2020 yılından bu yana ebeveyni veya vasisi tarafından öldürülen çocuklara ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi tarafından Ekim 2026'da yayımlanan Filisid Raporu:

"Türkiye Bağlamında İstatistiksel Bulgular, Risk Analizleri ve Politika Önerileri başlıklı çalışma, ebeveyn veya vasi kaynaklı çocuk cinayetlerini istatistiksel, hukuki ve toplumsal boyutlarıyla incelemiştir. Raporda, Türkiye'de filisid vakalarına ilişkin ayrı ve düzenli yayımlanan resmi istatistiklerin bulunmadığına dikkat çekilmiş, bu eksiklik nedeniyle ulusal ve yerel basına yansıyan 50 haber üzerinden değerlendirme yapılmıştır. Söz konusu örneklemde faillerin yüzde 62'sinin baba, yüzde 34'ünün anne, yüzde 4'ünün ise anne ve baba birlikte olduğu belirtilmiştir. Yaşamını yitiren çocukların yüzde 24'ünün henüz bir yaşını doldurmadığı, yüzde 34'ünün ise 1—5 yaş grubunda bulunduğu aktarılmıştır. İncelenen vakaların yüzde 32'sinde birden fazla çocuğun yaşamını yitirdiği ifade edilmiştir. Basına yansıyan sınırlı sayıdaki olaya dayanan bu bulgular, Türkiye genelindeki tüm vakaları temsil etmemekle birlikte çocukların aile içinde karşı karşıya kalabildiği ölümcül şiddetin araştırılması bakımından önem taşımaktadır. '

Raporda, aile içi şiddet, boşanma ve velayet uyuşmazlıkları, ekonomik ve sosyal baskılar ile çeşitli kriz durumlarının vakalarla ilişkili olabilecek risk alanları arasında bulunduğu belirtilmektedir. Özellikle aile içi şiddet geçmişi bulunan veya çocukların güvenliğine yönelik tehditlerin ortaya çıktığı durumlarda, adli makamların risk değerlendirmesi, koruyucu tedbirlerin uygulanması ve ilgili kurumlar arasındaki bilgi paylaşımının önemi vurgulanmaktadır. Diyarbakır Barosunun raporunda ayrıca çocuk koruma sistemi ile adli makamlar arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesi, vakalara ilişkin düzenli ve ayrıntılı veri oluşturulması, çocukların yaşamını tehdit eden risklerin erken dönemde tespit edilmesi ve olayların ardından hayatta kalan çocukların korunmasına yönelik mekanizmaların geliştirilmesi önerilmektedir.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 2020—2026 yılları arasında Türkiye'de ebeveyni veya vasisi tarafından - öldürülen çocuklara ilişkin kaç soruşturma başlatılmıştır? Bu soruşturmaların yıllara, illere, mağdur çocukların yaş ve cinsiyetine ve şüphelinin çocukla yakınlık ilişkisine göre dağılımı nedir?

2. Söz konusu dönemde ebeveyn veya vasi tarafından gerçekleştirilen çocuk cinayetlerine ilişkin kaç kamu davası açılmıştır? Bu davaların kaçı sonuçlanmış, kaçında mahkumiyet, beraat veya diğer karar türleri verilmiştir?

3. Ebeveyn veya vasi tarafından gerçekleştirilen çocuk cinayetlerinin kaçı Türk Ceza Kanunu'nun 82'nci maddesinin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentleri kapsamında değerlendirilmiştir? Bu suçlara ilişkin kesinleşmiş mahkumiyet kararlarının yıllara göre dağılımı nedir?

4. Adalet Bakanlığı ve adli istatistik sistemlerinde ebeveyn veya vasi tarafından gerçekleştirilen çocuk cinayetlerini diğer kasten öldürme vakalarından ayıran bir kayıt veya sınıflandırma bulunmakta mıdır? Bulunmuyorsa bu vakaların ayrı bir istatistiksel kategori altında izlenmesine yönelik çalışma yapılmakta mıdır?

5. 2020-2026 yılları arasında ebeveyni veya vasisi tarafından öldürülen çocuklardan kaçının olay öncesinde aile içi şiddet, tehdit, istismar veya ihmal nedeniyle adli başvuruya konu olduğu tespit edilmiştir? Bu başvurular kapsamında hangi koruyucu ve önleyici tedbirler uygulanmıştır?

6. Çocuğun yaşamını yitirdiği olaylardan önce verilmiş koruyucu veya önleyici tedbir kararlarının uygulanmadığı ya da ihlal edildiği tespit edilen vaka sayısı kaçtır? Bu durumlara ilişkin herhangi bir idari veya adli inceleme yapılmış mıdır?

7. Boşanma, velayet ve kişisel ilişki kurulmasına ilişkin yargı süreçlerinde çocuğa yönelik şiddet veya yaşam hakkı riski bulunduğunda hangi değerlendirme ve koruma mekanizmaları uygulanmaktadır? Bu süreçlerde çocuğun güvenliğini sağlamak amacıyla alınan tedbirlerin etkinliğine ilişkin bir inceleme yapılmış mıdır?

8. Çocukların aile içinde ağır şiddete maruz kalma riskine ilişkin adli makamlar, kolluk birimleri, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve sağlık kuruluşları arasında yürütülen bilgi paylaşımı ve koordinasyona yönelik standart bir uygulama veya protokol bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa uygulamanın sonuçları hangi yöntemlerle izlenmektedir?

9. Ebeveyni veya vasisi tarafından öldürülen çocukların hayatta kalan kardeşlerinin korunması, adli süreçlere katılımı ve ikincil örselenmenin önlenmesi amacıyla Adli Destek ve Mağdur Hizmetleri Müdürlükleri tarafından hangi hizmetler sunulmaktadır? Bu kapsamda 2020—2026 yılları arasında destek verilen çocuk sayısı kaçtır? Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezinin Ekim 2026 tarihli Filisid Raporu Bakanlığınız tarafından değerlendirilmiş midir? Raporda belirtilen veri eksikliği, adli süreçlerde risk değerlendirmesi ve kurumlar arası koordinasyona ilişkin sorunların giderilmesi amacıyla herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

10. Ebeveyn veya vasi tarafından gerçekleştirilen çocuk cinayetlerinin önlenmesi, önceki şiddet başvurularının etkin biçimde değerlendirilmesi ve koruma tedbirlerinin uygulanmasının güçlendirilmesi amacıyla adli istatistik, mevzuat veya uygulama alanlarında yeni bir düzenleme planlanmakta mıdır?