Tarım danışmanlarının istihdamına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 225 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Tarım sektörünün istihdam ve ekonomi içerisindeki payı her geçen dönem azalırken gıda fiyatlarındaki fahiş artışlar yeni sorunlara yol açmaktadır. Toplumsal yaşam için gerekli olan ekolojik ve sürdürülebilir tarım için bilinçli çiftçilerin üretim yapması gereklidir. Bilinçli çitçi ve üreticiye ulaşmak için gerekli danışmanlık, rehberlik ve destek sistemlerinin yetkin danışmanlarca sağlanması gereklidir. Bu kapsamda kalkınma süreci içerisindeki kırsal kesimlerde olduğu kadar, topyekün tarım sektörünün gelişmesinde vazgeçilmez bir unsur olarak tarımsal yayım ve danışmanlık çalışmaları kurumsallaştırılmalıdır.
Türkiye'de sayıları çok kısıtlı olan tarım danışmanları mevcut işleyiş ve sistemsizlik nedeniyle mağdur edilmiş durumdadır. Tarım bakanlığının "kadrolu-sürekli" çalışanları olması gereken tarım danışmaları bugün asgari ücretin altında bir gelirle hizmet sunmaktadır. Sayısı 2 bin civarında olan tarım danışmalarının sorunlarının çözülmemesi, tarımsal bilinçlenmeye önem vermediğini de göstermektedir. 1 İşleyiş tebliğlerinin ve ödemelerin güncel ekonomik gelişmelere, kur şoklarına, enflasyona uygun geliştirilmediği ifade edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
2023 yılı itibariyle Türkiye'de sertifikalı tarım danışmanı sayısı kaçtır? Türkiye'de tarım danışmanlarının çalıştığı alanlar hangileridir? İşsiz tarım danışmanı sayısı kaçtır? Asgari ücretin altında bir gelirle danışmanlık faaliyeti yürüten danışman sayısı kaçtır?
Türkiye'de tarım danışmanlarının kamuda istihdam edilmesi amacıyla bir planlama yapılmakta mıdır?
Tarım danışmanlarına ödenen teşvikin arttırılmasına ilişkin bir çalışma mevcut mudur? 2024 yılında tarım danışmanlarına ödenecek teşvik ne kadar olacaktır?
Tarım danışmanlarının SGK-BAĞKUR ödemelerinin teşvik kapsamında ödenmesi amacıyla bir çalışmanız var mıdır?
Tarım danışmanlığı sürecinde bürokrasinin azaltılması ve cezaların uygulamayı aksatmayacak şekilde düzenlenmesi amacıyla bir çalışma yürütülmekte midir?
Tarım danışmanlığı sürecinde danışmanların KDV ve Gelir vergisinden muaf tutulması amacıyla bir çalışma yürütülmekte midir?
Serbest Yeminli Tarım Orman Müşavirlik sisteminin oluşturulması yönünde bir çalışmanız mevcut mudur?
Türkiye'de tarımsal danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi amacıyla Bakanlığınız bünyesinde hangi çalışmalar planlanmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarım danışmanları; örtü altı, bağ-bahçe bitkileri, tarla ziraatı (kuru-sulu), büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, su ürünleri, arıcılık, kanatlı hayvan yetiştiriciliği, organik tarım vb. alanlarda çalışmaktadır.
2024 yılı itibarıyla ülkemizde sertifikalı tarum danışmanı sayısı 6.061 olup 724 danışman tarımsal yayım ve danışmanlık desteklemesi kapsamında tarımsal danışmanlık hizmeti vermektedir. (Sertifikalı diğer danışmanlar danışmanlık dışında farklı alanlarda çalışabilmektedir.
Tarım danışmanlarına ödenen teşvikin artırılmasına ilişkin her yıl çalışma yapılmaktadır. Tarım danışmanları için yapılan destekleme ödemesi 2023 yılında yıllık 72 bin TL iken 2024 yılında 144 bin TL olarak belirlenmiştir.
Tarım danışmanları ya serbest tarım danışmanı şeklinde serbest meslek erbabı ya da sivil toplum örgütleri, ziraat odaları veya tarımsal danışmanlık şirketlerinin personeli olarak faaliyet göstermektedir. Bu itibarla serbest tarım danışmanlarının temel gelirleri danışmanlık hizmeti karşılığında çiftçilerden elde edecekleri bedeldir. Sivil toplum örgütleri, ziraat odaları veya tarımsal danışmanlık şirketlerinde istihdam edilen tarım danışmanlarının gelirleri ise söz konusu işverenlerce yapılan ücret ödemelerdir. Dolayısıyla Bakanlığımızca tarım danışmanlarına yapılan ödemeler, bir ücret ödemesi olmayıp yalnızca danışmanların söz konusu faaliyetlerini teşvik etmek amacıyla yapılan bir destekleme ödemesidir.
2021 tarihli ve 7338 sayılı Kanunla Gelir Vergisi Kanunu'na eklenen mükerrer 20/C maddesine istinaden tarımsal destekleme ödemelerinin gelir vergisinden istisna tutulmasıyla serbest tarım danışmanlarının bu kapsamda elde etmiş oldukları kazançlar dolayısıyla gelir vergisi ödeme yükümlülükleri bulunmamaktadır.
Tarımsal yayım ve danışmanlık sınavı, sertifika ve yetki belgesi düzenlenmesi gibi hizmetlere ait başvuruların e-Devlet üzerinden yapılması sağlanmıştır.
Ayrıca tarım danışmanları, danışmanlık hizmetlerini yürütürken istenilen tarımsal envanter ve tarımsal bilgi formları, program ve faaliyet formları gibi formlar sadeleştirilmiş ve sayısı azaltılmıştır. 2024 yılı Ocak ayından itibaren Bakanlığımız "Danışmanlık Bilgi Sistemi" üzerinden bu formları danışmanların sisteme girmeleri sağlanmıştır.
Yine ziraat odaları, üretici birlikleri ve sertifikalı danışmanların Bakanlığımızdan yetki belgesi alarak danışmanlık faaliyetlerinde bulunması amacıyla istenilen belgeler, işletme sayıları, kontrol sıklığı gibi hususlar yapılacak muhtemel mevzuat değişikliği çalışmalarında değerlendirilecektir.
Tarımsal danışmanlık hizmeti veren kişi ve kuruluşlara, Tarımsal Yayım ve Danışmanlık Hizmetlerinin Düzenlenmesine Dair Yönetmelik'e aykırı davranışları nedeniyle uyarma, kınama, sertifikanın/yetki belgesinin geçici olarak alıkonulması, sertifikanın/yetki belgesinin iptali cezaları verilmektedir. Bu cezaların amacı, tarımsal yayım ve danışmanlık hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
İlgili mevzuat çalışmaları doğrultusunda tarımsal danışmanlık hizmetlerinin etkinlik ve verimliliğini artırmaya yönelik değişiklik çalışmaları titizlikle sürdürülecektir.
İbrahim YUMAKLIBakan