Yaş üzüm üreticilerinin sorunlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Türkiye'nin birçok bölgesinde yetiştirilen yaş üzüm, üreticisi açısından giderek daha yüksek maliyetli ve düşük gelirli bir ürüne dönüşmektedir. Üreticiler; mazot, gübre, ilaç, sulama, işçilik, budama, hasat ve taşıma maliyetlerindeki artışlara karşın ürünlerini maliyetlerinin çok altında fiyatlarla satmak zorunda kaldıklarını ifade etmektedir.

Geçtiğimiz yıl yaş üzüm için 16-17 lira seviyelerinde fiyatların konuşulduğu, bu yıl ise bazı bölgelerde üreticiye kilogram başına yaklaşık 11 lira seviyesinde fiyat teklif edildiği belirtilmektedir. Aynı dönemde tarımsal üretimin temel girdilerinden mazot fiyatında yaşanan ciddi artış, üzüm üreticisinin maliyet yükünü daha da ağırlaştırmıştır.

Üretici açısından fiyatların maliyetleri karşılamadığı bir ortamda bağcılığın sürdürülebilirliği ciddi biçimde tehlikeye girmektedir. Üreticinin ürününü hasat etmeden önce maliyetini ve elde edeceği geliri öngörememesi, tarımsal planlamadaki eksiklikleri de ortaya koymaktadır.

Bu kapsamda;

SORULAR

1. Türkiye genelinde 2025 ve 2026 yıllarında yaş üzümün kilogram başına ortalama üretim maliyeti ne kadardır? Bu maliyet hangi girdiler dikkate alınarak hesaplanmaktadır?

2. 2025 yılında yaş üzüm için üreticiye ödenen ortalama kilogram fiyatı ile 2026 yılında üreticiye teklif edilen ortalama kilogram fiyatı ne kadardır?

3. Yaş üzüm üreticisinin artan girdi maliyetleri karşısında zarar etmemesi için Bakanlığınız tarafından belirlenmiş bir maliyet ve üretici kâr marjı esaslı taban fiyat uygulaması bulunmakta mıdır?

4. 2026yılı yaş üzüm hasat döneminde üreticinin emeğinin karşılığını alabilmesi amacıyla herhangi bir alım, fiyat desteği veya müdahale uygulaması planlanmakta mıdır?

5. Üzüm üreticilerinin mazot, gübre, zirai ilaç, sulama ve işçilik giderlerindeki artışlarını karşılayabilmeleri amacıyla kilogram veya dekar bazında ilave bir destek verilmesi gündeminizde midir?

6. Türkiye genelinde üzüm üreticilerinin borçluluk durumu ve tarımsal kredi geri ödeme sorunlarına ilişkin Bakanlığınızın güncel bir çalışması bulunmakta mıdır?

7. Üzüm üreticisinin ürününü hasat döneminde düşük fiyata satmak zorunda kalmasını önlemek amacıyla TMO veya başka bir kamu kuruluşu aracılığıyla yaş ya da kurutmalık üzüm alımı yapılması planlanmakta mıdır?

8. Üreticinin bir sonraki üretim sezonunda bağını sürdürebilmesi için üzüm özelinde yeni bir destekleme programı hazırlanacak mıdır?

9. Üzüm üreticisinin üretim maliyetlerinin altında fiyatla ürün satmasının önüne geçmek ve üreticiyi tüccar karşısında korumak amacıyla Bakanlığınızca hangi somut tedbirler alınacaktır?

10. Üzüm üreticisinin üretimden kopmasını ve bağ alanlarının azâlmsisıni- önlemeye yönelik uzun vadeli bir ulusal bağcılık politikası hazırlanmakta mıdır?