Tarım işçilerinin sosyal güvenlik sistemine kaydolmalarına yönelik yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Evrim Karakoz (CHP), 1 Aralık 2023 tarihinde 7/6824 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 311 gün sonra, 7 Ekim 2024).
Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Tarım işçilerinin sosyal güvenlik sistemine kaydolmalarına yönelik yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/6824, 1 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-6824-tarim-iscilerinin-sosyal-guvenlik-sistemine-kaydolmalarina-yonelik-yapilan-calismalara-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8c856775-40ac-4804-bc80-018c38bb99da
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 311 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim.
SORULAR
11.2023
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na göre kendi adına sigorta primi ödeyenlerin bir kısmı belli zaman ve mevsimlerde tarım sektöründe çalışan tarım emekçileridir.
Sosyal güvenlik kavramı, hukuk ve sosyal ülke olma ilkesinin temelidir. Tarım sektöründe çalışanlar isteğe bağlı sigorta yaptırıyor olsalar da devlet; tarım işçilerinin sosyal sigortalar kapsamına girmeleri konusunda hem zorlayıcı hem de teşvik edici olması gerekmektedir.
Oysa; ülkemizde tarım sektöründe çalışan tarım işçilerinin birçoğu yüksek sigorta primleri nedeniyle sosyal güvenlik sistemine kayıt olamamaktadırlar. Tarım sektörünce çalışan kişilere ve işverenlere prim desteği verilmesi ile birlikte tarım sektöründe kayıt dışı çalışmanın da önüne geçilebileceği gibi tarım işçilerinin sigortalı olması da sağlanabilir.
Bu Bağlamda;
Tarım sektöründe çalışan işçilerin, sosyal güvenlik sistemine kayıt olmaları hem sağlık sisteminden hem de emeklilik sisteminden faydalanmaları için hangi özendirici ve teşvik edici çalışmaları yaptınız? Her yıl ayrı ayrı belirtilmek koşuluyla 2010 yılından günümüze kadar sigorta primi ödeyen tarım işçilerinin sayısı nedir?
Çokağır şartlarda çalışan kişilerin çalışma süresi ile normal sektörlerde çalışan kişilerin şartları aynı değildir. Dolayısıyla tarım sektöründe sigortalı olarak çalışan kadın çiftçilerimiz için her 360 güne karşılık bir yıpranma payı belirlenmesi ve bunun 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Fiili Hizmet Süresi Zammı" başlığını taşıyan 40"ncı maddesine eklenmesi ve güvence altına alınması için neden bir çalışma yapmıyorsunuz?
Tarım işçisi statüsünde tarlada, bağda, bahçede çalışmakta olan kişilerin prim ödemelerini kolaylaştırmak için Sosyal Güvenlik Kurumu belge türleri ve kodlarına diğer sektörlerde olduğu gibi tarım işçileri için prim teşvikleri içeren bir çalışma yapmıyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 08.12.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1338273 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Aydın Milletvekili Sayın Evrim KARAKOZ tarafından yöneltilen 7/6824 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"3510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda, 4 üncü maddenin birinci fikrasının (b) bendi kapsamında sayılan 'Kendi nam ve hesabına bağımsız olarak tarımsal faaliyette' bulunanlar ile Kanunun Ek 5 inci maddesinde sayılan "Tarım veya orman işlerinde hizmet akdiyle süreksiz olarak çalışanlar' olmak üzere tarımsal faaliyet sebebi ile güvence altına alınan iki tür sigorlalılık tanımlanmıştır.
Bu kapsamda, Ek 5 kapsamdaki sigortalılar 2023 yılına kadar avantajlı koşullarda primlerini ödeyebilmişlerdir.
Tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar için prim ödeme kolaylığı sağlayan bir diğer uygulamaya ise 2022 yılında başlanmıştır. 01.01.2022 tarihinde yürürlüğe giren düzenleme ile Ek 5 sigortalılarına primlerini altışar aylık dönemlerde ödeme imkanı getirilmiştir.
Ayrıca, tarım işçilerine yönelik olarak; 2014 yılında tarımsal faaliyetlerin ve de tarımda kayıt dışılığın yoğun olduğu tespit edilen en az 3 ilde Valilikler, Kaymakamlıklar ve Ziraat Odaları ile iş birliği yapılarak kayıt dışı istihdamın sosyal güvenlik hak ve yükümlülüklerine etkilerine ilişkin bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetleri düzenlenmiştir. 2016 yılında tarım sektöründe var olan yüksek düzeydeki kayıt dışı istihdamın nedenlerinin, mevcut durum analizinin ve çözüm önerilerinin ele alındığı "1. arımda Kayıt Dışı İstihdamın Azaltılması' konulu çalıştay yapılmıştır. 2017 yılında kayıt dışılığın yaygın olduğu mevsimlik tarım işçilerine yönelik Mersin, Ankara, Şanlıurfa, Adıyaman ve Adana illerinde bilgilendirme faaliyetleri yapılarak broşürler dağıtılmıştır. 2019 yılından itibaren İİ Müdürlüklerince yapılan bilgilendirme ve rehberlik faaliyetlerinin standart bir şekilde yürütülmesi ve etkinliğinin sağlanması amaçlarıyla yıllık "Bilgilendirme ve Rehberlik Programları" hazırlanmaktadır. Bu kapsamda özellikle kayıt dışılığın yoğun olduğu sektörler ve küçük ölçekli işletmeler ile yabancı uyrukluların yoğun olarak çalıştığı sektörlere yönelik bilgilendirme ve rehberlik faaliyetleri gerçekleştirilmektedir.
Diğer taraftan, 5910 sayılı Kanunun Ek 5 inci maddesi kapsamındaki sigortalı sayılarına ilişkin bilgiler SGK internet adresinde (www.sgk.gov.tr) yayımlanmaktadır.
Bununla birlikte, fiili hizmet süresi zammından 5310 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde sayılan iş veya görevlerde çalışan sigortalıların fiili hizmet süresi zammından yararlanabilmesi, yasada belirtilen işyerlerinde ve belirtilen işleri fülen yapması koşullarının birlikte gerçekleşmes Ağlı bulaMmaktadır."
Prof-Tr. Vedat IŞ#KHAN Bakan
Ayrıntılı bilgi için irtibat: Soru Önergeleri Birimi
Çankaya / ANKARA