Çorap üretiminde çalışan işçilerin mali haklarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 255 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98. ve İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili
Türkiye?de birçok sektörde olduğu gibi Dokuma, Hazır Giyim ve Deri meslek tanımının alt sektörü olan çorap üretiminde çalışan işçilerin de derinleşen ve yıllardır çözüm bekleyen sorunları bulunmaktadır. Çorap üretiminde çalışan işçilerin yaşadıkları hak ihlallerine ilişkin tarafıma ilettikleri bilgilere göre; e İşçilerin sigorta primleri aldıkları maaşın altında yatırılmaktadır. Kıdemli işçilerin çoğunluğunun maaşı asgari ücretten gösterilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İşçilerin maaşları banka kanalı ile değil elden verilmektedir. e İş yerlerinin etkin denetimleri yapılmamakta, birçok işçi sigortası olmadan, kayıt dışı çalıştırılmaktadır.
İşçilerin iş güvencesi bulunmamakta, patronlar kolaylıkla işçi çıkartmaktadır. e Göçmen işçiler yasal düzenlemelere aykırı bir şekilde kayıt dışı, çok düşük ücretle çalıştırılmaktadır. e İş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliği önlemleri alınmamaktadır. Birçok işyerinde yangın tüpü bile bulunmamaktadır.
818 sayılı Borçlar Kanunu, 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanun, 854 sayılı Deniz İş Kanunu ile 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalıştırılanlara yapılan ödemeleri kapsayan 21 Mayıs 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Ücret, Prim, İkramiye ve Bu Nitelikteki Her Türlü İstihkakın Bankalar Aracılığıyla Ödenmesine Dair Yönetmeliğe göre işyerinde 5 ve üstünde işçi çalıştıran işverenlerin işçi ücretlerini ve diğer ödemelerini banka aracılığıyla yapması zorunlu hale getirilmiştir. 5 ve üzerinde işçi çalıştıran bir işveren ancak işyerinin bulunduğu yerde banka şubesi yoksa ya da işçilere banka kanalıyla ödeme yapılması mümkün değilse ücreti PTT kanalıyla ödemek durumundadır. İşverenin işçiye elden ödeme yapması, işçinin sigorta priminin eksik bildirilmesine yol açmakta, bu da yaşlılık aylığının hak edilenden az olması, işsizlik ödeneği ve kısa çalışma ödeneğinin azalması, işçinin vefatı halinde hak sahiplerine bağlanan ölüm aylığının eksilmesi, sürekli iş görmezlik gelirinde eksilme, hastalık, iş kazası veya meslek hastalığı söz konusu olduğunda gelirde azalma, ihbar tazminatı, kıdem tazminatı ve yıllık izin ücretinde azalma gibi hak kayıplarına neden olmaktadır. İşçiler, iş yerlerinde etkin denetimlerin yapılmasını ve maaşlarının banka kanalıyla ödenmesini talep etmektedir. Bu bağlamda;
I- Çorap üretiminde çalışan işçilerin sorunları Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir?
SORULAR
Çorap üretiminde çalışan işçilerin hak kaybı yaşamamaları için işçiye elden ödeme yapılmasının önlenmesine yönelik girişimleriniz olacak mıdır?
Çorap üretiminde çalışan işçilere mevzuata aykırı şekilde elden ödeme yaparak hak kayıplarına neden olan işverenlere yaptırımınız olacak mıdır?
Çorap üretiminde çalışan kaç işçi iş yerlerinde yaşadıkları mağduriyetler nedeniyle
Bakanlığınıza başvuru yapmıştır? Bu işçilerin başvurusuna ilişkin ne gibi işlemler yapılmıştır?
Çorap üretimi yapan işyerlerinde etkin denetimler yapılmakta mıdır? Denetimler sonucunda kayıt dışı çalıştırılan kaç işçi tespit edilmiştir? Kayıt dışı işçi çalıştıran işverenlere ne gibi yaptırımlarınız olmuştur?
Çorap üretimi yapan işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği açısından gerekli önlemleri almaları sağlanacak mıdır?
Çorap üretiminde çalışan işçilerin işverenlerin keyfi tutumlarıyla hukuksuz bir şekilde işten çıkarıldıkları iddiası Bakanlığınız tarafından araştırılacak mıdır? Son beş yılda, çorap üretiminde çalışıp hukuksuz bir şekilde işten çıkarıldığı iddiası ile Bakanlığınıza kaç başvuru yapılmıştır?
Son beş yılda çorap üretiminde çalışırken işten çıkartılan işçilerin ayrılışı hangi kodlara göre yapılmıştır?
Çorap üretiminde kayıt dışı, düşük ücretle çalıştırılan göçmen ve mülteci işçilerin durumu Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? Kayıt dışı, düşük ücretle göçmen ve mülteci işçi çalıştıran işyerine ne gibi yaptırımlarınız olmuştur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 02.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1371592 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Çiçek OTLU tarafından yöneltilen 7/8878 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Ülkemizde 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile yüksek standartlara sahip bir mevzuat alt yapısı oluşturulmuş, iş sağlığı ve güvenliği alanında yaşanan sorunlara çözümler getirilmiştir. Değişen ve gelişen koşullara göre iyileştirme çalışmaları yapılmaktadır. İş sağlığı ve güvenliği ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde uygulanacak idari para cezaları ve uygulamalarına yönelik hususlar 6331 sayılı Kanunun 26 ncı maddesinde düzenlenmiş olup söz konusu meblağlar yıllık yeniden değerleme oranları dikkate alınarak her yıl güncellenmektedir.
Bakanlığımızca yu içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı | teftişler, çalışma hayatındaki sorunların odeğerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir.
Ayrıca, yapılan denetimlerde sigortalıların prime esas kazançlarının Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) eksik bildirildiğinin tespiti halinde işverenden geriye yönelik eksik bildirilen tutarlar için ek muhtasar ve prim hizmet beyannamesi istenmekte ve idari para cezası uygulanmaktadır.
Diğer taraftan, kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında yapılan denetimlerde uyruk ayrımı bulunmamakta olup, bir işverene bağımlı olarak ücret mukabilinde çalışması bulunan işçiler açısından kayıt dışılık mevcut ise ihbar ve şikayetlerini; ALO 170'i arayarak, Sosyal Güvenlik İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezlerine doğrudan veya CİMER (Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi) aracılığıyla iletebilmektedirler. Yapılan denetimler sonucunda yerine getirilmesi gereken yükümlülüklere aykırılık tespit edildiği takdirde idari para cezaları uygulanmaktadır.
Türkiye'de çalışacak yabancıların çalışma izinlerine dair iş ve işlemler 6735 sayılı Uluslararası İşgücü Kanunu uyarınca yerine getirilmektedir. Yabancıların çalışma izni olmaksızın çalışmaları veya çalıştırılmaları yasaktır. Bu Kanun kapsamındaki yabancıların ve işverenlerin Kanun'dan doğan yükümlülüklerini yerine getirip getirmedikleri denetlenmekte, bu Kanun gereğince yapılacak teftiş, denetim ve soruşturmalar, uygulamakla yükümlü olunan mevzuat hükümleri çe ya kta ve bu hükümlere göre ilgili yaptırımlar uygulanmaktadır. "
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN
Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68
Telafan: (212) OAK ARANMA