Haksız fiyat uygulaması ve stokçuluğun önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Gülcan Kış (CHP), 8 Ocak 2024 tarihinde 7/8131 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 121 gün sonra, 8 Mayıs 2024).
Gülcan Kış (CHP, Mersin). “Haksız fiyat uygulaması ve stokçuluğun önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/8131, 8 Ocak 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-8131-haksiz-fiyat-uygulamasi-ve-stokculugun-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/902c9845-5823-447c-916e-018cf267b1b0
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 121 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat tarafından yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. 5.01.2024 hh
Gülcan KIŞ Mersin Milletvekili
25 Aralık 2023 tarihinde bir gazete de röportajı yayımlanan Ticaret Bakanı Sayın Ömer Bolat, "marketleri her gün denetliyoruz, ben de haftada bir marketlere gidiyorum " diyerek piyasayı başı boş bırakmadıklarını iddia etmişti.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak, 27 Aralık 2023 tarihinde asgari ücretin açıklanmasının öncesinde ve hemen sonrasında, zincir marketlerde zam yağmuru başlamış, hem stokçuluk hem de fahiş fiyatlar sebebiyle vatandaşlarımız isyan etmişti.
I Ocak itibariyle de bahsi geçen zincir marketler, fiyat etiketlerini yeniden güncelleyerek, Bakan Bolat'ın "piyasa denetimimiz altında, fahiş fiyat, fırsatçılık ve stokçuluğa izin vermiyoruz" sözlerini çürütmüşlerdir.
Herhangi bir ücret artışını duyar duymaz zam kararı alan marketler, görülüyor ki ne cezadan, ne de denetimden çekinmektedirler.
Denetimlerin hız kesmeden devam ettiğini açıklayan Ticaret Bakanı ise, 2024 yılında daha farklı bir yol ve yöntem izleyeceklerini söylemesine rağmen, | Ocak 2024 itibariyle piyasada herhangi bir denetim ve kontrolün olmadığı da ortaya çıkmıştır.
Yetkili kurumlar tarafından yapılan açıklamaya göre, piyasaya hakim olan zincir marketler başta olmak üzere, her yerde pervasızca, acımasızca zamlar yapılmaktadır. Temel gıda ürünleri ve ihtiyaç ürünlerine fahiş zamlar günlük olarak devam etmektedir.
Başta Cumhurbaşkanı Erdoğan olmak üzere, AKP hükümetinin tüm yetkilileri her fırsatta; fahiş zamlardan, fırsatçılık ve stokçuluktan şikayetçi iken bununla mücadele edilememesi ülkenin can yakan bir sorunu haline gelmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
27 Aralık 2023 tarihinden önce, asgari ücretin açıklanmasına günler kala, zincir marketler başta olmak üzere, tüm marketlerde yapılan zamlarla ilgili Ticaret Bakanlığı olarak ne gibi denetimler yapılmıştır?
Bakanlığınız tarafından fahiş fiyat tespiti yaptığınız market sayısı kaçtır? I Ocak itibariyle, marketlerde etiketleri değişen, fiyatları artan ürünler nelerdir?
Piyasa dengesini sağlama ve tüketicinin korunmasını temel alarak, haksız fiyat uygulaması ve stokçuluğun önlenmesi adına alınan tedbirleriniz nelerdir?
Başta Cumhurbaşkanı Erdoğan olmak üzere, hükümet yetkilileri tarafından da kabul edilen fiyat artışları, stokçuluk, fırsatçılık konularında kalıcı bir politikanız var mıdır?
Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu'na 2023 yılı itibariyle gelen şikayet sayısı kaçtır? Uygulanan ceza oranları nelerdir?
Ticaret Bakanlığı bünyesinde oluşturulan 4/0 175 Tüketici Danışma Hattına 2023 yılı için gelen şikayet sayısı kaçtır? Bu şikayetlerin Bakanlığınız tarafından dikkate alınarak çözülme oranı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Ömer Bolat, Ticaret Bakanı ·
İlgi (o : 12.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1359884 sayılı yazınız. 17.01.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1363141 sayılı yazınız. 27.03.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1401902 sayılı yazınız.
İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Mersin Milletvekili Sayın Gülcan KIŞ tarafından verilen 7/10697, 7/8131 ve 7/8245 sayılı yazılı soru önergelerinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan
İnternet Adresi: wwv£.ticaret.gov.tr
TİCARET BAKANLIĞI
Mersin Milletvekili Sayın Gülcan KIŞ'a Ait 7/8131, 7/8245 ve 7/10697 Sayılı Yazılı Soru Önergelerine İlişkin Cevaplar:
Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:
1. 55) Kırmızı et dahil kamunun beslenme, sağlıklı yaşama ve korunma gibi temel ihtiyaçlarını karşılamak için zorunlu olan mal ve hizmetlerin fiyatlarında fahiş artışlara giderek veya vatandaşlarımızın bunlara ulaşmasına engel olmak suretiyle mağduriyet yaratan her türlü girişim yakın takip altındadır. Bu tür uygulamalara karşı verilen mücadele, kararlılıkla sürdürülmektedir.
Bu kapsamda, 81 ilde Ticaret İl Müdürlükleri tarafından; üretici, tedarikçi ve perakende işletmeler günlük olarak denetlenmektedir. COVID-19 pandemisinin başlangıcından 26 Nisan 2024 tarihine kadar yaklaşık 80 bin işletme ve 500 bin ürün denetlenmiştir.
Ramazan ayı itibarıyla vatandaşlarımızdan gelen fahiş fiyatla ilgili şikâyetlere dair; diğer ilgili bakanlık ve kurumlarla koordine hâlinde çalışmalar sürdürülmektedir. Ayrıca, Ticaret İl Müdürlüklerince Ramazan ayının başladığı 11 Mart 2024 tarihinden itibaren özellikle market bazında yapılan denetimler daha da yoğunlaştırılmış ve sadece Ramazan ayında (11 Mart-9 Nisan) yaklaşık 6.500 işletme ve 56.700 ürün fahiş fiyat artışları kapsamında denetlenmiştir.
Yapılan denetimler neticesinde, tespit edilen aykırılıklar Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna sevk edilmektedir. Başta zincir marketler olmak üzere, çok sayıda market şubesi ile ilgili tespit edilen aykırılıklar, mezkur Kurul tarafından titizlikle değerlendirilmekte ve gerekli idari yaptırımlar uygulanmaktadır.
Öte yandan, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un "Fiyat etiketi" başlıklı 54 üncü maddesi ile Fiyat Etiketi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde, perakende ticarette tüketicilerimizin ekonomik çıkarlarının etkin ve en üst seviyede korunması amacıyla ürünlerin raf fiyatı ile kasa fiyatı arasındaki farklılığın önlenmesi, satışa sunulan tüm ürünlerde fiyat etiketi bulundurulması ve indirimli satışlara yönelik denetimler gerçekleştirilmiştir.
Bakanlığımız Ticaret İl Müdürlükleri ve belediyeler tarafından 1 Ocak-31 Mart 2024 tarihleri arasında her türlü perakende ürün satışı yapılan iş yerleri ile özellikle restoran, lokanta ve kafeler dahil olmak üzere 47.563 adet iş yeri denetlenmiş, mevzuata aykırı uygulama tespit edilen 10.267 iş yerine toplamda 27.433.615 TL idari para cezası uygulanmıştır.
Diğer taraftan, Bakanlığımız bünyesinde oluşturulan ve tüketicilerimizin bilgi edinme hakkını kullanabilmeleri amacıyla çalışmalarına devam eden Alo 175 Tüketici Danışma Hattı, tüketicilerimizin karşılaştıkları sorunlara dair bilgi aldıkları, söz konusu uyuşmazlıklara ilişkin çözüm yollarının sunulduğu ve ayrıca tüketici uyuşmazlıklarının çözülmesi amacıyla başvurulması gereken ilgili makamlara yönlendirildiği bir "çağrı merkezi" uygulaması olarak hizmet vermektedir. 2023 yılı itibarıyla ALO 175 Tüketici Danışma Hattına 385.682 adet başvuru gelmiştir.
Vatandaşlarımızın ve iyi niyetli işletmecilerimizin korunması, piyasa dengesi ile serbest rekabetin sağlanması için gereken tüm tedbirler alınmaktadır. Gerekmesi hâlinde, konu ile ilgili tüm paydaş kurumlarımızla birlikte ilâve kararlar alınacaktır.