Bir siyasi partinin tüzük ve programı hakkında Yargıtay tarafından yapılan incelemeye ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Siyasi Partiler Kanununun 3. maddesi, siyasi partileri "Anayasa ve kanunlara uygun olarak" kurulan tüzel kuruluşlar olarak tanımlamaktadır. Anayasamızın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez maddeleri kapsamında "Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür." Bu ilke Anayasa Hukuku bağlamında üniter devlet yapısını ilan etmektedir. Bu hüküm etnik ya da herhangi bir başka kimliğe dayanan ayrıcalık, özerklik ya da diğer yönetim tercihlerini topyekün reddeden bir içeriğe sahiptir. Bu bağlamda siyasi partilerin tüzük ve programları da bu ilkelere uygun olmak durumdadır. Partilerin tüzük ve programları noktasındaki denetim yetkisi ve görevi ise Yargıtaydadır. Yargıtay Kanununun 27. maddesi gereğince Yargıtay; siyasi partilerin tüzük ve programlarını denetlemek, inceleme ve soruşturma yapmak, yaptırmakla mükelleftir.

Günümüzde faaliyetlerini sürdüren ve Türkiye Büyük Millet Meclisinde de temsil edilen Hür Dava Partisinin (HÜDA PAR) programında aynen şu ifadeler geçmektedir: "Mevcut merkezi ve yerel devlet organizasyon yapısının ıslahı ile beraber, mevcut yapının tabu olarak kabulünden vazgeçilerek olumlu ve olumsuz tüm yönleri ile eyalet sistemi, özerklik, federasyon gibi yönetim modelleri üzerinde serbesiçe tartışılabilmelidir."" Bu ifadeler 25 Aralık 2023 tarihinde TBMM Genel Kurulunda ilgili partinin Genel Başkanı ve İstanbul Milletvekili Sayın Zekeriya Yapıcıoğlu tarafından tekraren ilan edilmiştir.

Bu bilgiler ışığında;

SORULAR

1. Siyasi partilerin tüzük ve programlarının Anayasamıza uygunluğuna dair bir inceleme Yargıtay tarafından yapılmakta mıdır? Bu hususta Bakanlığınız ile bir bilgi paylaşımı var mıdır? Varsa ne şekildedir?

   Adres: TBMM Ana Bina 2. Kat Oda: 511-A

2. Yargıtay siyasi partiler ile ilgili yaptığı denetim ve incelemeleri Bakanlığınıza bildirmekte midir?

3. Anayasanın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez maddeleri kapsamındaki bölünmez bütünlük ve üniter yapı ilkelerini tartışmaya açmayı, bir siyasi ilke olarak programında kabul etmiş olan Hür Dava Partisi hakkında Yargıtayın bir denetimi ya da incelemesi olmuş mudur?

4. Anayasanın değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif dahi edilemez maddeleri ile çeliştiği açık olarak görülen bir siyasi parti programı Yargıtay tarafından nasıl onaylanmıştır? Bu hususta Bakanlığınızın bir bilgisi ya da görüşü mevcut mudur?

5. Hür Dava Partisinin "eyalet, özerklik ve federasyon" gibi ülkenin merkezi yönetim yapısını ve bölünmez bütünlüğünü tartışmaya açan görüşlerini içeren programı hakkında bugüne kadar bir suç duyurusu yapılmış mıdır? Ayrıca program hakkında yürütülen resen bir inceleme ve soruşturma yapılmış mıdır?

6. Hür Dava Partisinin tüzük ve programı hakkında bugüne kadar Yargıtay tarafından herhangi bir düzeltme talebi olmuş mudur? Olduysa bunların içeriği ve konuları nelerdir?

   Adres: TBMM Ana Bina 2. Kat Oda: 5I1-A