Mahkemelerin verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 7 Kasım 2023 tarihinde 7/6127 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 113 gün sonra, 28 Şubat 2024).
Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “Mahkemelerin verdiği hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6127, 7 Kasım 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6127-mahkemelerin-verdigi-hukmun-aciklanmasinin-geri-birakilmasi-kararlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1fa4d795-3671-485d-aa76-018bae84e406
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 113 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasın ederim. 03/11/2023
5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun "Hükmün Açıklanması ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması" başlıklı 231. maddesi (uygulamada HAGB adı bilinen kurum) Anayasa Mahkemesi'nin 2022/120 E., 2023/107 K. ve 01.06.2023 tarihli kararı ile iptal edilmiştir.
İptale konu olan kurumu, ceza yargılaması sonucunda verilecek mahkumiyet hükmünün, açıklanmasının belirli şartlara bağlı olarak ertelenmesi olarak tanımlamak mümkündür. İptal başvurusunun gerekçesinde HAGB kararının mağdurlar açısından yeterli giderim sağlamadığı, faillerin cezadan muaf tutulmasına yol açtığı ve devletlerin, kişilerin maddi ve manevi varlığını koruma ve geliştirme şeklindeki yükümlülüğünü yerine getiremediği belirtilmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
AYM tarafından yapılan değerlendirmede HAGB"nin caydırıcı bir etkisinin mevcut olmadığı ve suçun işlenmesinin önüne geçemediği sonucuna varılmıştır. AYM iptal konu olan kurumun özellikle bazı olaylarda uygulanması neticesinde mağdur bakımından etkili bir giderimin sağlanamadığını belirtmiştir. Ayrıca bazı olaylar bakımından caydırıcı bir etki ortaya konulamaması, bu tür iddiaların sadece bir iddiadan ibaret olmadığı konusundaki şüpheleri arttırmaktadır.
Toplum vicdanındaki soru ise beraat kararı verilmesi gereken dosyalarda aslında masum olan insanlar mı cezalandırılmaktadır? Bir başka ifade ile HAGB kurumu hakimlere hüküm kurma hususunda kolaylık mı sağlamaktadır? Bu soruların gündeme gelmesi toplumun hukuka olan inancını derinden sarsmaktadır. Nitekim suçsuz olduğunu ortaya koyan sanığı, sadece HAGB kurumunun varlığı sebebiyle cezalandırmak toplumun vicdanını yaralamaktadır.
E-mail: mustafa.bilici(©tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bu doğrultuda:
I- Adalet Bakanlığı, HAGB kurumunun yürürlüğe girdiği günden itibaren kaç dosyanın bu kurum ile sonuçlandığı ve özellikle hangi suç tiplerinde bu kurumun yoğun olarak uygulandığı ile ilgili bir çalışma yapmış mıdır?
SORULAR
HAGB kurumunun yoğun olarak uygulandığı suç tipleri ile ilgili bir istatistik mevcut ise ilgili suç tiplerinde HAGB kurumu var olmadan önce kurulan beraat hükmü ile HAGB kurumu var olduktan sonra kurulan beraat hükmü sayısında göze çarpan bir sayısal değişiklik tespit edilmiş midir?
Adalet Bakanlığı ve ilgili kuruluşlar tarafından, HAGB kurumunun uygulanması itibari ile toplumun hukuka olan inancı verilerindeki değişikliği ele alan bir çalışma yapılmış mıdır?
Adalet Bakanlığı, özellikle kötü muamele iddialarına ilişkin daha önceki tarihli Anayasa Mahkemesi kararlarında belirtilen sorunlara ilişkin çalışma yürütmüş müdür?
Anayasa Mahkemesi'nin 2020/79 E., 2023/113 K. ve 22.06.2023 tarihli CMK md. 251'e ilişkin ve yine Anayasa Mahkemesi'nin 2023/43 E., 2023/141 K. ve 26.07.2023 tarihli CMK md. 253'e ilişkin iptal kararları da göz önüne alındığında Adalet Bakanlığı alternatif uyuşmazlık çözüm yollarında ortaya çıkan yapısal sorunları tespit etmiş midir?
Adalet Bakanlığı'nın, Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 231.maddesini yeniden düzenleme yönünde çalışması mevcut mudur?
E-mail: mustafa.bilici((tbmm.gov.tr
Adres : TBMM Hakla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1324697 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, İzmir Milletvekili Mustafa Bilici tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6127 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
KAR
Lle
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 550g97B - 85gw7kw - Tu4VMMP - VBpK38-— ile erişebilirsin ADALET BAKANLIĞI Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-996-205/324 Konu : Yazılı soru önergesi 15 /012024
Sayın Mustafa BİLİCİ İzmir Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/6127 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16. maddesiyle; kanun teklif etmeye milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
11- 10/07/2018 tarihli ve 30474 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin "Görev" kenar başlıklı 38. maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinde, adli sicilin tutulmasıyla ilgili hizmetleri yürütmek Bakanlığımız görevleri arasında sayılmaktadır. Bu çerçevede, istenilen ayrıntıda bilgi bulunmamakla birlikte; yıllar itibarıyla suç ve karar türlerine göre ceza mahkemelerinin dosya sayılarına ait istatistiklere Bakanlığımız Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünün "https://www.adlisicil.adalet.gov.tr" adresli internet sitesinden ulaşılması mümkün olabilecektir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan