Serbest tarım danışmanlarına ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 19 Aralık 2023 tarihinde 7/7516 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 247 gün sonra, 22 Ağustos 2024).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Serbest tarım danışmanlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/7516, 19 Aralık 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-7516-serbest-tarim-danismanlarina-iliskin (erişim: 14 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6422354d-cc19-4b23-be0c-018c87319fa6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 247 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 241 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Edi :
KV? TEN 4 - tai ", İz S GRUP BAŞKANLIĞI
Gerekçenin tamamını göster (17 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Sayı MEY a | 1916
Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Tarımsal üretimdeki deneyimin 50 yılı aştığı Türkiye'de, 2003'te başlatılan "Tarımsal Danışmanlık" mevzuatı, 2009'da 24 ilde 100 danışman ve 3.145 üreticiyle hayata geçirildi. Ancak, başlangıçta sistemle ilgili tecrübe ve bilgi eksikliği vardı. Danışmanlar, ekonomik zorluklara rağmen fedakârca çalışarak sürecin gelişimine katkı sağladı. Ancak, bazı kesimlerin sürecin sonlandırılmasını istemesi, hizmet alıcısı üreticilere zarar verdi.
Danışmanlığın kaldırılması girişimleriyle, "Danışmanlık kaldırılacaktır" açıklamalarıyla sistemi destekleyen "Serbest Tarım Danışmanları" dışlandı. Proje, üretici örgütlerinin desteklenmesiyle yürütülmeye devam edildi. İtirazlar sonucunda serbest tarım danışmanları 2018 tebliğiyle sisteme dahil edilerek karma bir sistem uygulandı.
Ancak, "Çiftçi Görüşme Formu"nun kullanımıyla projenin hedeflerinden uzaklaşıldığı ifade edildi. TAR-DER raporlarındaki "İzlenebilirlik" vurgusu, teknik komitelerin eksikliği ve ceza tasdik oluşumunun olmamasıyla eleştirildi. Danışmanların özlük haklarının iyileştirilmesi talep edildi.
Döner sermaye kesintileri ve ekonomik zorluklar altında, "Çiftçi Görüşme Formu"nun sürece katkısı belirsizdir. Asgari ücretin değişimine rağmen danışmanlara yapılan ödemeler sorgulanmaktadır. 2023'te yıllık 72 bin TL olan destekleme ödemesi, 2024'te 144 bin TL olacak, ancak asgari ücretin altında kalacaktır.
TAR-DER'in temsil eksikliği nedeniyle projenin geleceğine dair endişeler dile getirilmiş ve komitelerde yer alması önerilmiştir. Genel olarak, "Tarımsal Danışmanlık" projesinde yapılan uygulamalara dair kısa bir değerlendirme sunulmuş, 1. dilim ödemelerin hazırlık aşamasında olduğu, ancak 2. dilim ödemeleri için düzenleme beklentisi bulunduğu ve danışmanların özlük haklarının acilen iyileştirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
Bu bağlamda;
Tarımsal Danışmanlık projesindeki uygulamaların değerlendirilmesi sonucunda, özellikle "Çiftçi Görüşme Formu'nun hedeflere katkısı konusunda nasıl bir değerlendirme yapılmaktadır?
2023 yılı itibariyle danışmanlara yapılan destekleme ödemelerinin yıllık 72 bin TL olduğu belirtilmişken, bu miktarın asgari ücretin altında olması ve 2024 için yıllık 144 bin TL olacağı düşünüldüğünde, danışmanların maddi hakları konusunda bir iyileştirme planınız var mıdır?
TAR-DER raporlarında belirtilen "İzlenebilirlik" konusundaki eleştirilere yönelik olarak, izlenebilirlikteki artışın somut sonuçları ve bu konuda alınacak önlemler nelerdir?
"Serbest Tarım Danışmanları"nın 2019 yılında sisteme dahil edilmesiyle ilgili olarak, bu grup danışmanların sürece katkıları ve deneyimleri üzerine yapılan bir değerlendirme bulunmakta mıdır?
Danışmanlar arasında yaşanan özlük hakları sorunlarına yönelik olarak, bu sorunların çözümüne dair bir stratejiniz var mıdır?
"Çiftçi Görüşme Formu"nun danışmanların işini karmaşıklaştırdığı ifade edilmiştir. Bu formun amaçları ve danışmanlar üzerindeki etkileri konusunda bir değerlendirme yapılmış mıdır?
Döner sermaye kesintileri ve ekonomik zorluklar içinde çalışan danışmanların maddi haklarının iyileştirilmesi amacıyla alınacak önlemler nelerdir?
2023 yılı itibariyle aktif danışman sayısının 800'e düştüğü belirtilmiştir. Bu düşüşün sebepleri üzerine yapılan bir analiz bulunmakta mıdır?
TAR-DER'in projede temsil eksikliği olarak ifade edilmiş olması, projenin geleceği açısından nasıl bir risk oluşturmaktadır ve bu eksikliğin giderilmesine dair bir planınız var mıdır?
SORULAR
Dilim ödemelerin hazırlık aşamasında olduğu ancak 2. Dilim ödemeleri için düzenleme beklentisi bulunduğu ifade edilmiştir. 2. Dilim ödemeleri için planlanan düzenlemeler nelerdir ve bu düzenlemelerin danışmanların çalışma koşullarına etkisi nasıl değerlendirilmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
• Ülkemizde tarım danışmanları; örtü altı, bağ-bahçe bitkileri, tarla ziraatı (kuru-sulu), büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, su ürünleri, arıcılık, kanatlı hayvan yetiştiriciliği, organik tarım vb. alanlarda çalışmaktadır.
Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerine Destekleme Ödemesi Yapılması Hakkındaki Tebliğ ekinde yer alan "Çiftçi Görüşme Formu" tarımsal danışmanlık hizmeti alan işletmelerin hizmetten memnuniyetlerini ve beklentilerini değerlendirmek üzere kullanılmaktadır.
Tarım danışmanlarının, danışmanlık hizmetlerini yürütürken istenilen tarımsal envanter ve tarımsal bilgi formları, program ve faaliyet formları gibi formlar sadeleştirilmiş ve sayısı azaltılmıştır. 2024 yılı Ocak ayından itibaren Bakanlığımız "Danışmanlık Bilgi Sistemi" üzerinden bu formları danışmanların sisteme girmeleri sağlanmıştır.
Tarım danışmanlarına ödenen teşvikin artırılmasına ilişkin her yıl çalışma yapılmaktadır. Tarım danışmanları için yapılan destekleme ödemesi 2023 yılında yıllık 72 bin TL iken 2024 yılında 144 bin TL olarak belirlenmiştir.
Tarım danışmanları ya serbest tarım danışmanı şeklinde serbest meslek erbabı ya da sivil toplum örgütleri, ziraat odaları veya tarımsal danışmanlık şirketlerinin personeli olarak faaliyet göstermektedir. Bu itibarla serbest tarım danışmanlarının temel gelirleri danışmanlık hizmeti karşılığında çiftçilerden elde edecekleri bedeldir. Sivil toplum örgütleri, ziraat odaları veya tarımsal danışmanlık şirketlerinde istihdam edilen tarım danışmanlarının gelirleri ise söz konusu işverenlerce yapılan ücret ödemelerdir. Dolayısıyla Bakanlığımızca tarım danışmanlarına yapılan ödemeler, bir ücret ödemesi olmayıp yalnızca danışmanların söz
-. konusu.faaliyetlerini teşvik etmek amacıyla yapılan bir destekleme ödemesidir.
2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu?na eklenen mükerrer 20/C maddesine istinaden tarımsal destekleme ödemelerinin gelir vergisinden istisna tutulmasıyla serbest tarım danışmanlarının bu kapsamda elde etmiş oldukları kazançlar dolayısıyla gelir vergisi ödeme yükümlülükleri bulunmamaktadır.
İlgili mevzuat çalışmaları doğrultusunda tarımsal danışmanlık hizmetlerinin etkinlik ve verimliliğini artırmaya yönelik değişiklik çalışmaları titizlikle sürdürülecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan