İstanbul Valiliğinin okullarda cuma mescidi oluşturulması konulu yazısına ilişkin
Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 31 Temmuz 2026 tarihinde 7/47382 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 3 Eylül 2026).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “İstanbul Valiliğinin okullarda cuma mescidi oluşturulması konulu yazısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47382, 31 Temmuz 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47382-istanbul-valiliginin-okullarda-cuma-mescidi-olusturulmasi-konulu-yazisina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3f71eef1-6c72-4caf-8ee0-019fc6ac3d32
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Basına yansıyan bilgilere göre İstanbul Valiliği tarafından 39 ilçe kaymakamlığına ve ilgili kamu kurumlarına bir yazı gönderilerek yeni yapılacak okul ve eğitim kurumu projelerinde cuma namazı kılınmasına imkân sağlayacak kapasitede mescit alanlarının planlanması istenmiştir. Mevcut okullardaki uygun alanların da imkanlar doğrultusunda "Cuma Mescidi" olarak düzenlenmesi talep edilmiştir.
Din ve vicdan özgürlüğü, kişilerin bir dine inanma, inanmama, ibadet etme ya da etmeme hakkını birlikte güvence altına alır. Laiklik ise devletin bütün inançlar ve inançsızlık karşısında tarafsız davranmasını, kamu hizmetlerinin herhangi bir dini inancı veya ibadet biçimini esas almadan yürütülmesini gerektirir. Kamu okulları farklı inançlara, mezheplere ve dünya görüşlerine sahip çocukların eşit yurttaşlar olarak bir arada bulunduğu ortak yaşam alanlarıdır. Özgürlükçü laiklik, öğrencilerin bireysel inanç ve ibadet özgürlüğüne müdahale edilmesine karşı çıkar. Bununla birlikte kamu gücünün belirli bir ibadet biçimini okul yönetiminin kurumsal görevi ve eğitim yatırımlarının önceliği haline getirmesini de kabul etmez. Devletin görevi çocukları herhangi bir inanca yönlendirmek yerine bütün öğrencilerin özgürlüklerini, eşitliğini ve üstün yararını güvence altına almaktır.
Milli Eğitim Bakanlığının 2024-2025 örgün eğitim istatistiklerine göre Türkiye'de 59 bin 336 resmi okul bulunmaktadır. Buna karşın bu okulların kaçında yeterli derslik, fen laboratuvarı, kütüphane, bilişim sınıfı, atölye, spor salonu, rehberlik servisi ve engelli erişimine uygun alan bulunduğuna ilişkin güncel ve bütünlüklü veriler kamuoyuyla paylaşılmamaktadır. Pek çok okulda sınıf mevcutları, ikili eğitim, fiziki yetersizlikler, temizlik ve güvenlik personeli eksikliği gibi sorunlar sürmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
İstanbul Valiliği tarafından okullarda "Cuma Mescidi" oluşturulmasına ilişkin bir yazı gönderildiği doğru mudur? Söz konusu yazı Bakanlığınızın bilgisi, talimatı veya onayı dahilinde mi hazırlanmıştır?
Valiliklerin okul binalarında cuma namazı kılınabilecek kapasitede alan oluşturulmasını istemesinin kanuni ve idari dayanağı nedir? Bu konuda Bakanlığınız tarafından valiliklere gönderilmiş bir genelge, talimat veya görüş yazısı bulunmakta mıdır?
Uygulama yalnızca İstanbul'u mu kapsamaktadır? Benzer yazılar başka valilikler tarafından da gönderilmiş midir? Türkiye genelinde "Cuma Mescidi" oluşturulması planlanan okul sayısı kaçtır?
Mevcut okullarda hangi alanların "uygun alan" olarak değerlendirileceği hangi ölçütlere göre belirlenecektir? Derslik, laboratuvar, kütüphane, atölye, spor alanı veya öğrencilerin kullandığı sosyal alanların mescide dönüştürülmesine izin verilecek midir?
Türkiye genelindeki resmi okulların kaçı yeterli dersliğe, kütüphaneye, fen laboratuvarına, bilişim sınıfına, spor salonuna ve rehberlik servisine sahiptir? Bu imkanlardan en az birinin bulunmadığı okul sayısı kaçtır?
Okullarda mescit oluşturulması, mevcut alanların dönüştürülmesi, tadilat, temizlik, tefriş ve diğer giderler için kamu bütçesinden kaynak ayrılacak mıdır? Ayrılacaksa öngörülen toplam maliyet ne kadardır ve hangi bütçe kaleminden karşılanacaktır?
Farklı inançlara ve mezheplere mensup öğrenciler ile herhangi bir inanca sahip olmayan öğrencilerin okul ortamında kendilerini baskı altında hissetmemesi için hangi güvenceler sağlanacaktır? Öğrencilerin ibadete katılmama hakkı nasıl korunacaktır?
Okul yöneticileri veya öğretmenler tarafından öğrencilerin cuma namazına yönlendirilmesini, katılım durumlarının takip edilmesini ya da öğrenciler arasında ayrımcı uygulamalar oluşmasını önlemek amacıyla denetim yapılacak mıdır?
Bakanlığınız eğitim kurumlarının planlanmasında bilimsel eğitim alanlarına, derslik ihtiyacına, kütüphanelere, laboratuvarlara, sanat ve spor mekanlarına öncelik verilmesini sağlayacak bağlayıcı bir ihtiyaç sıralaması uygulamakta mıdır?
Kamu okullarının bütün inançlar ve inançsızlık karşısında tarafsız, çoğulcu ve eşitlikçi eğitim alanları olarak korunması amacıyla söz konusu yazının geri çekilmesi için bir işlem başlatacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 12.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1912341 sayılı yazınız.
c) 12.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1913354 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza Ilgi (a-b-c)'de kayıtlı yazılarla iletilen Diyarbakır Milletvekili Serhat EREN'in 7/47382, İstanbul Milletvekili Iskender BAYAN'ın 7/47502, İstanbul Milletvekili Özgül SAKI'nin 7/47503, Kayseri Milletvekili Mustafa Baki ERSOY'un 7/47504, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 7/47506, Adana Milletvekili Ayhan BARUT'un 7/47507 ile Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/47632 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Elektronik Ag: www.meb.gov.tr Faks: (0312) 418 75 39
Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında eğitim hizmetleri; Anayasa'da güvence altına alınan eşitlik, din ve vicdan özgürlüğü ile 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu'nda yer alan genellik ve eşitlik ve laiklik ilkeleri doğrultusunda yürütülmektedir.
5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 9'uncu maddesinin (c) bendinde valilerin; kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ve diğer mevzuatın uygulanmasını sağlamak, bu amaçla gereken tedbirleri almakla görevli ve yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
Eğitim kurumlarında ibadet ihtiyacının karşılanmasına yönelik fiziki düzenlemeler de bu çerçevede ve yürürlükteki mevzuat hükümlerine göre yapılmaktadır. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 19'uncu maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde eğitim yapıları sosyal mekânlar kapsamında sayılmış; aynı Yönetmelik'in 53'üncü maddesinin birinci fıkrasında, 19'uncu maddenin birinci fıkrasının (h) bendinde, sayılan yerlerde kullanıcıların, çalışanların veya müşterilerin ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla mescit kullanımı için yeterli mekân ayrılması öngörülmüştür. Milli Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliği'nin 5'inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, her kurumda doğal aydınlatmalı uygun mekânda kadın ve erkek için ayrı mescit bulunması hüküm altına alınmıştır. Ayrıca Millî Eğitim Bakanlığı Okul Öncesi Eğitim ve İlköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 8 1'inci maddesinin altıncı fıkrasında, okul öncesi eğitim ve ilköğretim kurumları ile yatılı bölge ortaokullarının pansiyon kısımlarında ibadet ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla doğal aydınlatmalı uygun mekânda mescit açılması; Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 99'uncu maddesinin ikinci fıkrasında ise okulda ibadet ihtiyacı için doğal aydınlatmalı uygun mekân ayrılması düzenlenmiştir. Öte yandan mevzuatta mescitlerin yalnızca vakit namazları için kullanılacağına ilişkin bir sınırlama bulunmadığından, okul binalarında bulunan mescitlerin fiziki imkân ve konum itibarıyla uygun olması hâlinde cuma namazı için kullanılmasının önünde hukuki bir engel bulunmamaktadır.
Istanbul'da konuya ilişkin çalışma; cuma namazına katılmak amacıyla okul saatleri içerisinde okul dışına çıkmak isteyen öğrencilerin okul dışına çıkışlarından kaynaklanabilecek güvenlik risklerinin azaltılması, öğrencilerin güvenliğinin sağlanması ve eğitim öğretim sürecinde oluşabilecek zaman kayıplarının önlenmesi amacıyla mevcut fiziki imkânların değerlendirilmesine yöneliktir. Bu kapsamda İstanbul Valiliğinin talebi üzerine Bakanlığımızca mevcut okul tip projeleri incelenmiş; eğitim öğretim faaliyetlerini aksatmayacak ve okulun asli fonksiyonlarını etkilemeyecek
değerlendirilebileceği yönünde teknik önerilerde bulunulmuştur.
Eğitim yapılarının planlanmasında okul türü, öğrenci kapasitesi ve eğitim programının gerektirdiği ihtiyaçlar esas alınmaktadır. Derslik, laboratuvar, kütüphane, bilişim ortamı, atölye, spor ve sanat alanları, rehberlik hizmetlerine yönelik mekânlar ile diğer eğitim alanları eğitim yapılarının asli unsurlarıdır. Millî Eğitim Bakanlığı Kurum Açma, Kapatma ve Ad Verme Yönetmeliği'nde de okulun özelliğine uygun yeterli sayıda derslik, rehberlik servisi, laboratuvar, bilgisayar odası veya laboratuvarı, spor salonu, kütüphane veya z-kütüphane ile diğer eğitim alanlarının bulunması öngörülmektedir. Okulların açılışında söz konusu genel ve özel şartlara uygunluk inçelenmekte, yeni eğitim yapıları da ilgili okul türünün ihtiyaçları dikkate alınarak projelendirilmektedir.
PAЇHИЛ Strateji Geliştirme Başkanlığı YÜZYILI
Okul ve kurumlarda yürütülen bütün iş ve işlemler; Anayasa, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ve ilgili eğitim mevzuatında yer alan eşitlik ve tarafsızlık esaslarına uygun olarak yürütülmektedir.
Bakanlığımıza bağlı resmî ve özel okul ve kurumların denetimleri; 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 320 ve 327'nci maddeleri gereğince, Bakanlık veya valilik oluruna dayalı olarak hazırlanan çalışma programları doğrultusunda Teftiş Kurulu Başkanlığı ile eğitim müfettişleri başkanlıklarınca yapılmaktadır. Bakanlığımıza bağlı okul ve kurumlarda görevli personelin mevzuatla belirlenen ödev ve sorumluluklarını ihlal ettiği veya öğrenciler arasında ayrımcı uygulamalara yol açacak şekilde hareket ettiği yönünde somut ihbar, şikâyet, bilgi veya belge bulunması hâlinde, Bakanlık veya valilik makamından alınacak olura istinaden müfettiş marifetiyle inceleme-soruşturma işlemi başlatılmakta; iddiaların doğrulanması hâlinde ilgili mevzuatta öngörülen yaptırımlar teklif edilmektedir.
İstanbul Valiliğince konuya ilişkin olarak;
"Okullarda İbadet Alanı Planlaması" konulu 22.04.2026 tarihli ve 1132804 sayılı yazının, eğitim kurumlarında ibadet ihtiyacının karşılanmasına ilişkin mevzuat hükümleri çerçevesinde; öğrencilerin okul dışına çıkışlarının azaltılması, dışarıdaki güvenlik risklerine karşı tedbir alınması ve ders saati kayıplarının önlenmesi amacıyla hazırlandığı, Okullardan gelen talepler doğrultusunda yapılacak değerlendirmelerde hiçbir sınıf veya laboratuvar alanının başka bir amaca dönüştürülmemesinin ve yalnızca boş alanların değerlendirilmesinin esas olduğu; derslik, laboratuvar, kütüphane, atölye, spor alanı veya öğrencilerin kullandıkları sosyal alanların mescide dönüştürülmesinin söz konusu olmadığı, Okul yöneticileri ve öğretmenler tarafından yürütülen iş ve işlemlerin Milli Eğitim mevzuatı ve politikalarına uygunluğunun denetlendiği, bildirilmiştir.
Yusuf TEKİNMilli Eğitim Bakanı