Sendikal haklarını kullanan bir işçinin haksız yere işten çıkarıldığı iddiasına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 29.01.2024 O <bede,

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 51. ve 52. maddeleri ile çalışanların sendikal hak ve özgürlükleri teminat altına alınmıştır. Sendikalarda serbestçe örgütlenme hakkını güvence altına alan Uluslararası Çalışma Örgütü (İLO) 87 No'lu Sendika Özgürlüğü ve Sendikalaşma Hakkının Korunması ve 98 No'lu Örgütlenme ve Toplu Pazarlık Hakkı sözleşmeleri ise ülkemizin kabul ettiği ve uygulamakla yükümlü olduğu sözleşmelerdir. Ancak gerek iç hukukta gerekse uluslararası sözleşmelere aykırı bir biçimde sendikal örgütlenme ve sendikal faaliyet yürütme hakkı patronlar tarafından engellenmektedir. Çeşitli iş kollarında hakları etrafında birleşerek sendikalaşma süreci yürüten işçiler baskı ve mobbinge maruz bırakılarak yıldırılmak istenmektedir.

Karınca Lojistik'in Büyükçekmece deposunda çalışan işçiler, 2021 yılının haziran ayında Liman-iş sendikasına başvurarak sendikalaşma sürecini başlatmış ve yukarıda bahsedilen süreci birebir yaşamışlardır. Sendikalaşma süreci neticesinde yetki aşamasına gelinmiş fakat bakanlığa yetki başvurusu esnasında Karınca Lojistik yönetimi tarafından işçi sayısının arttırıldığı beyan edilmiştir. Ardından, iş kolu değişikliğine giderek ve işçileri sürekli sendikadan uzaklaştıracak, mücadeleden alıkoyacak hamleler yaparak işçiler üzerinde baskı kurmaya çalışmıştır. Bu süreç içerisinde 3 işçi sendikal faaliyet yürüttüğü için çeşitli bahaneler ile işten çıkarılmıştır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Asgari ücret düzeyinde ücretlerle açlık sınırının altında yoğun denetim, performans baskısı ve mobbing ile çalışmak zorunda kalan işçiler üzerindeki baskı günden güne artmaktadır. Sendikal örgütlenme faaliyeti yürüten işçilere diğer "işçileri tahrik etme", "işverene karşı kışkırtma" gibi mesnetsiz gerekçelerle tutanak tutularak savunma istenmektedir. Daha önce de basına yansıdığı şekilde işçiler istifaya zorlanmış ve bazı işçilerden baskı ile e-devlet şifresi istenerek sendikaya üye olup olmadığı denetlenmiştir.

Gelinen son noktada ise, 26.01.2024 tarihinde Murat Gültekin isimli işçi, Liman-İş sendikasının şapkasını taktığı gerekçesi ile önce fabrika müdürü tarafından sorguya çekilmiş, "Hala sendika kafasındasınız" denilerek yıldırılmaya çalışılmış, birkaç gün sonra ise işçiye 4857 sayılı Kanun Madde 25-11-d bildirim kodu ile işten çıkarıldığına dair bir bildirim gelmiştir.

Emeği ve alın terinin karşılığını almak üzere sendikalaşan işçilerin düzenli aralıklarla fabrika yönetimi tarafından işten çıkarma tehditlerine maruz kalması, baskı ve tutanaklar ile yıldırılmaya çalışılması yukarıda anılan ulusal ve uluslararası sözleşmelerin ihlal edildiğine dair önemli dayanaklar taşımaktadır.

Bu Bağlamda,

SORULAR

1. 2021 yılının haziran ayında işçilerin Liman-İş sendikasına başvurarak sendikalaşma sürecini başlatmalarının ardından, işçilerin istifaya zorlanması, işten çıkarılmaları ve sendikal faaliyetlerinin çeşitli biçimlerde engellenmesi gibi durumlarla ilgili olarak, Bakanlığınız işçilerin anayasa ve uluslararası sözleşmelerle garantiye alınmış sendikal hak ve özgürlüklerini engelleyerek suç işleyen Karınca Lojistik'e karşı ne gibi yaptırımlar uygulamayı düşünmektedir?

2. İşçilerin sendikal örgütlenme ve faaliyetlerine yönelik engellemelere karşı olan yasal düzenlemeler ve uygulanan yaptırımların caydırıcılığını artıracak adımlar atmayı düşünüyor musunuz? Bu kapsamda, mevcut yasal çerçevenin iyileştirilmesi veya yeni düzenlemeler yapılması gibi konularda planlarınız var mıdır?

3. 26.01.2024 tarihinde Murat Gültekin isimli işçi, Liman-İş sendikasının beresini taktığı gerekçesi ile fabrika müdürü tarafından baskıya uğramış ve birkaç gün sonra işçiye 4857 sayılı Kanun Madde 25-11-d bildirim kodu ile işten çıkarıldığına dair bir bildirim gelmiştir. İnsanca çalışma koşulları ve insanca yaşanacak bir ücret için anayasal hakkını kullanarak sendikalaşan Karınca Lojistik işçilerinin keyfi bir şekilde işten çıkarılmasının önünü açan 4857 sayılı Kanun Madde 25/2 işten çıkarma kodunun kullanımı Bakanlığınız tarafından denetlenmekte midir?

4. Ülkemizde elle taşıma işi ile ilgili usul ve esaslar Elle Taşıma İşleri Yönetmeliği 6331 sayılı Kanunun 30"uncu maddesine dayanılarak 24/7/2013 tarihli ve 28717 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Özellikle depolarda elle ürün taşıyan, kaldıran ve transfer eden işçilerin ağırlıklı bulunduğu Karınca Lojistik çalışanları; bel, boyun ve bileklerinde ödem ve fitik oluştuğunu ifade etmektedirler. Uzun taşıma mesafeleri, yorucu itme ve çekme işlemleri ve yetersiz dinlenme sürelerine performans baskısı da eklenince ürün toplama hedeflerinin tutturabilmesi adına işçiler, işçi sağlığı ve iş güvenliği kurallarına aykırı bir şekilde çalışmaya zorlanmaktadırlar. "İşyerine sağlam girdik, çürük çıktık" diyen Karınca Lojistik işçilerinin, işçi sağlığı ve iş güvenliği önlemlerine uygun bir şekilde çalışıp çalışmadığına dair denetlemeler yapılmış mıdır? 2020-2024 yılları arasında Bakanlığınız müfettiş ve denetçileri tarafından bir denetim gerçekleştirilmişse, bu denetimler sonucunda tespit edilen eksiklikler ve alınan önlemler nelerdir?