Sağlık sorunları olan ve infaz sürelerini tamamlayan bazı mahkumların tahliye edilmediği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki soruların Adalet Bakanı Sayın Akın GÜRLEK tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM içtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak

Kamuran TANHAN Mardin Milletvekili yanıtlanmasını arz ederim.

Ceza infaz kurumlarında 1 Ocak 2021 tarihinde yürürlüğe giren İdare ve Gözlem Kurullarının (İGK) iyi hal değerlendirmeleri, mahpusların şartlı tahliye haklarını engelleyen ve hukuki belirlilik ilkesini ortadan kaldıran idari bir cezalandırma mekanizmasına dönüşmüştür. Mahkemelerin yerine geçerek yargısal yetki kullanan ve paralel bir mahkeme gibi hareket eden bu kurullar; soyut, sübjektif ve hukuki dayanaktan yoksun kararlarla onlarca yıllık mahpusların tahliyelerini keyfi biçimde ertelemektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Son olarak kamuoyuna ve basına yansıyan bilgilere göre; Sincan 2 No'lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde tutulan ve 32 yıldır cezaevinde bulunan hasta mahpus Hüseyin Bilecan'ın tahliyesi, daha önce üç kez "pişmanlık" dayatması gerekçesiyle ertelenmiş; Kurul tarafından verilen son kararla tahliyesi 3 ay daha ertelenerek bir sonraki değerlendirme tarihi 24 Aralık 2026 olarak belirlenmiştir.

Yozgat 2 No'lu T Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 30 yıllık hasta mahpus Selim Acar'ın infazını tamamlamış olmasına rağmen şartlı tahliyesi İdare ve Gözlem Kurulu kararıyla ikinci kez engellenmiş, tahliyesi 6 ay ertelenerek değerlendirme tarihi 23 Mart 2027'ye bırakılmıştır.

Ağır sağlık sorunları bulunan ve infaz sürelerini tamamlayan mahpusların; idari kurulların keyfi mülakatları, "pişmanlık" dayatmaları ve soyut gerekçeleriyle cezaevinde tutulmaya devam ettirilmesi, hem yaşam ve sağlık hakkını hem de Anayasa ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ile güvence altına alınan kişi özgürlüğü ve güvenliği hakkı, ile işkence ve kötü muamele yasağını açıkça ihlal etmektedir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Sincan 2 No'lu F Tipi Yüksek Güvenlikli Cezaevi'nde 32 yıldır tutulan hasta mahpus Hüseyin Bilecan'ın tahliyesinin dördüncü kez ertelenmesinin somut, hukuki ve fiili gerekçesi nedir? Kurulun ret kararında hangi disiplin veya infaz kriterleri esas alınmıştır?

2. Hüseyin Bilecan'a yöneltilen "pişmanlık" dayatmasının yasal mevzuattaki dayanağı nedir? Düşünce ve kanaat hürriyetine aykırı olan bu tür zorlamalar hakkında Bakanlığınızca başlatılmış idari bir inceleme veya soruşturma bulunmakta mıdır?

3. Yozgat 2 No'lu T Tipi Kapalı Cezaevi'nde bulunan 30 yıllık hasta mahpus Selim Acar'ın tahliyesinin ikinci kez ve 6 ay gibi uzun bir süreyle ertelenerek bir sonraki değerlendirmenin 23 Mart 2027'ye bırakılmasının somut, hukuki ve fiili gerekçesi nedir? Kurulun ret kararında hangi disiplin veya infaz kriterleri esas alınmıştır?

4. İleri derecede sağlık sorunları bulunan Hüseyin Bilecan ve Selim Acar'ın cezaevi koşullarında tedavilerinin aksaması ve tahliyelerinin ertelenmesi nedeniyle sağlık durumlarının kötüleşmesi hususunda Bakanlığınızın yürüttüğü bir sağlık ve sevk takibi var mıdır? Adli Tıp Kurumu raporları ve tam teşekküllü hastane raporları bu değerlendirmelerde neden dikkate alınmamaktadır?

5. İdare ve Gözlem Kurullarının yargı mercii gibi hareket ederek mahpusların niyetlerini, siyasi kanaatlerini ve vicdani tutumlarını sorgulayan kararlar alması Bakanlığınızın denetim ve teftiş mekanizmaları kapsamında incelenmekte midir?

6. İlgili yönetmeliğin yürürlüğe girdiği 1 Ocak 2021 tarihinden bu yana Türkiye genelindeki cezaevlerinde:

   a) Şartlı tahliye hakkı kazandığı halde İdare ve Gözlem Kurulları tarafından tahliyesi ertelenen toplam mahpus sayısı kaçtır?

   b) Tahliyesi ertelenen mahpuslardan kaçı "hasta mahpus" statüsündedir?

   c) 30 yıl ve üzeri infaz süresini tamamlamış olup tahliyesi İGK kararlarıyla ertelenen mahpus sayısı kaçtır?

7. Ulusal ve uluslararası hukuk ilkeleriyle çelişen, keyfi uygulamalara zemin hazırlayan İdare ve Gözlem Kurullarının yapısı ve yetkilerine dair İnfaz Kanunu ve ilgili yönetmelikte bir değişiklik yapılması planlanmakta mıdır?