Kocaeli'de bulunan bir fabrikada işçilerin enflasyon farklarının ödenmediği ve ücretlerinin geciktirildiği iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Kocaeli'de faaliyet gösteren, Kanık Şirketler Grubu'na bağlı Özka Lastik fabrikasında işverenin, Lastik-İş Sendikası ile 2025 yılında imzaladığı toplu iş sözleşmesinden (TİS) doğan yükümlülüklerini yerine getirmediği, işçilerin enflasyon farklarının ödenmediği, ücretlerinin geciktirildiği ve işçilerin işten çıkarma tehditleriyle karşı karşıya bırakıldığı kamuoyuna yansımıştır.

14 Ekim 2026 tarihinde Evrensel gazetesinde - yayımlanan habere göre, 2025 yılında imzalanan toplu iş sözleşmesi uyarınca işçi ücretlerine ilk altı ay yüzde 45, ikinci altı ay enflasyon oranında, üçüncü altı ay enflasyon artı 1 puan, dördüncü altı ay ise yeniden enflasyon oranında zam yapılması kararlaştırılmıştır. Ancak patronun, sözleşmede belirlenen ücret artışlarını uygulamadığı, geçmiş dönemlere ait TİS farklarını aylarca geciktirerek parça parça ödediği ve sonraki dönemlere ilişkin enflasyon farklarını ödememekte direndiği belirtilmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

İşçilerin açıklamalarına göre, Ocak 2026'dan bu yana ücretler zamanında ve eksiksiz ödenmemekte, ikramiyelerin yatırıldığı aylarda maaş ödemeleri geciktirilmekte, toplu iş sözleşmesinden doğan ücret farkları işçi başına 10 ila 15 bin liraya ulaşmaktadır.

Özka Lastik patronunun, toplu iş sözleşmesinde bulunmayan yeni koşullar ileri sürerek günlük 180 ton üretim gerçekleştirilmesi hâlinde enflasyon farkı yerine yalnızca yüzde 5 oranında artış yapmayı önerdiği de iddialar arasındadır. Böylece işçilerin toplu pazarlıkla kazandıkları ücret haklarının, işveren tarafından tek taraflı olarak üretim hedeflerine bağlanmak istendiği anlaşılmaktadır.

Diğer yandan işçilerin sözleşmeden doğan haklarının ödenmesini talep etmeleri karşısında, işverenin Özka 2 fabrikasını kapatacağı yönünde tehditlerde bulunduğu, buna karşın aynı fabrikada yeni makinelerin kurulduğu ve üretim yatırımlarının sürdüğü işçiler tarafından ifade edilmektedir.

Özka Lastik'te 2025 yılında yürütülen toplu sözleşme görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine işçiler greve çıkmaya hazırlanırken, sözleşmenin greve saatler kala imzalanması işçilerin tepkisine neden olmuş; işçiler üç vardiya hâlinde üretimi durdurarak 32 saat süren bir eylem gerçekleştirmiştir. Sözleşmenin imzalanmasının ardından 100'den fazla işçinin işten çıkarıldığı belirtilmektedir. Bugün de işçilerin sözleşme hükümlerinin uygulanması talebiyle gerçekleştirdikleri eylemlerde amirler tarafından tehdit edildikleri ileri sürülmektedir.

Fabrikada çalışan işçilerin özel sağlık sigortasından yararlanamadıkları, bu durumun kendilerine önceden bildirilmediği ve ancak sağlık kuruluşlarına başvurduklarında sigorta kapsamı dışında bırakıldıklarını öğrendikleri yönünde de iddialar bulunmaktadır.

Ayrıca fabrikada yaklaşık 150'si Hindistan vatandaşı olmak üzere Suriye ve Afganistan'dan gelen toplam 200 civarında göçmen işçinin çalıştırıldığı, bu işçilere yaklaşık 30 bin TL ücret ödendiği, çalışma izinleri ve sosyal güvenlik kayıtlarının durumunun ise işçiler tarafından bilinmediği ifade edilmektedir.

Anayasa'nın 49'uncu maddesi devletin çalışanları koruma yükümlülüğünü, 51'inci maddesi sendika hakkını, 53'üncü maddesi ise toplu iş sözleşmesi hakkını güvence altına almaktadır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uyarınca, toplu iş sözleşmesiyle belirlenen ücret ve diğer çalışma koşullarının uygulanması, ücretlerin zamanında ve eksiksiz ödenmesi ve işçilerin sendikal haklarının korunması gerekmektedir.

İşçilerin toplu iş sözleşmesiyle kazanılmış haklarının işveren tarafından tek taraflı biçimde uygulanmaması, ücretlerin geciktirilmesi ve haklarını talep eden işçilerin işten çıkarma tehditleriyle karşılaşması, yalnızca Özka Lastik işçilerinin değil, toplu iş sözleşmesi kapsamındaki bütün işçilerin haklarının korunması açısından ciddi bir sorun oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Özka Lastik patronunun 2025 yılında imzalanan toplu İş sözleşmesinde belirlenen enflasyon farklarını ve ücret artışlarını uygulamadığı iddiaları Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Bu durumla ilgili herhangi bir inceleme veya denetim başlatılmış mıdır? Başlatılmadıysa gerekçesi nedir?

2. Özka Lastik'te 2025 yılından bu yana toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ücret farkları, enflasyon artışları ve diğer parasal haklar nedeniyle alacaklı durumda bulunan işçi sayısı kaçtır? İşçilerin ödenmeyen toplam alacak tutarı ne kadardır? Bu alacakların eksiksiz ve gecikme nedeniyle doğan yasal haklarıyla birlikte ödenmesi için Bakanlığınız hangi adımları atacaktır?

3. Özka Lastik patronu, toplu iş sözleşmesinde belirlenen enflasyon artışlarını uygulamak yerine günlük 180 ton üretim koşulu ileri sürerek ücret artışını yüzde 9 ile sınırlandırmak istediği iddiaları doğru mudur? Patronun, imzalanmış toplu iş sözleşmesi hükümlerini işçilerin ve yetkili sendikanın onayı olmaksızın tek taraflı değiştirme girişimine karşı herhangi bir idari işlem yapılmış mıdır?

4. Özka Lastik'te Ocak 2026'dan bu yana işçi ücretlerinin eksik, gecikmeli veya parça parça ödendiği, ikramiyelerin yatırıldığı aylarda maaşların ödenmediği iddiaları hakkında Bakanlığınız tarafından bir denetim gerçekleştirilmiş midir? Ücretlerin zamanında ödenmemesi nedeniyle işveren hakkında herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?

5. Özka Lastik patronunun, işçilerin toplu iş sözleşmesinden doğan haklarını talep etmeleri karşısında Özka 2 fabrikasını kapatmak ve işçileri işten çıkarmakla tehdit ettiği iddiaları araştırılmış mıdır? İşçilerin sendikal haklarını kullanmalarını engellemeye yönelik baskı ve tehditler konusunda Bakanlığınız hangi işlemleri yapmıştır?

6. Özka Lastik'te 2025 yılındaki toplu iş sözleşmesi sürecinden bugüne kadar kaç işçinin iş sözleşmesi feshedilmiştir? Bu işçilerin kaçı sendika üyesidir? İşten çıkarmaların sendikal faaliyetler ve işçilerin hak arama eylemleriyle bağlantılı olup olmadığı konusunda inceleme yapılmış mıdır? Sendikal nedenle işten çıkarma tespit edilmişse hangi yaptırımlar uygulanmıştır?

7. İşçilerin toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan haklarını talep etmek amacıyla gerçekleştirdikleri eylemlere katılmaları nedeniyle fabrika yöneticileri ve üretim amirleri tarafından tehdit edildikleri iddiaları hakkında Bakanlığınıza herhangi bir başvuru ulaşmış mıdır? Bu konuda işveren veya işveren vekilleri hakkında inceleme başlatılmış mıdır?

8. İmzalanmış toplu iş sözleşmesi hükümlerini yerine getirmeyen patronlara karşı Bakanlığınızın uyguladığı denetim ve yaptırım mekanizmaları nelerdir? Son üç yılda toplu iş sözleşmesi hükümlerini ihlal ettiği tespit edilen kaç işyerine denetim yapılmış, kaç işveren hakkında idari yaptırım uygulanmıştır? Kaç dosya adli mercilere intikal ettirilmiştir?

9. Özka Lastik işçilerinin özel sağlık sigortasından yararlanamadıkları, sigorta kapsamındaki değişikliklerin kendilerine bildirilmediği ve sağlık hizmetlerine erişimlerinin sınırlandığı iddiaları Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır? Özel sağlık sigortasının toplu iş sözleşmesi kapsamında düzenlenmiş bir hak olup olmadığı ve bu hakkın işveren tarafından tek taraflı sınırlandırılıp sınırlandırılmadığı incelenecek midir?

10. Özka Lastik fabrikalarında çalışan yabancı uyruklu işçi sayısı kaçtır? Bu işçilerin uyruklarına göre dağılımı nedir? Kaçının geçerli çalışma izni ve sosyal güvenlik kaydı bulunmaktadır? Patronun göçmen işçileri daha düşük ücretlerle çalıştırdığı iddiaları hakkında herhangi bir denetim yapılmış mıdır?

11. Özka Lastik'te çalışan göçmen işçilerin ücretleri, çalışma süreleri, fazla mesai ödemeleri ve işçi sağlığı ve güvenliği koşulları denetlenmiş midir? Göçmen işçilerin ücret ve sosyal güvenlik hakları bakımından ayrımcılığa uğradıklarının tespit edilmesi durumunda hangi yaptırımlar uygulanacaktır? i

12. Özka Lastik'te işçilerin toplu iş sözleşmesiyle kazanılmış haklarının patron ve yönetimi tarafından uygulanmadığı iddiaları karşısında Bakanlığınız neden bugüne kadar etkili bir müdahalede bulunmamıştır? İşçilerin ücret ve enflasyon farklarının eksiksiz ödenmesini, sendikal haklarının güvence altına alınmasını ve haklarını talep ettikleri için işten çıkarma tehdidiyle karşılaşmamalarını sağlamak üzere Bakanlığınız tarafından ivedilikle kapsamlı bir denetim başlatılacak mıdır?