Avrupa Birliği ülkelerinden iade edilen Türkiye menşeili ürünlere ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını, Anayasa'nın 98'inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ıncı maddesi gereğince arz ederim.

Avrupa Birliği'ne bağlı gıda güvenliği platformu (Rapid Mert System for Food and Feed (RAFFS), Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen çok sayıda ürünün gıda güvenliği kurallarına uygun olmadığı için geri gönderildiğini açıklamıştır. Portakal, Greyfurt, Antep Fıstığı, Ayçiçek Yağı, Kuru Üzüm, Kekik ve Limon gibi stratejik ürünlerin de dahil olduğu iade gıda ürünlerinin Türkiye'ye geldikten sonraki akıbeti bilinmemektedir. Yıllardır çok sayıda ürünümüz özellikle yasadışı pestisit içerdiği gerekçesiyle iade edilmektedir. Yaşanan ihracat kayıplarına ve iç piyasaya sürülen sağlıksız ürünlerin yarattığı sağlık tehdidine karşın gerekli önlemlerin alınmadığı anlaşılmaktadır.

Öncelikle halk sağlığını tehdit eden ürünlerin imha edilmesi, ürünleri tüketilemez hale getiren bütün pestisit ve benzeri maddelerin kullanımının engellenmesi gerekmektedir. Halk sağlığının değeri kar-zarar dengesine göre hesaplanamaz. Toplumu söz konusu risklerden korumakla yükümlü olan kurum ve kişilerin para yararı değil kamu yararı gözetmesi beklenmektedir.

Bu bağlamda:

SORULAR

1. 2024 yılı Ocak ayı içerisinde Avrupa Birliği ülkeleri tarafından iade edilen Türkiye menşeili ürünleri ve söz konusu ürünlerin iade sebeplerini açıklar mısınız?

2. 2024 yılı Ocak ayı içerisinde Türkiye'ye iade edilen gıda ürünlerinin akıbeti ne olmuştur? İç piyasaya sürülen ve imha edilen ürünleri miktarları ile birlikte açıklar mısınız?

3. Yıllardır sağlık riski sebebiyle çok sayıda ürünümüz iade ediliyor olmasına karşın bu konuya ilişkin herhangi bir önlem alınmamış olmasının sebeplerini açıklar mısınız?

4. 2002 — 2024 döneminde sağlıksız olduğu gerekçesiyle iade edilen ürünlerimizi miktarları ve piyasa değerleri ile birlikte yıllık temelde açıklar mısınız?