Rusya-Ukrayna savaşı sebebiyle Karadeniz'deki seyrüsefer güvenliğinde yaşanan sorunlara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Sayın Abdulkadir URALOGLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Rusya-Ukrayna savaşıyla birlikte Karadeniz, yalnızca askeri değil ticari deniz taşımacılığı açısından da yüksek riskli bir bölge haline gelmiştir. Son olarak Türkiye bağlantılı Nadezhda isimli ticaret gemisi saldırıya uğramıştır. Geminin, Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) üzerinden Türk bağlantısını açıkça yayınlamasına rağmen hedef olması, bölgede faaliyet gösteren Türk bayraklı ve Türkiye bağlantılı gemilerin güvenliğine ilişkin ciddi soru işaretleri doğurmuştur.

Bundan önce de Karadeniz'de Türk bayraklı veya Türkiye bağlantılı ticaret gemilerine yönelik saldırılar, IHA isabetleri, yakın patlamalar ve mürettebatın yaralandığı olaylar yaşanmış; bazı olaylarda Türk denizciler hayatını kaybetmiş veya yaralanmıştır. Uzman değerlendirmeleri, sivil ticaret gemilerinin giderek çatışmanın doğrudan hedefi haline geldiğini ve Karadeniz'de deniz emniyetinin önemli ölçüde zayıfladığını ortaya koymaktadır.

Türkiye'nin deniz ticaretinin önemli bir bölümü Karadeniz üzerinden yürütülmektedir. Bu nedenle ticaret gemilerimizin ve denizcilerimizin güvenliği yalnızca şirketleri değil, ülkemizin dış ticaretini, enerji arzını ve milli güvenliğini de doğrudan ilgilendirmektedir. Ancak yaşanan saldırıların ardından kamuoyuna yapılan açıklamaların sınırlı kalması, gemilere yönelik risk analizlerinin nasıl yürütüldüğü, kriz yönetim planlarının bulunup bulunmadığı ve Türk denizcilerinin korunmasına yönelik hangi tedbirlerin uygulandığı konusunda ciddi belirsizlikler bulunmaktadır. Bu çerçevede;

SORULAR

1. Rusya-Ukrayna savaşının başlandığından önergenin yanıtlandığı tarihe kadar olan dönemde Karadeniz'de Türk bayraklı veya Türkiye bağlantılı kaç ticaret gemisi saldırıya uğramış, zarar görmüş ya da çatışmalardan etkilenmiştir? Bu olayların tarihleri, yerleri ve sonuçları nelerdir?

2. Artış gösteren saldırı ve provokasyonlar karşısında, hava sahamıza yönelik (IHA sızmaları vb.) ve ticaret gemilerimizin güvenliğine ilişkin alınan önlemler nelerdir?

3. Bu saldırılarda kaç Türk denizcisi hayatını kaybetmiş, kaç denizci yaralanmış veya tahliye edilmek zorunda kalmıştır?

4. Saldırıya uğrayan gemilerin mürettebatı ve ailelerine psikolojik, hukuki ve maddi destek sağlanmakta mıdır? Sağlanıyorsa kapsamı nedir?

5. Bakanlığınızın Karadeniz'de faaliyet gösteren Türk bayraklı ve Türkiye bağlantılı ticaret gemilerinin ve gemi mürettebatının güvenliğinin can ve mal güvenliğini korumak adına uyguladığı sistem ya da sistemler nelerdir?

6. Son saldırının ardından Karadeniz'deki Türk ticaret filosunun güvenliği için alınan ilave tedbirler nelerdir?

7. Son saldırının ardından Rusya Federasyonu ve Ukrayna nezdinde ulaştırma ve denizcilik makamlarıyla herhangi bir resmi temas kurulmuş mudur? Kurulmuş ise içeriği ve hayata geçirilen önlemler nelerdir?

8. Deniz Kuvvetleri Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı arasında Karadeniz' deki Türk ticaret gemilerinin güvenliğine ilişkin ortak bir kriz koordinasyon mekanizması bulunmakta mıdır?

9. Karadeniz'de seyreden Türk gemilerinin anlık takibi hangi sistemlerle yapılmaktadır?

10. Riskli bölgelerde seyreden gemilere özel güvenlik protokolleri uygulanmakta mıdır?

11. Savaşın başlangıcından günümüze dek Karadeniz'deki güvenlik riskleri nedeniyle Türk bayraklı veya Türkiye bağlantılı gemilere kaç seyir rotası değişikliği tavsiye edilmiş ya da uygulanmıştır?

12. Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası denizcilik mekanizmaları kapsamında, Karadeniz' de sivil ticaret gemilerinin korunmasına yönelik bir diplomatik girişim olmuş mudur? Olmamış ise böyle bir girişim planlanmakta mıdır?

13. Bakanlığınız, Karadeniz'de faaliyet gösteren Türk bayraklı veya Türkiye bağlantılı gemilerin güvenliğini artırmak amacıyla yeni bir Ulusal Deniz Ticaret Güvenliği Eylem Planı hazırlamayı düşünmekte midir?