2020'den bu yana Şırnak Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Millî Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Saygılarımla, Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal, kültürel ve bilimsel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun en önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, üretime, istihdama ve sosyal yaşama eşit katılımını sağlayacak çalışmaların geliştirilmesidir.

Şırnak ili; Türkiye'nin sınır şehirlerinden biri olması. Irak ve Suriye'ye yakınlığı, dağlık ve kırsal yerleşim yapısı, güvenlik, göç, ulaşım, genç nüfus, sınır ticareti, enerji, madencilik, tarım, hayvancılık, kültürel çeşitlilik ve kamu hizmetlerine erişim bakımından kendine özgü koşullara sahip bir ildir. Bu özellikler, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam, sosyal yaşam ve kamusal hizmetlere erişimini doğrudan etkilemektedir.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Şımak'ta engelli bireylerin yükseköğretime erişimi yalnızca üniversiteye kayıt yaptırabilme meselesi değildir. İlçelerden ve köylerden merkeze ulaşım, kampüs içi hareketlilik, kış ve yol koşulları, barınma, yemekhane, sağlık hizmetlerine erişim, dijital altyapı, ders materyallerinin erişilebilirliği, sınav uyarlamaları, psikososyal destek, ailelerin bilgilendirilmesi ve mezuniyet sonrası istihdam olanakları birlikte değerlendirilmelidir. Şırnak gibi coğrafi, sosyal ve ekonomik koşulları özel bir şehirde, engelli öğrenciler için küçük görülen her erişim engeli eğitim hakkının fiilen sınırlanmasına yol açabilir.

Şırnak Üniversitesi; bölgenin yükseköğretim kapasitesini güçlendiren, genç nüfusun eğitim olanaklarını artıran ve ilin sosyal, ekonomik ve kültürel gelişimine katkı sunması beklenen en önemli kamusal kurumlardan biridir. Universitenin mühendislik, iktisadi ve idari bilimler, ilahiyat, sağlık hizmetleri, turizm, meslek yüksekokulları, sosyal bilimler, tarım, enerji, madencilik, yerel kalkınma ve kültürel çalışmalar alanındaki kapasitesi, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime erişimi ve toplumsal yaşama katılımı bakımından özel bir sorumluluk doğurmaktadır. Üniversitenin engelli birimi olduğuna dair internette veriler olsa da resmi websitesinde böyle bir birime ulaşılamamakta, dolayısıyla üniversitenin engelli çalışmalarıyla ilgili verilere erişilememektedir.

Şırnak Universitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmaları yalnızca kampüs içinde rampa, asansör veya fiziki düzenlemelerle sınırlı kalmamalıdır. Üniversite; Şırnak'ın sınır kenti olma özelliğini, kırsal ve dağlık yapısını, genç nüfusunu, yerel üretim potansiyelini, enerji ve madencilik alanlarındaki istihdam dinamiklerini, sosyal destek ihtiyaçlarını ve ilçeler arasındaki ulaşım güçlüklerini dikkate alarak engelli bireylerin mesleki beceri kazanmasına, istihdama hazırlanmasına, sosyal yaşama katılmasına ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesine yönelik somut çalışmalar yürütmelidir.

Şırnak'ta özellikle engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, eğitim materyallerine erişimi, dijital sistemleri kullanabilmesi, sosyal-kültürel etkinliklere katılımı, spor ve rekreasyon alanlarından yararlanması, staj ve uygulamalı eğitim süreçlerinde desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Üniversitenin meslek yüksekokulları ve uygulamalı programları aracılığıyla engelli bireylerin yerel işgücüne katılımını desteklemesi; sınır ticareti, lojistik, turizm, tarım, hayvancılık, enerji, madencilik, el sanatları, dijital beceriler, kamu hizmetleri ve sosyal hizmet alanlarında kapsayıcı modeller geliştirmesi beklenmektedir.

Ayrıca Şırnak gibi kamu hizmetlerine erişimde coğrafi ve sosyal güçlüklerin yaşanabildiği bir ilde, üniversite ile Şırnak II Milli Eğitim Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler II Müdürlüğü, İl Sağlık

Müdürlüğü, IŞKUR, belediyeler, kaymakamlıklar, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında güçlü bir koordinasyon kurulması gerekmektedir. Özel eğitimden yükseköğretime geçiş, rehberlik, aile desteği, sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri, mesleki yönlendirme ve istihdam başlıkları ancak kurumlar arası ortak çalışma ile etkili hale gelebilir. Şırnak Üniversitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmalarının şeffaf, ölçülebilir, sürekli ve yerel ihtiyaçlara duyarlı olması gerekmektedir. Bu nedenle Şırnak ili ve Şırnak Üniversitesi özelinde 2020-2026 döneminde yürütülen çalışmaların kapsamlı biçimde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Şırnak Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?

2. Şırnak Üniversitesi'nde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır?

3. 2020-2026 yılları arasında Şırnak Üniversitesi kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde, fakültelerde, yüksekokullarda, meslek yüksekokullarında, kütüphanelerde, yemekhanelerde, spor alanlarında ve sosyal tesislerde uygulanmıştır?

4. Aynı dönemde Şırnak Üniversitesi'nde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır?

5. Şırnak Üniversitesi'nde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, enstitü, program ve yıllara göre dağılımı nasıldır?

6. Aynı dönemde Şırnak Üniversitesi'nde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin birimlere ve unvanlara göre dağılımı nasıldır?

7. Şırnak Üniversitesi ile Şırnak İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?

8. Şırnak'ın dağlık coğrafyası, kırsal yerleşim yapısı, sınır kenti olma özelliği ve ulaşım güçlükleri dikkate alınarak engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, barınması ve kampüs içi hareketliliği için özel düzenlemeler yapılmış mıdır?

9. Şırnak Üniversitesi tarafından engelli öğrencilerin ders materyallerine, sınavlara, laboratuvarlara, uygulamalı eğitimlere, staj süreçlerine, uzaktan eğitim altyapılarına ve dijital platformlara erişimi için hangi destekler sağlanmaktadır?

10. Şırnak Üniversitesi'nin sağlık, eğitim, sosyal bilimler, turizm, spor, meslek yüksekokulları ve ilgili akademik birimleri tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, psikososyal destek süreçlerini, toplumsal katılımını ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik hangi çalışmalar yürütülmüştür?

11. Şırnak'ın yerel kalkınma dinamikleri dikkate alınarak engelli bireylerin sınır ticareti, lojistik, turizm, tarım, hayvancılık, enerji, madencilik, el sanatları, dijital beceriler, kamu hizmetleri ve hizmet sektörlerinde beceri kazanmasına yönelik özel bir çalışma yürütülmüş müdür?

12. Şırnak Üniversitesi tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı, işveren iş birliği veya mezun izleme modeli geliştirilmiş midir?

13. Şırnak Üniversitesi tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmust, Avrupa Birliği fonları, Birleşmiş Milletler programları, kalkınma ajansı destekleri veya benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları, bütçeleri, ortakları ve çıktıları nelerdir?

14. Şırnak Üniversitesi ile Şırnak Belediyesi, ilçe belediyeleri, kaymakamlıklar, Alle ve Sosyal Hizmetler il Müdürlüğü, il Sağlık Müdürlüğü, IŞKUR, meslek odaları, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında 2020-2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir?

15. Şırnak Üniversitesi'nde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları, kütüphane hizmetleri, başvuru sistemleri ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur?

16. Şırnak'ın ilçelerinden ve kırsal mahallelerinden gelen engelli öğrencilerin ulaşım, barınma, kampüs içi hareketlilik, yemekhane, sağlık hizmetleri, sosyal-kültürel etkinlikler ve akademik destek hizmetlerine erişiminde tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

17. 2020-2026 yılları arasında Şırnak Üniversitesi'ne veya Bakanlığınıza CİMER üzerinden iletilen ve engelli bireylerle ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu başlıklarına göre dağılımı nasıldır?

18. Şırnak ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı, sosyal yaşama dahil olması ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?

19. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Milli Eğitim Bakanlığı'nın Şırnak Üniversitesi, Şırnak II Milli Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, meslek odaları ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?