Motosiklet ve ilgili güvenlik ekipmanlarının satışında uygulanan vergilere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. maddeleri gereğince talep ederim.

Op. Dr. Ali KARAOBA Uşak Milletvekili

Türkiye'de motosiklet kullanımı son yıllarda hızla artmış, özellikle şehir içi ulaşım, işe gidiş geliş ve ticari taşımacılık bakımından önemli bir ulaşım seçeneği haline gelmiştir. TÜİK verilerine göre 2025 yılı sonunda trafiğe kayıtlı motosiklet sayısı 7 milyon 109 bine ulaşmıştır. Ancak motosiklet alımlarında uygulanan vergiler, motorlu taşıtlar vergisi, zorunlu sigorta ve koruyucu ekipman maliyetleri, özellikle dar ve orta gelirli yurttaşlarımız açısından önemli bir ekonomik yük oluşturmaktadır. Motosiklet sürücülerinden tarafımıza ulaşan taleplerde, motosikletlerin yalnızca hobi veya lüks tüketim aracı olarak değil, günlük ulaşım ve geçim kaynağı olarak da değerlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Özellikle motosiklet alımlarında uygulanan özel tüketim vergisi ve katma değer vergisinin toplam maliyet üzerindeki etkisi, farklı motor hacimlerine göre değişen vergi yükleri ve güvenli sürüş için gerekli koruyucu ekipmanlara erişim koşulları yeniden değerlendirilmesi gereken konular arasındadır.

TÜİK verilerine göre 2025 yılında trafik kazalarında 1.334 motosiklet sürücüsü ve 191 motosiklet yolcusu hayatını kaybetmiştir. Dünya Sağlık Örgütünün araştırmaları, uygun standartlara sahip motosiklet kasklarının ölüm ve ağır beyin yaralanması riskini önemli ölçüde azaltabildiğini göstermektedir. Bu nedenle motosikletlerin vergilendirilmesi yalnızca kamu geliri açısından değil, güvenli araç ve koruyucu ekipman kullanımının yaygınlaştırılması bakımından da değerlendirilmelidir. Ulaşım aracı olarak motosiklet kullanan yurttaşların ekonomik koşulları ile trafik güvenliği arasında doğrudan bağlantı bulunmaktadır. Kamu politikalarının temel amacı, vergi gelirlerini korurken vatandaşların güvenli ve standartlara uygun motosikletlere ve koruyucu ekipmanlara erişimini de kolaylaştırmak olmalıdır. Bu bağlamda;

SORULAR

1. Türkiye'de motosiklet satışlarından 2020-2026 yılları arasında yıllara göre ne kadar özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi tahsil edilmiştir? Bu tutarların motor hacmi ve araç türlerine göre dağılımı nedir?

2. Motosiklet alımlarında uygulanan ÖTV oranlarının motor hacmi, araç değeri, kullanım amacı ve teknik özellikler dikkate alınarak yeniden düzenlenmesine yönelik Bakanlığınızın bir çalışması bulunmakta mıdır? Motosikletlerin günlük ulaşım ve çalışma amacıyla kullanımının vergilendirme politikalarında ayrıca değerlendirilmesi planlanmakta mıdır?

3. Motosiklet sahiplerinden 2020-2026 yılları arasında ne kadar motorlu taşıtlar vergisi tahsil edilmiştir? Motosikletlerin motor hacmine ve yaşına göre vergi yükünün, bireysel ulaşımda kullanılan diğer araç türleriyle karşılaştırıldığı herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?

4. Motosiklet sürücülerinin güvenliği için gerekli standartlara uygun kask, koruyucu mont, pantolon, eldiven, bot ve diğer güvenlik ekipmanlarının üzerindeki vergi yükünün azaltılması amacıyla bir çalışma yapılmış mıdır? Özellikle sertifikalı koruyucu ekipmanların daha erişilebilir hale getirilmesi için vergi teşviki veya indirimli vergilendirme değerlendirilmekte midir?

5. Ticari faaliyetlerini motosikletle sürdüren motokuryelerin araç yenileme, koruyucu ekipman ve güvenli sürüş teknolojilerine erişim maliyetlerini azaltmaya yönelik vergisel teşvikler planlanmakta mıdır? Motosiklet sahiplerinin mali yükünün azaltılması ve güvenli ulaşımın desteklenmesi amacıyla 2027 yılı için herhangi bir düzenleme hazırlanmakta mıdır?