Gıda ürünlerinde tağşiş yapan şirketlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ncı maddesi gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Vatandaş satın aldığı balın gerçekten bal, zeytinyağının gerçekten zeytinyağı, kıymanın gerçekten kendisine söylenen etten üretildiğinden emin olabilmelidir.

Gıda güvenliği Devletin Vatandaşına bırakabileceği bir "dikkatli alışveriş yapma" meselesi değildir.

Gerekçenin tamamını göster (13 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Vatandaş laboratuvar değildir.

Bir ürünün içine ne katıldığını market rafında anlayamaz.

Devlet denetlemek zorundadır.

Tarım ve Orman Bakanlığının kendi verilerine göre 2025 yılında yapılan analizlerde 121 ürünün insan sağlığını tehlikeye düşürecek nitelikte olduğu, 1.208 üründe ise taklit veya tağşiş yapıldığı tespit edilmiştir.

Daha vahimi, Bakanlığın resmî sayfasında bazı firmaların kamuoyuna birden fazla kez açıklanmalarına rağmen taklit ve tağşiş yapmaya devam ettiklerinin görüldüğü açıkça ifade edilmektedir.

İşte sorgulanması gereken nokta tam olarak budur.

Bir işletme Vatandaşı bir kez kandırır, yakalanır.

İkinci kez kandırır, yine yakalanır.

Üçüncü kez aynı işi yapabiliyorsa artık yalnızca o işletmeyi değil, uygulanan yaptırımın caydırıcılığını da sorgulamak gerekir.

Gıda sahteciliği ticari uyanıklık değildir.

Vatandaşın sağlığı üzerinden para kazanmaktır.

Ürüne başka madde karıştırıp etikette başka şey yazmak yalnızca ekonomik dolandırıcılık değil, toplum sağlığını hedef alan ağır bir fiildir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. 2023, 2024, 2025 ve 2026 yıllarında yapılan toplam gıda denetimi sayısı kaçtır? 2) Bu denetimlerde alınan numune sayısı kaçtır?

2. Mevzuata aykırılık tespit edilen ürün sayısı yıllar itibarıyla kaçtır? 4) Taklit veya tağşiş tespit edilen ürün sayısı kaçtır?

3. İnsan sağlığını doğrudan tehlikeye düşürdüğü belirlenen ürün sayısı kaçtır? 6) Bu ürünleri üreten toplam firma sayısı kaçtır?

4. Birden fazla kez taklit veya tağşiş listesine giren firma sayısı kaçtır? 8) Uç veya daha fazla kez listeye giren firma bulunmakta mıdır?

5. Bulunmakta ise sayısı kaçtır?

6. Aynı fiili tekrar tekrar gerçekleştiren işletmeler neden faaliyetine devam edebilmektedir? 11) Tekrarlanan taklit-tağşiş vakalarında işletmenin faaliyet izninin tamamen iptal edilmesi planlanmakta mıdır?

7. Gıda sektöründen sürekli men cezası uygulanan kişi veya işletme sayısı kaçtır? 13) Cumhuriyet savcılıklarına yapılan suç duyurusu sayısı kaçtır?

8. Bu suç duyurularının kaçının mahkûmiyetle sonuçlandığı takip edilmekte midir? 15) Taklit ve tağşişin en yoğun görüldüğü ilk 10 ürün grubu hangileridir? 16) Zeytinyağında tespit edilen uygunsuz ürün sayısı kaçtır?

9. Et ve et ürünlerindeki uygunsuzluk sayısı kaçtır?

10. Bal ürünlerinde kaç uygunsuzluk tespit edilmiştir?

11. Süt ve süt ürünlerinde kaç uygunsuzluk belirlenmiştir?

12. Baharat ve bitkisel ürünlerde ilaç etken maddesi tespit edilen ürün sayısı kaçtır? 21) Çocukların yoğun tükettiği ürünlere yönelik ayrı bir risk denetim programı bulunmakta mıdır? 22) Okul kantinlerinde 2026 yılında kaç denetim yapılmıştır?

13. Okul kantinlerinde insan sağlığını tehlikeye düşüren kaç ürün tespit edilmiştir? 24) Toplu yemek şirketleri kaç kez denetlenmiştir?

14. Hastane, okul, yurt ve askerî birliklere yemek sağlayan firmalara yönelik denetimler daha sık yapılmakta mıdır?

15. Zehirlenme vakasına karışan yemek şirketlerinden kaçı daha önce mevzuata aykırılık nedeniyle ceza almıştır?

16. İşletmenin geçmiş denetim ve ceza bilgilerinin Vatandaş tarafından karekodla görülmesi sağlanacak mıdır?

17. Bakanlığın Mart 2026'da devreye aldığı Güvenilir Gıda uygulamasında işletmelerin son denetim tarihi ve taklit-tağşiş listeleri görülebilmektedir. Vatandaşın işletmenin bütün ihlal geçmişini de görebilmesi sağlanacak mıdır?

18. Gıda denetçisi sayısı kaçtır?

19. Bir denetçiye ortalama kaç işletme düşmektedir?

20. Habersiz denetimlerin toplam denetimler içindeki oranı nedir?

21. Aynı işletmeyi sürekli aynı personelin denetlemesini engelleyen rotasyon sistemi bulunmakta mıdır?

22. Gıda denetimlerinde yaka kamerası uygulamasının Ülke çapında ne zaman tamamlanması hedeflenmektedir? Bakanlık Mayıs 2026'da bu uygulamaya geçileceğini açıklamıştır. 34) Gıda sahtekârlığından elde edilen kazancın uygulanan cezadan fazla olmasını engelleyecek ciro esaslı yaptırım uygulanacak mıdır?

23. Tüketicinin sağlığını tehlikeye atan işletmelerin isimlerinin yalnızca internet listesinde değil satış noktasında da görünür şekilde ilan edilmesi değerlendirilecek midir? 36) Bakanlığınızın hedefi daha fazla sahte ürün yakalamak mı, gıda sahteciliğini ekonomik olarak yapılamaz hâle getirmek midir?