Anayasa Mahkemesinin bir milletvekili hakkında verdiği hak ihlali kararına ilişkin
Kaynak göster
Kürşad Zorlu (İYİ Parti), 5 Ocak 2024 tarihinde 7/8154 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 206 gün sonra, 29 Temmuz 2024).
Kürşad Zorlu (İYİ Parti, Ankara). “Anayasa Mahkemesinin bir milletvekili hakkında verdiği hak ihlali kararına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8154, 5 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8154-anayasa-mahkemesinin-bir-milletvekili-hakkinda-verdigi-hak-ihlali-kararina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/21f65360-4358-4b1e-97e2-018ce97c537b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 206 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını; Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğün 96. maddeleri gereğince saygılarımla arz ederim.
Hatay Milletvekili Can Atalay hakkında devam eden yargılama sonucunda, Yargıtay 3. Ceza Dairesi Anayasa Mahkemesi'nin kararına "uymama" biçiminde karar vermesiyle başlayan yüksek yargı organları arasındaki kriz, Yargıtay'ın Anayasa Mahkemesi kararına uymaması ve tanımaması şeklinde devam etmektedir. Türk vatandaşları ve Türk mahkemeleri, normlar hiyerarşisinin en üstünde yer alan Anayasa hükümleriyle bağlı olmakla birlikte istisnaları bulunmadığı sabittir. Yürürlükte olan Türk Anayasası'na göre "Anayasa Mahkemesi kararları bağlayıcı ve kesindir." Dayanak maddeler ise şu şekildedir; Anayasa Madde 138/4; "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez." Anayasa Madde 153; "Anayasa Mahkemesi kararları (...) yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzelkişileri bağlar." Yargıtay 3. Ceza Dairesi üyeleri, Anayasa Mahkemesi kararına uymamakla açıkça görev suçu işlemekte oldukları, Anayasal düzene aykırı hareket ettikleri pek çok hukukçunun ortak görüşü haline gelmiştir. Gerek vatandaşların gerekse hukuk mesleklerini icra edenlerin, yargılama aşamasında hangi merciin kararının bağlayıcı olduğu, son başvuru merciin hangi mahkeme olduğu yönünde aydınlatılması icap etmektedir.
Buradan bağlamda;
SORULAR
Yürürlükte olan Türk Anayasası'nın 153.maddesi iptal edilmiş midir?
Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru yolu kaldırılmış mıdır?
Yargıtay'da kesinleşmiş bir kararın ardından Anayasa Mahkemesi'ne bireysel başvuru imkânı sunulmuş olan Türk vatandaşları hakkında Anayasa Mahkemesi'nin lehe verdiği karara bağlayıcılık kazandıran mercii neresidir?
Bir Türk vatandaşının Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Bölge Adliye/İdare Mahkemeleri veya ilk derece mahkemelerinin o kişi aleyhinde vermiş olduğu karara "uymama" hakkı bulunmakta mıdır?
Cep Tel.: 0(506) 333 42 06
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1363141 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Ankara Milletvekili Prof. Dr. Kürşad Zorlu tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/8154 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
ADALET BAKANLIĞI Taa ec Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-71-2047/3065 Konu : Yazılı soru önergesi 49/91/0024
Sayın Prof. Dr. Kürşad ZORLU Ankara Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/8154 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
A) Anayasanın;
I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157, maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden Z6larf# - wTponZW - u9UaAid - gx816k- ile erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI tarz va Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte, açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
Yılmaz TUNÇ Bakan
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Z6larf* - wTponzW - u9UaAid - gx816k- ilcerişebilirsin
Yılmaz TUNÇBakan