Kralkızı-Dicle Pompaj Sulama Sisteminin enerji ihtiyacına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Kralkızı-Dicle Pompaj Sulama Sistemi, Diyarbakır'da geniş bir tarım havzasının sulama ihtiyacını karşılamaktadır. GAP'ın 2024 yılı verilerine göre Kralkızı-Dicle Pompaj Sulaması 1. Kısım kapsamında 18.585 hektar, başka bir ifadeyle 185.850 dekar tarım alanı işletmededir. Sistemin diğer etaplarında da on binlerce hektarlık alanın sulamaya açılmasına yönelik çalışmalar sürmektedir. Kralkızı-Dicle Sulama Sisteminin pompaj esasına dayanması, suyun tarım alanlarına ulaştırılmasında yüksek miktarda elektrik kullanılmasına yol açmaktadır. Elektrik giderleri sulama maliyetlerini artırmakta, üreticilerin ekim kararlarını ve üretim planlamasını doğrudan etkilemektedir. Bölgede birçok üretici artan enerji maliyetleri nedeniyle üretim yapmakta zorlandığını ifade etmektedir.

Daha önce kamuoyuna yansıyan bilgilere göre, DSİ 10. Bölge Müdürlüğü tarafından Kralkızı-Dicle P2, P5 ve P7 pompaj sulama tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik bir Güneş Enerjisi Santrali projesi hazırlandığı, projenin Eğil, Ergani, Yenişehir ve Kayapınar ilçelerinde yaklaşık 4 bin çiftçiyi ilgilendirdiği, üreticilerin yıllık yaklaşık 90 milyon TL tutarındaki enerji maliyetini karşılamasının hedeflendiği ancak ödenek sağlanamadığı için hayata geçirilemediği ifade edilmiştir.

Buna karşın projenin başlangıçta ödenek yetersizliği nedeniyle hayata geçirilemediği belirtilmektedir. Son dönemde ise proje için planlanan alanın ve GES bağlantı kapasitesinin bazı siyasi çevrelerin etkisiyle farklı gerçek veya tüzel kişilere tahsis edildiği ve bu nedenle çiftçilerin yararlanacağı GES projesinin hayata geçirilemediği yönünde ciddi iddialar kamuoyuna yansımaktadır. Çiftçilerin sulama maliyetlerini düşürmesi beklenen yatırımının neden hayata geçirilemediği kamu yararı açısından açıklığa kavuşturulmalıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Kralkızı-Dicle P2, P5 ve P7 pompaj sulama tesislerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yönelik bir Güneş Enerjisi Santrali projesi hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa projenin mevcut durumu nedir?

2. Söz konusu projenin kurulu gücü, öngörülen yıllık elektrik üretimi ve yaklaşık yatırım maliyeti ne kadardır?

3. Projenin hayata geçirilememesinin resmî gerekçesi nedir? Ödenek yetersizliği dışında bağlantı kapasitesi, arazi tahsisi veya başka herhangi bir engel bulunmakta mıdır?

4. Proje için belirlenen bağlantı kapasitesi veya bağlantı noktası bulunmakta mıdır?

5. Bulunuyorsa mevcut durumu nedir?

6. Proje için planlanan bağlantı kapasitesinin tamamı veya bir bölümü daha sonra başka gerçek veya tüzel kişilere tahsis edilmiş midir? Edilmişse bu tahsisler hangi tarihlerde, hangi gerekçelerle ve hangi kişi veya şirketlere yapılmıştır?

7. Proje için planlanan alanın ve GES bağlantı kapasitesinin bazı siyasi çevrelerin etkisiyle farklı gerçek veya tüzel kişilere tahsis edildiği yönündeki iddialar doğru mudur? Bu iddialar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır?

8. Kralkızı-Dicle Pompaj Sulama Sisteminin bulunduğu bölgede 2020 yılından bu yana GES yatırımları için toplam kaç MW bağlantı kapasitesi tahsis edilmiştir? Bu tahsislerden kaçı elektrik üretimine başlamıştır?

9. Kralkızı-Dicle Pompaj Sulama Sistemi için planlanan GES projesinin kamu yatırımı olarak hayata geçirilmesine yönelik Bakanlığınızın güncel bir takvimi veya yatırım programı bulunmakta mıdır?