Kadın konukevlerine dair çeşitli verilere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 29 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Yüksel Taşkın İzmir Milletvekili
Ülkemizin en önemli ve süreğen sorunlardan biri kadına yönelik şiddettir. Geçtiğimiz yıllarda kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddet karşısında yasal düzenlemeler yapılmış ve şiddete uğrayan kadınların korunması bir devlet politikası haline getirilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
03/07/2005 tarihli ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14, Maddesi şöyle demektedir: "Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000*in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler". Görüldüğü gibi büyükşehir belediyeleri ve nüfusu 100.000*in üzerindeki belediyeler için konukevleri açmak yasal olarak zorunlu tutulmuşken, diğer belediyeler de maddi ve hizmet koşullarını değerlendirerek konukevi açabilirler.
Belediyeler yanında özel hukuk tüzel kişileri ve Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı bünyesinde de konukevi açılabilmektedir. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanuna İlişkin Uygulama Yönetmeliği'nin 7. Maddesi'nin 2 ve 3. fıkralarında Bakanlığa bağlı Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi (ŞÖNİM) ve konukevi arasındaki ilişki için şöyle denmektedir:
(2) Korunan kişi varsa beraberindeki çocukları ile birlikte ŞÖNİM tarafından Bakanlığa bağlı veya Bakanlığın denetimi altında bulunan barınma yerlerine güvenli nakli sağlanıncaya kadar, bedeli ödenerek ve geçici barınmanın sağlandığı yer kolluğu tarafından kişinin güvenliği sağlanarak sosyal tesis, yurt ve benzeri yerlerde geçici olarak barındırılır. Barınma ve iaşe giderleri, ŞÖNİM tarafından ödenir. Korunan kişinin yerleştirildiği yere ilişkin bilgi ŞÖNİM"e bildirilir. ŞÖNİM kişinin talebini de dikkate alarak uygun ilk kabul birimi veya konukevi hizmeti verilecek yeri belirler ve korunan kişinin buraya yerleştirilmesini sağlar.
(3) Korunan kişi ve beraberindeki çocukların hayati tehlikesinin bulunması halinde konukevi, ilk kabul birimi veya diğer tesislere güvenli birşekilde yerleştirilmesine kolluk tarafından refakat edilir. ŞÖNİM tarafından il içi ve il dışı nakillerde ulaşım için araç tahsis edilir ve ulaşım giderleri ile korunan kişinin zorunlu giderleri karşılanır.
Görüldüğü üzere kadına şiddete yönelik çözüm odaklı yasal düzenlemeler mevcut olmasına rağmen, kanunların uygulanması aşamasında çeşitli eksiklikler yaşandığı bilinmektedir. Yapılan bir çalışmaya göre 2021 yılında nüfus aralıkları ve türlerine göre belediyelerin dağılımı şu şekildedir:
Amik Büyükşehir 1 O Büyükşehir Üçe "Belde — Toplam Nüfis İlçe Merkezi
SORULAR
2.000 37 70 108 173.829 2.001-5.000 13 132 282 427 1.277.660 5.001-10.000 40 98 33 TI 1210472 10.001-20.000 79 62 1 142 2.037.981 20.001-50.000 5 132 54 1 192 6.014.449 50.001-75.000 5 52 12 69 4.199.593 75.001-100.000 7 22 4 33 2.888 973 100.001-250.000 28 91 4 133 18.968.107 250.001-500.000 6 64 70 24.770.857 500.001-750.000 17 17 10.349.916 750.001-1.000.000 6 8 14 11918.825 1.000.001-2.000.000 15 15 20.379.192 2.000.001-3.000.000 5 5 11.273.459 3.000.001-5.000.000 2 2 7.496.527 5.000.001- 3 2 21.125.774
Toplam 30 51 519 403 387 1390 78 929 602
Kaynak: Tekdere, M. ve Polat, T. (2022). "Kadına şiddetle mücadelede kadın konukevi hizmeti ve belediyeler". Manas Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(2), 691
Yukarıdaki tabloya göre 2021 yılı itibariyle nüfusu 100.000'in üzerinde olan belediye sayısı 248'dir. Bu doğrultuda da belediyelere ait en az 248 kadın konukevi olması gerekmektedir. Ancak Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü'nün resmi internet sitesinde yer alan 3 Şubat 2022 tarihli bilgilendirmeye göre ülkemizde Bakanlık, Belediyeler ve Sivil Toplum Kuruluşları'na bağlı çalışan kadın konukevleri de dâhil olmak üzere toplam sadece 149 kadın konukevi vardır ve bu konukevleri 3.624 kişilik kapasiteye sahiptir. Ayrıca 149 kadın konukevinden 112*sinin Bakanlığa bağlı olduğu belirtilmektedir. Bu durum nüfusu 100.000*in üzerindeki belediyelerin ve büyükşehir belediyelerinin konukevi açma yükümlüğünü yerine getirmediğini göstermektedir.
Bu bağlamda,
Ekim 2023 itibariyle Türkiye'de toplam kaç kadın konukevi vardır?
Bu konukevlerinde kaç kadın kalmaktadır? Bu kadınların kaçı çocuklu ya da bebeklidir?
Kadın konukevlerinin il ve ilçelere dağılımı nasıldır? Konukevi olmayan il var mıdır?
Türkiye'deki kadın konukevlerinin kaçı belediyelere, kaçı Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na aittir?
Konukevlerinde kalan kadınların topluma kazandırılmaları ve ekonomik olarak kendi hayatlarını ikame ettirebilmelerine yönelik ne gibi faaliyetler yapılmaktadır?
Hangi belediyeler, 5393 sayılı Belediye Kanunu Madde 14 gereğince nüfusları 100.000in üzerinde ve büyükşehir belediyesi olmalarına rağmen kadınlar ve çocuklar için konukevi açmamışlardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi 1: 27.10.2023 tarihli ve 1310372 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan İzmir Milletvekili Sayın Yüksel TAŞKIN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/5540 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/5540 Cevap Metni (2 Sayfa)
Çocuk Gelişimcisi göpEk Telefon No:(312) 705 58 09 pl EİE
İzmir Milletvekili Sayın Yüksel TAŞKIN'a Ait 7/5540 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Türkiye genelinde Bakanlığımıza bağlı 81 ilde 112 kadın konukevi, yerel yönetimlere bağlı 11 ilde 33 kadın konukevi, Göç İdaresi Başkanlığına bağlı 3 kadın konukevi, STK9lara bağlı | kadın konukevi olmak üzere toplam 149 kadın konukevi hizmet vermektedir. Her ilde en az bir kadın konukevi bulunmakta olup, nüfusu yoğun olan illerde birden fazla kadın konukevi tarafından hizmet sunulmaktadır.
Kadın konukevinde kalan kadın ve beraberindeki çocuklara ait veriler Bakanlığımız internet sayfasında yayımlanan faaliyet raporları içerisinde yer almaktadır.
5393 sayılı Belediye Kanununun "Belediyelerin görev ve sorumlulukları" başlıklı 14/(a) maddesinde ".... Büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 100.000'in üzerindeki belediyeler, kadınlar ve çocuklar için konukevleri açmak zorundadır. Diğer belediyeler de mali durumları ve hizmet önceliklerini değerlendirerek kadınlar ve çocuklar için konukevleri açabilirler" hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda İçişleri Bakanlığı İller İdaresi Genel Müdürlüğü tarafından $1 İl Valiliğine iletilen 17.11.2022 tarihli resmi yazı ile; nüfusu 100.000 ve üzerinde olan belediyelerin, belediye kadın konukevlerinin yapımı ve hizmete hazır hale getirilmeleri, halihazırda hizmet veren kadın konukevlerinin ise amacına uygun ve etkin bir şekilde kullanılması hususları talimatlandırılmıştır. Ayrıca Bakanlığımız tarafından da İller İdaresi Genel Müdürlüğü ile resmi yazışmalar yapılmıştır. Talep edilmesi halinde Bakanlığımız aktif rol üstlenmeye her zaman hazırdır.
Kadın Konukevlerinin Açılması ve İşletilmesi Hakkında Yönetmelik kapsamında şiddete uğrayan ya da uğrama tehlikesi bulunan bütün kadınlar ve beraberindeki çocukları hiçbir ayrım yapılmaksızın konukevine kabul edilmektedir.
Kadın konukevlerinde mesleki çalışmalar ve değerlendirmelerle birlikte kadın ve çocuklara doğrudan ya da ilgili kuruluşlara yönlendirmek suretiyle barınma, psikososyal, hukuki, tıbbi, ekonomik, mesleki ve eğitim desteği, çocukları için kreş, rehberlik ve yönlendirme hizmetleri sunulmaktadır.
Kadın konukevinden hizmet alan kadınların güçlenmesi çalışmaları kapsamında hizmet alan kadınlara yönelik çeşitli konularda eğitimler düzenlenmektedir. Finansal Okuryazarlık, Ebeveynlik Becerisi, İş Kulübü, Sıfır Atık Yönetimi Eğitimleri, Bağımlılık Farkındalık Eğitimleri, Aile Eğitim Programı (AEP), Dijital Şiddet ve Siber Zorbalık Eğitimleri düzenli olarak verilmektedir.
Diğer taraftan kadınların istihdama katılımının sağlanması amacıyla İŞKUR ile iş birliği içerisinde kadınlara özgeçmiş hazırlama, mülakat teknikleri, iş kulübü eğitimleri her ay düzenli olarak verilmektedir.
Mesleki eğitim kurslarına katılmak isteyen kadınlar ilgi ve yetenekleri doğrultusunda, İŞKUR, Belediyeler ve Halk Eğitim Merkezlerinin düzenlediği meslek edindirme kurslarına yönlendirilmektedir.
Ayrıca, eğitim-öğretimini tamamlamak isteyen kadınlarımızın Halk Eğitim Merkezleri kanalıyla kayıtları yenilenmekte, okuma-yazma bilmeyen kadınlar için okur-yazar belgeleri almalarına yönelik okuma yazma kursları açılmaktadır.
Kadın konukevlerindeki personele yönelik ise görevleriyle ilgili hizmet içi eğitimler her yıl düzenli olarak verilmektedir. Bu kapsamda, personele yönelik Psikososyal Destek Uygulayıcı Programı Eğitimleri, teorik-uygulamalı Pozitif Psikoterapi Eğitimleri, Çözüm Odaklı Terapi Eğitimi ve EMDR Eğitimi gerçekleştirilmiştir.
Tüm bu çalışmalar kadınların ekonomik hayata katılımları konusunda gereken bilgi ve becerileri kazanmaları, toplumsal ve ekonomik alanda güçlenmeleri, daha nitelikli işlerde yer almaları ve kendilerine yeterli hale gelmelerini desteklemek amacıyla yürütülmektedir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan