Kocaeli'nin Gebze ilçesinde bulunan bir fabrikanın işçilerinin sendikal haklarını kullanamadığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 2 Haziran 2026 tarihinde 7/45309 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 76 gün sonra, 17 Ağustos 2026).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Kocaeli'nin Gebze ilçesinde bulunan bir fabrikanın işçilerinin sendikal haklarını kullanamadığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/45309, 2 Haziran 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-45309-kocaeli-nin-gebze-ilcesinde-bulunan-bir-fabrikanin-iscilerinin-sendikal-haklarini-kullanam (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3998c01a-db41-46e2-a81b-019e8c32a603
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 76 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 66 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Kocaeli Gebze Organize Sanayi Bölgesi'nde faaliyet gösteren ABD sermayeli Procter & Gamble (P&G) fabrikasında çalışan ve DİSK/Lastik-İş Sendikası üyesi işçiler, toplu iş sözleşmesi görüşmelerinde anlaşma sağlanamaması üzerine 12 Mayıs 2026 tarihinde greve çıkmıştır. Grev sürecinde işçiler tarafından kamuoyuna ve basına yansıyan çok sayıda hak ihlali yaşanmaktadır. İşçiler, enflasyon karşısında ücretlerinin korunmasını talep ederken, ABD sermayeli tekel tarafından ilk altı ay için yüzde 5 zam teklif edilmesi sonucu grev süreci başlamıştır. Grev sürecinde ise işçilerin fabrikanın tuvaletlerini kullanmalarının engellendiği, özel sağlık sigortalarının iptal edildiği, tedavisi devam eden işçi çocuklarının sağlık hizmeti alamadıkları ve yurt dışından ürün sevkiyatı yapılarak grev kırıcılığına başvurulduğu yönünde gelişmeler yine kamuoyuna yansımaktadır.
Bayram tatilini dahi eş ve çocukları ile grev alanında geçiren P&G işçilerinin anayasal bir hak olan grev hakkının kullanımının fiilen engellenmesine yönelik uygulamalar ile işçilerin temel sosyal haklarının ortadan kaldırılmasına ilişkin gelişmeler Bakanlığınızın konusudur.
Bu bağlamda;
SORULAR
P&G Gebze Fabrikası'nda devam eden grev sürecinde yaşanan grev kırıcılığı ve işçilerin maruz kaldığı hak ihlallerine ilişkin olarak Lastik-İş Sendikası tarafından Bakanlığınıza şikâyet başvurusunda bulunulduğu kamuoyuna yansımıştır. Fabrikanın CEO'su Oya Özgören Öngör başta olmak üzere fabrika yönetimi hakkında grev kırıcılığı nedeniyle Bakanlığınızca başlatılmış herhangi bir inceleme veya soruşturma bulunmakta mıdır? İşçilerin anayasal grev hakkını serbestçe kullanabilmelerini sağlamak amacıyla Bakanlığınız tarafından alınmış herhangi bir tedbir var mıdır?
ABD sermayeli tekel Procter & Gamble (P&G) fabrikasında çalışan işçilere toplu sözleşme görüşmelerinde "o 5 düzeyinde bir sefalet zammı dayatmıştır. Düşük ücret ve ucuz emek sömürüsüne dayanan Erdoğan-Şimşek ekonomi programınızın ve ücretlere zam yapılırsa enflasyon artar diye yürüttüğünüz gerçek dışı propagandanın ABD'li tekelin yüzde 5 zam dayatmasında payı olduğunu düşünüyor musunuz?
Grev sürecinde işçilerin işyeri tuvaletlerini kullanmalarının engellendiği yönündeki iddialar hakkında Bakanlığınız tarafından herhangi bir inceleme veya denetim yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?
Grev sürecinde işçilerin ve ailelerinin yararlandığı özel sağlık sigortalarının ABD sermayeli tekel tarafından iptal edilmesi uygulaması çalışma mevzuatı ve sendikal haklar açısından Bakanlığınızca incelenmiş midir?
Tedavisi devam eden işçi çocukları ve aile bireylerinin sağlık hizmetlerine erişiminin engellenmesine ilişkin Bakanlığınızın herhangi bir tespiti bulunmakta mıdır?
P&G fabrikasında yürütülen toplu iş sözleşmesi görüşmeleri sürecinde ve şimdi grev aşamasında bakanlığınızın işçilerin haklarını gözeten bir arabuluculuk veya uzlaştırıcılık kapsamında gerçekleştirdiği girişimler nelerdir?
. ABD sermayeli tekelin grev sürecinde yurt dışındaki tesislerden ürün sevkiyatı yaparak üretim ve satış faaliyetlerini sürdürmeye çalıştığı yönündeki bilgiler Bakanlığınız tarafından araştırılmış mıdır? Bu uygulamaların grev hakkının etkisizleştirilmesi anlamına gelip gelmediğine ilişkin bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Son üç yılda ülkemizde kurulu uluslararası tekellerde gerçekleşen grevlerde Bakanlığınız tarafından kaç denetim gerçekleştirilmiştir? Bunların kaçında kapitalistler hakkında idari işlem uygulanmıştır?
P&G fabrikasının son beş yılda ülkemizde yararlandığı yatırım teşvikleri, vergi avantajları, SGK prim destekleri ve diğer kamu teşviklerinin toplam tutarı nedir? .
Kamu teşviklerinden yararlanan kapitalistlerin sendikal haklar, toplu pazarlık süreçleri ve çalışma koşullarına ilişkin yükümlülüklerinin denetlenmesine yönelik Bakanlığınızın özel bir mekanizması bulunmakta mıdır?
Bakanlığınız, P&G işçilerinin taleplerinin karşılanması ve grev sürecinin işçilerin haklarını koruyacak şekilde sonuçlanması için herhangi bir girişimde bulunacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi yazınız ile Istanbul Milletvekili Sayın Iskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/45309 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. i18/10/2012 tarihli ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu Iş Sözleşmesi Kanununun 64 üncü maddesinin dördüncü fıkrasında; 'Greve katılmayıp çalışan işçilerin ürettiği ürünlerin satılmasına ve işyeri dışına çıkarılmasına, işyeri için gerekli maddelerin, araç ve gereçlerin işyerine sokulmasına engel olunamaz. Bu fıkraya göre işlerin görülmesinde 68 inci madde hükümleri uygulanır.' ifadeleri hüküm altına alınmıştır.
Öte yandan, 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamındaki sağlık hizmetlerinden genel sağlık sigortalısı ile bakmakla yükümlü olduğu kişiler yararlandırılır. 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sigortalı olarak çalışanlar da, anılan Kanun kapsamında genel sağlık sigortalısı olduğundan, bu kapsamdaki sigortalılar bakmakla yükümlü oldukları aile bireyleri ile birlikte sağlık hizmetlerinden yararlanabilmektedir. Genel sağlık sigortalısı sayılanların çocukları, ana ya da babanın tescil edilmiş olmasına bakılmaksızın ve ayrıca bir işleme gerek olmaksızın 18 yaşını dolduruncaya kadar genel sağlık sigortalısı veya genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlandırılmaktadır.
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sağlık hizmetlerinden ve diğer haklardan yararlanabilmek için genel sağlık sigortalısı ve bakmakla yükümlü olduğu kişilerin, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması gerekmektedir. Sigortalının greve iştirak etmesi halinde geçen süre, sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde toplam 30 gün genel sağlık sigortası primi ödeme gün sayısı hesabında dikkate alınmamaktadır. Bu durumda, greve iştirak eden sigortalının sağlık hizmeti sunucusuna başvurduğu tarihten önceki son bir yıl içinde 30 gün genel sağlık sigortası prim ödeme gün sayısının olması halinde, bakmakla yükümlü olduğu aile bireyleri ile birlikte sağlık hizmetlerinden yararlanması mümkün bulunmaktadır.
Bununla birlikte, çalışma hayatına ilişkin Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatındaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikayet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş prog' Capasi sonucu gerçekleştirilmektedir."
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68