmir başta olmak üzere basına yansıyan kıyı işgali ve kamusal kullanım hakkının engellendiği iddiaları hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme, koordinasyon veya denetim süreci yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse sonuçları nelerdir?

6. Anayasa'nın 43'üncü maddesi ve 3621 sayılı Kıyı Kanunu kapsamında yurttaşların kıyılardan serbest ve eşit biçimde yararlanma hakkının ülke genelinde etkin şekilde korunabilmesi amacıyla Bakanlığınızın yürüttüğü veya hazırlamakta olduğu yeni bir eylem planı, denetim programı ya da mevzuat çalışması bulunmakta mıdır?