2020'den bu yana Kafkas Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 17 Ağustos 2026 tarihinde 7/47945 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 21 Eylül 2026).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “2020'den bu yana Kafkas Üniversitesi tarafından engelli bireylere yönelik gerçekleştirilen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/47945, 17 Ağustos 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-47945-2020-den-bu-yana-kafkas-universitesi-tarafindan-engelli-bireylere-yonelik-gerceklestirilen (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6dadcaa5-853e-428e-8528-01a01510c99a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 35 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Millî Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.
Saygılarımla, Üniversiteler yalnızca akademik bilgi üreten kurumlar değil; bulundukları şehirlerin ekonomik, sosyal, kültürel ve bilimsel potansiyelini toplumsal faydaya dönüştürmesi beklenen kamusal yapılardır. Bu sorumluluğun en önemli başlıklarından biri de engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitime, üretime, istihdama ve sosyal yaşama eşit katılımını sağlayacak çalışmaların geliştirilmesidir.
Kars ili; Türkiye'nin kuzeydoğusunda, Kafkasya'ya açılan konumu, sınır kenti niteliği, tarihî ve kültürel mirası. Ani Ören Yeri başta olmak üzere turizm değerleri, sert iklim koşulları, kırsal yerleşim yapısı, hayvancılık, tarım, peynir üretimi, lojistik, demiryolu ve bölgesel ticaret potansiyeliyle özel öneme sahip illerden biridir. Bu yapı, engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim, sağlık, ulaşım, istihdam, sosyal yaşam ve kamusal hizmetlere erişimini doğrudan etkilemektedir.
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Kars'ta engelli bireylerin yükseköğretime erişimi yalnızca üniversiteye kayıt yaptırabilme meselesi değildir. İlçelerden, beldelerden ve köylerden merkeze ulaşım, sert kış koşullarında kampüse erişim, kampüs içi hareketlilik, barınma, yemekhane, sağlık hizmetlerine erişim, dijital altyapı, ders materyallerinin erişilebilirliği, sınav uyarlamaları, psikososyal destek, sosyal-kültürel etkinliklere katılım, ailelerin bilgilendirilmesi ve mezuniyet sonrası istihdam olanakları birlikte değerlendirilmelidir. Kars gibi coğrafi, iklimsel ve sosyoekonomik koşulları özel bir şehirde, engelli öğrenciler için küçük görülen her erişim eksikliği eğitim hakkının fiilen sınırlanmasına yol açabilir.
Kafkas Üniversitesi; Kars'ın ve bölgenin yükseköğretim kapasitesini güçlendirme potansiyeli olan, genç nüfusun eğitim olanaklarını artıran ve ilin sosyal, ekonomik, kültürel ve bilimsel gelişimine katkı sunması beklenen en önemli kamusal kuramlardan biridir. Üniversitenin tıp, veterinerlik, eğitim, mühendislik, iktisadi ve idari bilimler, fen-edebiyat, sağlık bilimleri, güzel sanatlar, ilahiyat, turizm, meslek yüksekokulları, sosyal bilimler, tarım, hayvancılık, yerel kalkınma ve Kafkasya çalışmaları alanındaki kapasitesi, engelli ve özel gereksinimi! bireylerin eğitime erişimi ve toplumsal yaşama katılımı bakımından özel bir sorumluluk doğurmaktadır. Üniversitenin 'Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi' bulunduğuna dair bilgiler olmasına rağmen bu birimin internet sitesi bulunmamakta/erişim sağlanamamaktadır. Dolayısıyla üniversitede engelli alanında gerçekleştirilen çalışmalara dair faaliyet planları, projeler ve akademik çalışmaların ne olduğu kamuoyu tarafından incelenememektedir.
Kafkas Üniversitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmaları yalnızca kampüs içinde rampa, asansör veya fiziki düzenlemelerle sınırlı kalmamalıdır. Üniversite; Kars'ın sınır kenti olma özelliğini, Kafkasya bağlantısını, sert kış koşullarını, kırsal yerleşim yapısını, hayvancılık ve tarım potansiyelini, turizm ve kültürel miras değerlerini, genç nüfusunu, sosyal destek ihtiyaçlarını ve ilçeler arasındaki ulaşım güçlüklerini dikkate alarak engelli bireylerin mesleki beceri kazanmasına, istihdama hazırlanmasına, sosyal yaşama katılmasına ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesine yönelik somut çalışmalar yürütmelidir.
Kars'ta özellikle engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, eğitim materyallerine erişimi, dijital sistemleri kullanabilmesi, sosyal-kültürel etkinliklere katılımı, spor ve rekreasyon alanlarından yararlanması, staj ve uygulamalı eğitim süreçlerinde desteklenmesi büyük önem taşımaktadır. Üniversitenin tıp fakültesi, sağlık bilimleri ve ilgili birimleri engelli bireylerin sağlık, rehabilitasyon, psikososyal destek ve bağımsız yaşam becerileri bakımından; veterinerlik, ziraat. meslek yüksekokulları ve uygulamalı programları ise yerel üretim, hayvancılık, tarım, gıda, turizm, lojistik ve kamu hizmetleri alanlarında kapsayıcı istihdam modelleri geliştirilmesi bakımından önemli bir potansiyel taşımaktadır.
Ayrıca Kars gibi kamu hizmetlerine erişimde coğrafi, iklimsel ve ulaşım kaynaklı güçlüklerin yaşanabildiği bir ilde, üniversite ile Kars İl Millî Eğitim Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, belediyeler, kaymakamlıklar, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, turizm sektörü, sivil toplum kuruluşları ve engelli demekleri arasında güçlü bir koordinasyon kurulması gerekmektedir. Özel eğitimden yükseköğretime geçiş, rehberlik, aile desteği, sağlık ve rehabilitasyon hizmetleri, mesleki yönlendirme ve istihdam başlıkları ancak kurumlar arası ortak çalışma ile etkili hale gelebilir. Kafkas Üniversitesi'nin engelli bireylere yönelik çalışmalarının şeffaf, ölçülebilir, sürekli ve yerel ihtiyaçlara duyarlı olması gerekmektedir. Bu nedenle Kars ili ve Kafkas Üniversitesi özelinde 2020-2026 döneminde yürütülen çalışmaların kapsamlı biçimde değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda;
SORULAR
Kafkas Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?
Kafkas Üniversitesi'nde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılığıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır?
2020-2026 yılları arasında Kafkas Üniversitesi kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde, fakültelerde, yüksekokullarda, meslek yüksekokullarında, hastanede, kütüphanelerde, laboratuvarlarda, yemekhanelerde, spor alanlarında ve sosyal tesislerde uygulanmıştır?
Aynı dönemde Kafkas Üniversitesi'nde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır?
Kafkas Üniversitesi'nde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, enstitü, program ve yıllara göre dağılımı nasıldır?
Aynı dönemde Kafkas Üniversitesi'nde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin birimlere ve unvanlara göre dağılımı nasıldır?
Kafkas Üniversitesi ile Kars İl Millî Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?
Kars'ın sert kış koşulları, sınır ili olma özelliği, kırsal yerleşim yapısı ve ulaşım güçlükleri dikkate alınarak engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, barınması ve kampüs içi hareketliliği için özel düzenlemeler yapılmış mıdır?
Kafkas Üniversitesi tarafından engelli öğrencilerin ders materyallerine, sınavlara, laboratuvarlara, klinik uygulamalara, staj süreçlerine, uzaktan eğitim altyapılarına ve dijital platformlara erişimi için hangi destekler sağlanmaktadır?
Kafkas Üniversitesi'nin tıp, sağlık bilimleri, eğitim, sosyal bilimler, spor, turizm, veterinerlik, ziraat, meslek yüksekokulları ve ilgili akademik birimleri tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerilerini, psikososyal destek süreçlerini, toplumsal katılımını ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik hangi çalışmalar yürütülmüştür?
Kars'ın yerel kalkınma dinamikleri dikkate alınarak engelli bireylerin hayvancılık, tarım, gıda üretimi, peynircilik, turizm, kültürel miras, lojistik, sınır ticareti, el sanatları, dijital beceriler, kamu hizmetleri ve sosyal hizmet alanlarında beceri kazanmasına yönelik özel bir çalışma yürütülmüş müdür?
Kafkas Üniversitesi tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı, işveren iş birliği veya mezun izleme modeli geliştirilmiş midir?
Kafkas Üniversitesi tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmus+, Avrupa Birliği fonları. Birleşmiş Milletler programları, kalkınma ajansı destekleri veya benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları, bütçeleri, ortakları ve çıktıları nelerdir?
Kafkas Üniversitesi ile Kars Belediyesi, ilçe belediyeleri, kaymakamlıklar. Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, turizm sektörü temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve engelli demekleri arasında 2020-2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir?
Kafkas Üniversitesi'nde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları, kütüphane hizmetleri, başvuru sistemleri ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur?
Kars'ın ilçelerinden ve kırsal mahallelerinden gelen engelli öğrencilerin ulaşım, barınma, kampüs içi hareketlilik, yemekhane, sağlık hizmetleri, sosyal-kültürel etkinlikler ve akademik destek hizmetlerine erişiminde tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?
2020-2026 yılları arasında Kafkas Üniversitesi'ne veya Bakanlığınıza CIMER üzerinden iletilen ve engelli bireylerle ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu başlıklarına göre dağılımı nasıldır?
Kars ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı, sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanması, sosyal yaşama dahil olması ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?
Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Millî Eğitim Bakanlığı'nın Kafkas Üniversitesi, Kars İl Millî Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, turizm sektörü ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 12.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1913354 sayılı yazınız. 7147767
c) 18.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1920057 sayılı yazınız. 7147945 ¢) 27.08.2026 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1926068 sayılı yazınız. Bakanlığımıza Ilgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazılarla iletilen Van Milletvekili Gülderen VARLI'nin 7/47511, Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/47633, 7/47767 ve 7/47945, İzmir Milletvekili Yüksel TAŞKIN'ın 7/47642 ile Tekirdağ Milletvekili Cem AVŞAR'ın 7/47764 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 63694 sayılı konuya ilişkin yazıları Ek'te yer almaktadır.
WIK T.C. 59100% Sayı : E-57802651-610-63694 Konu : Soru Önergeleri-7/47945
b) Kafkas Üniversitesi Rektörlüğünün 04.09.2026 tarihli ve 86736642-929.01-6752 sayılı yazısı. Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOBA tarafından verilen 7/47945 esas sayılı Soru Önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiş olup Kafkas Üniversitesi Rektörlüğünün cevabı ekte sunulmuştur.
Sayı E-86736642-929.01-6752 Konu : 7/47945 Esas Numaralı Yazılı Soru Onergesi
İlgi yazınıza istinaden, Uşak Milletvekili Op. Dr. Ali KARAOGA tarafından Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına sunulan ve Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf TEKIN tarafından yazılı olarak cevaplandırılması talep edilen 7/47945 esas numaralı yazılı soru önergesinde yer alan hususlara ilişkin Üniversitemizden bilgi talep edilmiştir. Söz konusu soru önergesinde yer alan hususlar Universitemizin ilgili akademik ve idari birimleri tarafından incelenmiş, birimlerden temin edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda hazırlanan cevap metni ekte sunulmuştur.
Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim.
7/47945 ESAS NUMARALI YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN KURUMSAL
Söz konusu soru önergesinde yer alan hususlar Universitemizin ilgili akademik ve idari birimleri tarafından incelenmiş; birimlerden temin edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda Universitemiz adına hazırlanan cevap metni aşağıda sunulmuştur.
1. Kafkas Üniversitesi tarafından 2020-2026 yılları arasında engelli ve özel gereksinimli bireylere yönelik gerçekleştirilen faaliyetler, projeler, programlar, etkinlikler ve kurumsal düzenlemeler nelerdir?
Cevap: Üniversitemizde engelli ve özel gereksinimli bireylerin eğitim-öğretim süreçlerine ve sosyal-kültürel yaşama katılımını desteklemek amacıyla Engelli Oğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi, kurul ve komisyonlar oluşturulmuş; akademik birimlerde temsilci/danışmanlar görevlendirilmiştir. Erişilebilirlik eksikliklerinin tespiti ve raporlanması, yemek bursunda öncelik, iletişim grupları, oryantasyon ve farkındalık çalışmaları, sosyal-kültürel ve sanatsal etkinliklere katılım, öğrenci kulübü ve destek mekanizmaları gibi uygulamalar yürütülmüş veya bu uygulamalara ilişkin kararlar alınmıştır. Üniversitemiz YÖK Engelsiz Üniversite Ödülleri kapsamında Mekânda Erişilebilirlik kategorisine başvurmuş; Ağustos 2026'da Türkiye Beyazay Derneği ile Engelsiz Üniversite hedefleri doğrultusunda iş birliği protokolü imzalamıştır. Ayrıca Kars Otizm Derneği ile otizmli bireylerin katıldığı uygulamalı etkinlik gerçekleştirilmiş, Devlet Konservatuvarındaki engelli öğrencilerin üniversite içi ve dışındaki sanatsal etkinliklere aktif katılımı desteklenmiştir. Dede Korkut Eğitim Fakültesinde Engelliler Haftası kapsamında farkındalık programları düzenlenmekte; özel gereksinimli bireylerin toplumsal yaşama katılımını desteklemek amacıyla dernekler ve sivil toplum kuruluşlarıyla gönüllülük ve sosyal sorumluluk faaliyetleri yürütülmektedir.
2. Kafkas Üniversitesi'nde engelli bireylere yönelik koordinasyon hangi birimler aracılğıyla yürütülmektedir? Bu birimlerde görev yapan personel sayısı kaçtır?
Cevap: Engelli öğrencilere yönelik koordinasyon Rektörlüğe bağlı Engelli Öğrenci Danışma ve Koordinasyon Birimi ile ilgili kurul/komisyonlar ve akademik birim temsilcileri/danışmanları aracılığıyla yürütülmektedir, Bazı birimlerde ayrıca Engelliler Destek Komisyonu veya Engelsiz Yaşam Komisyonu bulunmaktadır. Sağlık Bilimleri Fakültesi Engelsiz Yaşam Komisyonunda 9 üye, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Engelliler Destek Komisyonunda 3 öğretim üyesi görev yapmaktadır. Fen-Edebiyat Fakültesi, Sarıkamış Turizm Fakültesi, Devlet Konservatuvarı ve Kars MYO gibi birimlerde birer akademik personel koordinasyon/danışmanlık görevi üstlenmektedir.
3. 2020-2026 yılları arasında Kafkas Üniversitesi kampüslerinde erişilebilirlik kapsamında yapılan fiziki düzenlemeler nelerdir? Bu düzenlemeler hangi yerleşkelerde, fakültelerde, yüksekokullarda,
meslek yüksekokullarında, hastanede, kütüphanelerde, laboratuvarlarda, yemekhanelerde, spor alanlarında ve sosyal tesislerde uygulanmıştır?
Cevap: Üniversite yerleşkelerinde ve akademik birimlerde bina giriş rampaları, engelli asansörleri, erişilebilir tuvalet/lavabolar, geniş kapı açıklıkları, engelli otopark alanları, yönlendirme ve uyarı sistemleri ile görme engellilere yönelik kabartmalı/hissedilebilir uygulamalar bulunmaktadır. Fen-Edebiyat Fakültesinde Braille/kabartmalı ve sesli bilgilendirmeli asansör ile acil yardım çağrı sistemleri; Tıp Fakültesinde hastane, kütüphane ve laboratuvar alanlarında fiziki/altyapı düzenlemeleri; Kütüphanede merdivensiz giriş ve erişilebilir hizmet alanları bulunmaktadır. Bununla birlikte bazı birimlerde rampa eğimleri, sundurma, hissedilebilir yüzeyler ve tarihî binaların üst katlarına erişim gibi geliştirilmesi gereken hususlar tespit edilmiştir. İyileştirmeler teknik ve bütçe imkânları ölçüsünde sürdürülmektedir. Dede Korkut Eğitim Fakültesinde engelli rampaları, asansörlerde kabartma işaretleri ile erişilebilir tuvalet ve lavabo düzenlemeleri yapılmış; erişilebilirlik koşullarının iyileştirilmesine yönelik çalışmaların ihtiyaçlar doğrultusunda sürdürüldüğü bildirilmiştir. Kampüs ve bazı fakülte binalarında görme yetersizliği bulunan bireylerin bağımsız ve güvenli hareketini destekleyen sarı renkli hişsedilebilir yürüme yüzeyleri ve kılavuz izler de bulunmaktadır.
4. Aynı dönemde Kafkas Üniversitesi'nde görme, işitme, ortopedik, zihinsel, nörogelişimsel veya diğer engel gruplarına sahip öğrencilerin eğitime erişimini kolaylaştırmak amacıyla hangi akademik uyarlamalar yapılmıştır?
Cevap: Öğrencilerin bireysel ihtiyaçlarına göre sınavlarda ek süre, ayrı salon, okuyucu/işaretleyici veya gözetmen desteği, uygun formatta soru kâğıdı, sözlü/alternatif değerlendirme, erişilebilir derslik ve laboratuvar düzenlemeleri uygulanabilmektedir. Görme engelli öğrenciler için ayrı sınav salonu ve okuyucu-işaretleyici desteği sağlanmış; tekerlekli sandalye kullanan bir öğrenciye asansör kartı ve özel sıra temin edilmiş; bazı birimlerde derslerin ses kaydıyla takip edilmesine ve uygun ders materyallerinin hazırlanmasına imkân tanınmıştır. Ayrıca öğrencilerin üniversite yaşamına uyumunu destekleyen kısmi zamanlı öğrenci programı gibi uygulamalar da kullanılmıştır. Dede Korkut Eğitim Fakültesinde de öğrencilerin bireysel gereksinimleri doğrultusunda sınavlarda ek süre, yazı puntosunun büyütülmesi, okuyucu desteği ve benzeri ölçme-değerlendirme uyarlamaları uygulanmaktadır.
5. Kafkas Üniversitesi'nde 2020-2026 yılları arasında öğrenim gören engelli öğrenci sayısı kaçtır? Bu öğrencilerin engel gruplarına, fakülte, yüksekokul, meslek yüksekokulu, enstitü, program ve yıllara göre dağılımı nasıldır?
Cevap: Öğrenci İşleri Daire Başkanlığınca OBS'deki öğrenci beyanları esas alınarak hazırlanan mevcut aktif öğrenci verisine göre Üniversitemizde toplam 16 aktif engelli öğrenci bulunmaktadır. Dağılım: Atatürk Sağlık Hizmetleri MYO 1, Dede Korkut Eğitim Fakültesi 1, Devlet Konservatuvarı 1, Fen Bilimleri Enstitüst 1, Fen-Edebiyat Fakültesi 4, Güzel Sanatlar Fakültesi 1, Iktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi 2, İlahiyat Fakültesi 3, Kağızman MYO 1 ve Kars MYO l'dir. Birimlerden gelen dönemsel kayıtlarda ise
• 2020-2026 döneminin tamamına ilişkin farklı sayılar yer alabilmektedir; örneğin IIBF 3 görme ve 1 bedensel engelli olmak üzere 4 öğrencinin, Fen-Edebiyat Fakültesi 4 öğrencinin dönem içinde öğrenim gördüğünü bildirmiştir. Bu nedenle 16 sayısı 2020-2026 dönemi toplamı değil, OBS'deki mevcut aktif öğrenci sayısıdır.
6. Aynı dönemde Kafkas Üniversitesi'nde görev yapan engelli akademik personel ve engelli idari personel sayısı kaçtır? Bu personelin birimlere ve unvanlara göre dağılımı nasıldır? Cevap: Personel Daire Başkanlığı kayıtlarında 15 engelli idari personel ile 22 engelli diğer personel/sürekli işçi yer almaktadır. Akademik birimlerden gelen bilgilerde Veteriner Fakültesinde 2, Mühendislik-Mimarlık Fakültesinde 1 engelli akademik personel; İİBF' de dönem içinde 3 engelli idari personel; Kars MYO'da 2, Susuz MYO'da 1 ve Sosyal Bilimler MYO'da 1 engelli idari personel bulunduğu bildirilmiştir. Üniversite geneli engelli akademik personel toplamı bakımından mevcut belgelerde merkezi ve tek bir toplam verilmemiştir.
7. Kafkas Üniversitesi ile Kars İl Milli Eğitim Müdürlüğü arasında 2020-2026 yılları arasında özel eğitim, kapsayıcı eğitim, rehberlik, engelli öğrencilerin yükseköğretime geçişi ve aile bilgilendirme çalışmaları kapsamında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?
Cevap: Dede Korkut Eğitim Fakültesi tarafından Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlarla yapılan iş birlikleri kapsamında aile eğitimleri gerçekleştirilmiş; özel eğitim anaokulları, Rehberlik ve Araştırma Merkezi (RAM) ve Bilim ve Sanat Merkezi (BİLSEM) ile toplantılar, eğitim faaliyetleri ve çeşitli projeler yürütülmüştür. Ayrıca Özel Eğitim Bölümünün katkılarıyla akademik ve toplumsal etkinlikler gerçekleştirilmiş ve ÜYEK 2026 Kongresi düzenlenmiştir. Diğer bazı akademik birimler ise bu kapsamda birim düzeyinde doğrudan ortak çalışma bulunmadığını bildirmiştir.
8. Kars'ın sert kış koşulları, sınır ili olma özelliği, kırsal yerleşim yapısı ve ulaşım güçlükleri dikkate alınarak engelli öğrencilerin kampüse ulaşımı, barınması ve kampüs içi hareketliliği için özel düzenlemeler yapılmış mıdır?
Cevap: Talepte bulunan engelli öğrencilerin ikamet ettikleri yerden kampüsteki eğitim birimlerine ulaşımı sağlanabilmektedir. Devlet Konservatuvarında öğrenim gören engelli öğrencilerin okula ulaşımı Rektörlükçe tahsis edilen araçla filen sağlanmıştır. Kampüs içi erişimde rampalar ve engelli otopark alanları bulunmakta; kış koşullarında bina girişleri, rampalar ve yürüme yollarının kardan temizlenmesine öncelik verilmektedir. Bununla birlikte yoğun kar, don ve buzlanma nedeniyle bazı rampalarda sundurma ve kaymaz yüzey gibi ilave iyileştirme ihtiyaçları tespit edilmiştir.
9. Engelli öğrencilerin ders materyallerine, sınavlara, laboratuvarlara, klinik uygulamalara, staj süreçlerine, uzaktan eğitim altyapılarına ve dijital platformlara erişimi için hangi destekler sağlanmaktadır?
Cevap: Ders materyalleri OBS, Microsoft Teams ve KAUZEM gibi sistemler üzerinden paylaşılabilmekte; kütüphane elektronik kaynaklarına kampüs içinden ve dışından erişilebilmektedir. Laboratuvar ve uygulamalarda bireysel destek, alternatif değerlendirme ve staj yeri danışmanlığı sağlanabilmektedir. Görme engelli öğrenciler için ayrı sınav salonu, okuyucu ve işaretleyici desteği; ihtiyaç halinde refakatçi/akran öğrenci desteği uygulanmıştır. Bununla birlikte Bilgi İşlem Daire Başkanlığı, engelli öğrencilerin tüm dijital ve akademik alanlarına yönelik özel ve bütünleşik bir teknik destek sisteminin henüz bulunmadığını, erişilebilirliği artırma çalışmalarının sürdüğünü bildirmiştir.
10. İlgili akademik birimler tarafından engelli bireylerin bağımsız yaşam becerileri, psikososyal destek süreçleri, toplumsal katılımı ve eğitim hakkını desteklemeye yönelik hangi çalışmalar yürütülmüştür?
Cevap: Engelli ve özel gereksinimli öğrencilerin toplumsal, sosyal, kültürel ve sanatsal katılımı akademik danışmanlık, ilgili komisyonlar ve etkinlikler aracılığıyla desteklenmektedir. Üniversite düzeyinde psikolojik danışmanlık hizmetlerinden yararlanılabilmekte; bazı birimlerde şehir dışı etkinliklere ulaşım, sosyal-kültürel faaliyetlere katılım ve bireysel destek sağlanmaktadır. Sarıkamış Turizm Fakültesinde otizmli bireylerin katıldığı uygulamalı etkinlik düzenlenmiş; Devlet Könservatuvarında görme engelli öğrencilerin çok sayıda sanatsal etkinlikte aktif rol almaları desteklenmiştir. Kars MYO'da özel gereksinimli bir öğrenci toplumsal uyumunu desteklemek amacıyla kısmi zamanlı öğrenci programına dahil edilmiştir. Dede Korkut Eğitim Fakültesinde özel gereksinimli öğrencilerin eğitim hakları ve toplumsal katılımlarına ilişkin görüş ve ihtiyaçları akademik danışmanlar aracılığıyla belirlenmekte; iletilen hususlar ilgili akademik ve idari birimlere aktarılmakta, çözüm süreçleri takip edilmekte ve gerekli durumlarda birimler arası koordinasyon sağlanmaktadır.
11. Kars'ın yerel kalkınma dinamikleri dikkate alınarak engelli bireylerin hayvancılık, tarım, gıda üretimi, peynircilik, turizm, kültürel miras, lojistik, sınır ticareti, el sanatları, dijital beceriler, kamu hizmetleri ve sosyal hizmet alanlarında beceri kazanmasına yönelik özel bir çalışma yürütülmüş müdür?
Cevap: Kars'ın yerel kalkınma dinamikleriyle doğrudan ilişkili somut çalışma, 221K148 numaralı TÜBİTAK 1001 projesi kapsamında geliştirilmiştir. Öğrenme güçlüğü olan öğrencilere yönelik Üreten Nesiller Kılavuzunda kavılca buğdayı, Kars peynirciliği, arıcılık, kazcılık ve seracılık gibi yerel üretim alanlarına ilişkin modüller yer almış; öğrencilerin girişimcilik, kavramsal anlama, doğa bilinci ve psikolojik dayanıklılıklarının geliştirilmesi hedeflenmiştir. Ayrıca Mühendislik-Mimarlık Fakültesinin gıda üretimi, erişilebilir yapı tasarımı, ergonomi ve yardımcı teknolojiler alanlarında akademik kapasitesi bulunmaktadır.
12. Kafkas Üniversitesi tarafından engelli bireylerin istihdam edilebilirliğini artırmak amacıyla mesleki eğitim, kariyer danışmanlığı, staj, sertifika programı, işveren iş birliği veya mezun izleme modeli geliştirilmiş midir?
Cevap: Üniversitemizde Kariyer Günleri, CV hazırlama eğitimleri, sektör buluşmaları, Yetenek Kapısı üzerinden iş ve staj başvuruları, Mezun Bilgi Formu ve bireysel kariyer danışmanlığı gibi hizmetler yürütülmektedir. Bu hizmetler engelli bireyler için ayrı bir sistem olarak değil, tüm öğrenci ve mezunların erişimine açık biçimde sunulmaktadır. Susuz MYO da kariyer danışmanlığı uygulaması bulunduğunu bildirmiştir. Mevcut birim cevaplarında engelli bireylere özgü ayrı bir istihdam/mezun izleme modeli bildirilmemiştir. Dede Korkut Eğitim Fakültesi ayrıca özel gereksinimli veya engelli mezunların istihdam durumlarının düzenli izlenebilmesi amacıyla birimler arası koordinasyona dayalı kurumsal bir mezun ve iştihdam izleme modelinin geliştirilmesini değerlendirmektedir.
13. Kafkas Üniversitesi tarafından 2020-2026 döneminde engelli bireyler odağında TÜBİTAK, Erasmust, Avrupa Birliği fonları, Birleşmiş Milletler programları, kalkınma ajansı destekleri veya
benzeri ulusal/uluslararası projeler yürütülmüş müdür? Yürütüldüyse bu projelerin konuları, bütçeleri, ortakları ve çıktıları nelerdir?
Cevap: Üniversitemiz tarafından özel gereksinimli bireyler odağında 221K148 numaralı TÜBITAK 1001 projesi yürütülmüştür. 'Öğrenme Güçlüğü Olan Öğrencilere Yönelik Üreten Nesiller Kılavuzunun Tasarlanması, Uygulanması ve Psikolojik Dayanıklılık, Girişimcilik Becerisi, Kavramsal Anlama ve Doğa Bilinci Üzerindeki Etkisinin Değerlendirilmesi' başlıklı projenin bütçesi 1.152.575,79 TL, yürütme süresi 15.05.2022-15.04.2025 tarihleri arasında 35 aydır. Yürütücüsü Doç. Dr. Devrim Erginsoy Osmanoğlu'dur. Proje Fen-Edebiyat Fakültesi Eğitim Bilimleri Bölümü bünyesinde yürütülmüş; MEB Rehberlik ve Araştırma Merkezleri, Dede Korkut Eğitim Fakültesi ve Veteriner Fakültesi başlıca paydaşlar arasında yer almıştır. İhtiyaç analizi, pilot ve asıl uygulama aşamalarında Üreten Nesiller Kılavuzu geliştirilmiş; yerel üretim modülleri ve Üreten Nesiller Şenlikleri uygulanmış; 3. gelişme raporu ve 1 sonuç raporu hazırlanmıştır. Ayrıca Ağustos 2026'da Türkiye Beyazay Derneği ile erişilebilirlik, teknoloji/altyapı, farkındalık ve ortak proje başvurularını kapsayan iş birliği protokolü imzalanmıştır. Dede Korkut Eğitim Fakültesinde özel gereksinimli bireylere yönelik akademik ve toplumsal çalışmaların geliştirilmesi amacıyla TÜBİTAK ve benzeri kurumların destek programlarına proje başvurularının hazırlanması ve proje kapasitesinin artırılması teşvik edilmektedir.
14. Kafkas Üniversitesi ile Kars Belediyesi, ilçe belediyeleri, kaymakamlıklar, Aile ve Sosyal Hizmetler il Müdürlüğü, il Sağlık Müdürlüğü, İŞKUR, meslek odaları, tarım ve hayvancılık örgütleri, turizm sektörü temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve engelli dernekleri arasında 2020- 2026 döneminde yürütülen iş birlikleri nelerdir?
Cevap: Sivil toplum kuruluşlarıyla yürütülen iş birlikleri kapsamında Ağustos 2026'da Türkiye Beyazay Derneği ile Engelsiz Üniversite hedefleri doğrultusunda iş birliği protokolü imzalanmıştır. Sarıkamış Turizm Fakültesi ile Kars Otizm Derneği arasında 2025-2026 bahar döneminde iş birliği yapılarak otizmli öğrencilerin katıldığı etkinlik gerçekleştirilmiştir. Devlet Konservatuvarı öğrencileri de Gençlik Merkezi, Yeşilay Kars Şubesi, Kızılay Kars Şubesi, Kars Kafkas Ath Cirit Spor Kulübü Derneği ve Dede Korkut Özel Eğitim Meslek Okulu tarafından düzenlenen etkinliklere katılmıştır. Mevcut belgeler, soruda sayılan bütün kurumlar bakımından üniversite geneli eksiksiz bir iş birliği envanteri sunmamaktadır. Dede Korkut Eğitim Fakültesi de çeşitli sivil toplum kuruluşlarıyla iş birlikleri yürütmekte; özellikle Dolunay Derneği ile sosyal sorumluluk faaliyetleri ve projeleri gerçekleştirmektedir.
15. Kafkas Üniversitesi'nde dijital erişilebilirlik bakımından web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları, kütüphane hizmetleri, başvuru sistemleri ve kurumsal dijital platformlar engelli bireylerin kullanımına uygun mudur?
Cevap: Üniversitenin web siteleri, öğrenci bilgi sistemleri, uzaktan eğitim altyapıları ve diğer kurumsal dijital platformlarında erişilebilirliğin geliştirilmesine yönelik çalışmalar sürmektedir. Bilgi İşlem Daire Başkanlığı mevcut durumda tüm dijital sistemlerde tam erişilebilirliğin sağlanmadığını bildirmiştir. Kütüphane elektronik kaynaklarına kampüs içinden ve dışından erişim mümkündür. Sarıkamış Turizm
• Fakliltesi de dijital platformların erişilebilirliğini 'kısmen uygun' olarak değerlendirmiştir.
16. Kars'ın ilçelerinden ve kırsal mahallelerinden gelen engelli öğrencilerin ulaşım, barınma, kampüs içi hareketlilik, yemekhane, sağlık hizmetleri, sosyal-kültürel etkinlikler ve akademik destek hizmetlerine erişiminde tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?
Cevap: Başlıca sorunlar; ilçe ve kırsal mahallelerden kampüse ulaşımın uzun ve maliyetli olması, sert kış koşullarının ulaşım ve fiziksel erişimi zorlaştırması, erişilebilir barınma ve kampüs içi bağımsız hareket imkânlarının sınırlılığı, bazı bina/dersliklerin tam erişilebilir olmaması, toplu taşıma ve yönlendirmelerde sesli/Braille sistemlerinin yetersizliği, bazı akademik ve sosyal hizmetlere erişim güçlükleri ile bireyselleştirilmiş destek ihtiyacıdır. Kars'ta görme engelli bireylerin bağımsız yaşam ve üniversiteye uyum süreçlerini destekleyecek rehabilitasyon merkezi bulunmaması da birim geri bildirimlerinde önemli ihtiyaç olarak belirtilmiştir. Dede Korkut Eğitim Fakültesi, özel gereksinimli bireylerin kütüphane, yemekhane, barınma, akademik destek ve sosyal-kültürel etkinliklere erişimlerini güçlendirmeye yönelik çalışmaların sürdüğünü; kampüs içi ulaşım araçları ve güzergâhları ile bina, ortak kullanım, yemekhane ve sosyal alanlara bağımsız ve güvenli erişimin geliştirilmesine öncelik verildiğini bildirmiştir.
17. 2020-2026 yılları arasında Kafkas Üniversitesi'ne veya Bakanlığınıza CİMER üzerinden iletilen ve engelli bireylerle ilgili başvuru sayısı kaçtır? Bu başvuruların konu başlıklarına göre dağılımı nasıldır?
Cevap: Mevcut birim cevaplarında İİBF, İlahiyat Fakültesi, Mühendislik-Mimarlık Fakültesi, Susuz MYO ve Sarıkamış Turizm Fakültesi bakımından 2020-2026 döneminde engelli bireylerle ilgili CİMER başvurusu bulunmadığı bildirilmiştir. Ancak mevcut belgelerde Üniversite geneli CİMER başvuru sayısı ve konu başlıklarına göre dağılımını veren merkezi bir kayıt yer almamaktadır. Bu nedenle üniversite geneli kesin toplam mevcut birim cevaplarından üretilememektedir.
18. Kars ili özelinde engelli ve özel gereksinimli bireylerin yükseköğretime erişimi, kampüs yaşamına katılımı, mezuniyet sonrası istihdamı, sağlık ve rehabilitasyon hizmetlerinden yararlanması, sosyal yaşama dahil olması ve bağımsız yaşam becerilerinin güçlendirilmesi bakımından tespit edilen başlıca sorunlar nelerdir?
Cevap: Kars ili özelinde öne çıkan sorunlar; sert iklim ve kırsal yerleşim yapısına bağlı ulaşım güçlükleri, fiziksel ve dijital erişilebilirlik eksiklikleri, toplu taşıma ve yönlendirmelerde sesli/Braille sistemlerinin yetersizliği, bazı eğitim/uygulama alanlarının tam erişilebilir olmaması, yardımcı teknoloji ve erişilebilir materyal ihtiyacı, mezuniyet sonrası istihdam olanaklarının sınırlılığı, sağlık-rehabilitasyon ve psikososyal destek hizmetlerine erişim güçlükleri ile bağımsız yaşam becerilerinin desteklenmesi ihtiyacıdır. Kars'ta görme engellilere yönelik rehabilitasyon merkezi eksikliği ve bazı tarihî binalardaki yapısal erişim kısıtları ayrıca bildirilmiştir. Özel beslenme gereksinimi bulunan öğrenciler için uygun yemek seçeneklerinin geliştirilmesine ihtiyaç olduğu da birim geri bildirimlerinde yer almıştır. Dede Korkut Eğitim Fakültesi, engellilik ve erişilebilirlik hizmetlerinin geliştirilmesinde kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler ve sıvı, toplum kuruluşları arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi; haklar ve başvuru mekanizmaları konusunda bilgilendirme yapılması ve toplumsal yaşam ile istihdama katılımı destekleyen projelerin ayayglrıiaştırılması gereğini vurgulamıştır.
19. Bu sorunların çözümüne yönelik olarak Millî Eğitim Bakanlığı'nın Kafkas Üniversitesi, Kars İl Milli Eğitim Müdürlüğü, yerel yönetimler, kamu kurumları, meslek odaları, tarım ve hayvancılık
örgütleri, turizm sektörü ve sivil toplum kuruluşlarıyla birlikte yürüttüğü veya 2026 ve sonrası için planladığı özel bir çalışma, program veya strateji belgesi bulunmakta mıdır?
Cevap: Üniversitenin 2023-2027 Stratejik Planında dezavantajlı gruplar dahil toplumun ihtiyaçlarına cevap veren toplumsal katkı faaliyetlerine yer verildiği bildirilmiştir. Bazı akademik birimler Engelsiz Eğitim Koordinatörü görevlendirmelerinin tamamlanması, erişilebilirlik konulu bitirme ve lisansüstü tezlerin teşvik edilmesi ve mevcut fiziki/dijital erişilebilirlik uygulamalarının geliştirilmesi yönünde çalışmalar planlamaktadır. Dede Korkut Eğitim Fakültesi, Kafkas Üniversitesi ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı kurumlar arasında özel gereksinimli bireylere yönelik çeşitli iş birlikleri ve faaliyetler yürütüldüğünü; bu çalışmaların düzenli, bütüncül ve sürdürülebilir biçimde devam ettirilmesi amacıyla paydaşların katılımıyla kapsamlı bir yerel çalışma programı oluşturulmasının değerlendirildiğini bildirmiştir. Bununla birlikte mevcut birim cevaplarında, soruda sayılan tüm dış paydaşları kapsayan ve kesinleşmiş tek bir ortak strateji belgesine ilişkin bilgi bulunmamaktadır.
Yusuf YEKINMilli Eğitim Bakanı